Geschiedenis van New York

Ontdekking door Europeanen

Oorspronkelijk bewoonden verschillende Indiaanse stammen het gebied in en rond New York. In 1524 deed de Italiaanse ontdekkingsreiziger Giovanni da Verrazzano, als eerste Europeaan New York Harbor aan en doopte deze plek Nouveau Angoulême, ter ere van de Franse koning Frans I in wiens opdracht hij voer.

Een deel van het gebied werd echter pas in 1609 in kaart gebracht door de Engelse Henry Hudson, in opdracht van de Verenigde Oost-Indische Compagnie. Hij voer via een baai en een rivier, die vandaag de dag dan ook zijn naam dragen, tot Albany, de huidige hoofdstad van de staat New York. In hetzelfde jaar werd het noordelijke deel van New York opgeëist door de Franse ontdekkingsreiziger Samuel de Champlain.

De eerste nederzettingen

Wie er daarna volgden en zich settelden is enigszins omstreden. De meeste boeken melden dat in 1621 de eerste Hollandse pelshandelaren in New York arriveerden, om te worden opgevolgd door een Nederlands schip van de West-Indische Compagnie in 1925. Andere verhalen spreken dit echter tegen. Daarin wordt melding gemaakt van een schip, de Nieu Nederlandt van de West-Indische Compagnie, dat in 1624 bij het eiland Manhattan aankomt. Daarop bevindt zich een groep van dertig Belgische families, die de Godsdienstoorlog ontvlucht zijn en die zich verspreiden over het gebied. Omdat België in die periode echter tot het grondgebied van de Nederlanden behoorde, wordt de oorspronkelijke bezetting meestal aan Nederlanders toegekend.

In 1624 werd de eerste permanente nederzetting, Fort Orange door de Vlamingen gebouwd. Slechts een jaar later kocht Peter Minuit het eiland Manhattan van de Indianen voor wat snuisterijen, die een waarde hadden van 60 Nederlandse guldens. Hij stichtte de kolonie New Amsterdam, tegenwoordig New York City genaamd.

De legendarische Peter Stuyvesant, die volgens de overlevering New York zou hebben gesticht, kwam pas in 1647 aan. Peter Stuyvesant verving de toenmalige gouverneur van New Amsterdam en was succesvol in het tegenhouden van de Indianen, die probeerden het gebied terug te krijgen. Ook breidde hij het gebied uit. Stuyvesant voerde een streng godsdienstig beleid. Zowel Quakers als Joodse mensen werden door hem als ‘minderwaardig’ afgeschilderd. In 1664 werd Nieuw Amsterdam echter onder dwang afgestaan aan de Engelsen, en alle inwoners van New Amsterdam verkregen vrijheid van godsdienst.

New York in de 18e eeuw

Nadat de Engelsen New Amsterdam hadden veroverd veranderden zij de naam van de kolonie in New York, naar de hertog van York. In de 18e eeuw groeide New York City uit tot één van de belangrijkste handelsposten ter wereld. Ook speelde het een belangrijke rol in tijdens de revolutie die in deze eeuw plaats vond. De grondwet van New York kwam in 1777 tot stand en die bepaalde voor een groot deel de wetten die de gehele Verenigde Staten gingen hanteren. In 1797 werd Albany de hoofdstad, nadat eerst New York City dit een aantal jaar was. New York sloot zich in 1787 aan bij de Union en werd daarmee de elfde staat.

New York in de 19e eeuw

In de 19e eeuw was New York één van de voorlopers op het gebied van transport, wat bijdroeg aan de enorme groei van de stad. Zo kwamen daar de eerste stoomboot- en trein transport lijnen tot stand. Ook werd de haven van New York de plek waar Europese immigranten aankwamen en het Vrijheidsbeeld, opgericht in 1886, was vaak het eerste dat zij zagen wanneer ze aankwamen in Amerika.

New York in de 20ste eeuw

De groei van New York nam een nog hogere vlucht tijdens de 20ste eeuw. De American Dream was een feit en Amerika werd het land van onbegrensde mogelijkheden. Film en grootschalige media droegen bij aan dit beeld. Dit duurde slechts een paar jaar. Toen in 1929 de beurs instortte, de zogenaamde Wall Street Crash, kwam de groei abrupt tot stilstand. Dit duurde tot de Tweede Wereldoorlog, die het land opnieuw in een economische opmars bracht. Zo werd het onder andere de thuisbasis van het hoofdkantoor van de United Nations en werd het op kunst gebied een geduchte concurrent van zowel Parijs en London. Toen er in 1948 tol werd gevraagd voor het transport van goederen per trein en boot leidde dit weer tot een daling van de economische opmars.

Midtown Manhattan was echter niet meer te stuiten. Hier werden enorme glazen en stalen gebouwen opgericht, die niet alleen het aanzicht, maar ook een ander soort bewoners aantrok. De algemene economische neergang was wel merkbaar in de rest van New York en dit duurde tot ver in de zeventiger jaren. Bedrijven vertrokken uit de stad en ook de meest bekende sportclubs zochten hun heil ergens anders. Daarnaast richtte de scheepvaart zich nu meer op New Jersey dan op New York. Het gevolg was dat de stad verloederde en criminaliteit hoogtij vierde. Stakingen, opstanden en opstootjes waren dagelijks aan de orde van de dag.

Pas in de jaren ’80 waaide er een enigszins positieve wind door New York. De werkeloosheidscijfers daalden licht en de cijfers op de beurs gaven reden tot optimisme. Op straat was het nog behoorlijk onrustig en kwamen steeds meer verschillende drugsbendes. Ook was het aantal daklozen enorm gestegen.

In de negentiger jaren bereikte de werkeloosheid haar dieptepunt en dreigden de inwoners van Staten Island dat ze zich van New York wilden afscheiden. In 1993 vond er een grote aanslag plaats. De Amerikaan Timothy McVeigh parkeerde een vrachtwagen met een bom in de garage van het World Trade Center en liet deze tot ontploffing komen. Hierbij raakten duizenden mensen gewond en lieten zes mensen het leven.

Ondanks deze tragedie kwam de stad door een algemene meer positieve markt toch weer in een economische opgang. Langzaam aan werd New York weer gezien als één van de meest belangrijke steden in de wereld. De criminaliteit werd teruggedrongen en ook nam de werkeloosheid iets af.

New York in de 21ste eeuw

In 2001 werd de stad nogmaals slachtoffer van een aanslag. Er crashten twee vliegtuigen in de World Trade Center Towers, waardoor duizenden mensen het leven lieten en gewond raakten. De nasleep hiervan bracht grote gevolgen met zich mee. Er kwamen strenge veiligheidsmaatregelen en het recht op privacy werd ondergeschikt aan het grote belang.

De afgelopen jaren is New York weer enorm aan het groeien. Er zijn vele renovatie- en bouwprojecten gaande, die bedrijven en bewoners over de streep moeten halen om zich in New York City te vestigen. Enkele van deze projecten hebben stilgelegen vanwege de orkaan Sandy, die in 2012 door de stad raasde en enorme verwoestingen bracht. Onder andere Ellis Island werd zo getroffen dat er tot juli 2013 geen bezoekers naartoe kunnen.

Vandaag de dag is New York weer wat het ooit was: een centrum in wereldwijde handel, media, financiën, mode en publiciteit.