Heard en McDonald

Deze subantarctische eilanden liggen 4100 km van Australië en 4700 km van Zuid-Afrika verwijderd. Ondanks dat er sinds 1770 op de ‘slechts’ 400 km verderop gelegen Kergueleneilanden volop op pelsrobben en walvissen gejaagd werd, duurde het tot 1853 tot Heard ontdekt werd door de Amerikaanse kapitein John Heard die er met een vrachtschip voorbij voer. Een paar weken later (januari 1854) ontdekte William McDonald de veel kleinere eilanden circa 40 km ten westen van Heard. Hij noemde het grootste eiland McDonald. De andere eilandjes kregen de namen Flat en Meyer Rock. Na de ontdekking duurde het niet lang voor robbenjagers naar de eilanden kwamen. Tussen 1854 en 1877 werden dan ook bijna alle zeeolifanten afgeslacht en werd hun spek uitgekookt tot traan.

Heard en McDonald waren in 1908 geannexeerd door Engeland, maar zijn in 1947 overgedragen aan Australië. Als voorbereiding op de overdracht werd een onderzoeksstation gebouwd. De plaats kreeg de naam Atlas Cove. Tot kort na de opening van de Mawsonbasis op Antarctica op 9 maart 1955 werd er vanuit het station onderzoek gedaan naar flora, fauna, geologie, geomorfologie, weer en atmosfeer en werden de eilanden in kaart gebracht. Na het sluiten van het station zijn de eilanden nog maar sporadisch bezocht.

Sinds 1997 is Heard toegevoegd aan de UNESCO-lijst van Wilderness Reserves.

Voor vogelkenners zijn vooral de met uitsterven bedreigde Heard-aalscholver en het endemische Heard-ijshoen van belang. Verder komen hier de reuzen-, de wenkbrauw- en de roetkopalbatros, de zuidelijke reuzenstormvogel, het Wilsons stormvogeltje, het alkstormvogeltje, het South Georgia alkstormvogeltje, de zuidelijke stormvogel, de kelpmeeuw, de zuidpoolstern, de subantarctische grote jager en diverse prions. Ook zijn er pinguïns: de macaronipinguïn met 1 miljoen paar, de koningspinguïn met 100.000 paar en kleinere aantallen ezelspinguïns en rotsspringers. Verder leven er groepen zuidelijke zeeolifanten, Antarctische en subantarctische pelsrobben. Het zijn de enige subantarctische eilanden waar geen geïntroduceerde dieren leven. De begroeiing bestaat uit boendergrassen, Kerguelenkool, Azorella selago en mossen.

Heard en de McDonaldeilanden liggen, net als de Kergueleneilanden, op het Kerguelenplateau dat 2 miljoen km2 groot is en dat 3 km hoger ligt dan de omringende zeebodem. Het eiland Heard is gevormd rond een actieve vulkaan die Big Ben genoemd wordt. Het eiland is 375 km2 groot en heeft Mawson Peak (2745 m) als hoogste punt. De tweede vulkaan is Mount Dixon die 700 m hoog is. Ondanks dat er continu stoom uit de krater komt, zijn er sinds 1993 geen echte uitbarstingen meer geweest.

70% van Heard is bedekt door een ijskap waaruit twaalf grote en diverse kleinere gletsjers ontspringen. De meeste gletsjers eindigen in zee. Enkele eindigen echter op land en hebben daar gletsjermeren gevormd. De grootste gletsjer is de Goltley die een gebied van 27 km2 bestrijkt. Op de toppen van Mount Dixon, Mount Anzac en Mount Olsen zijn grote gletsjer- en sneeuwvelden.

Bij een hevige uitbarsting op McDonald in 1990 is het eiland door uitvloeiende lava bijna twee zo groot en minstens 100 m hoger geworden. McDonald kent geen gletsjers. De totale oppervlakte van de McDonaldarchipel is nog geen 5 km2. Het hoogste punt is 212 m. Omdat de eilanden zo ver van ieder ander land af liggen, worden ze praktisch nooit opgenomen in een scheepsreis.

Andere bestemmingen op de route vanuit Nieuw-Zeeland en Australië

  • Aucklandeilanden

    Koningsalbatros ©Lauk Quispel
    Op 460 km ten zuiden van Bluff ligt de grootste subantarctische eilandengroep van Nieuw-Zeeland. Auckland is het grootste eiland met 510 km2. Het eiland is aan...
  • Campbell

    Anisotome latifolia ©Gerrie Quispel
    Het eiland Campbell staat bekend om de bijzondere flora en de koningsalbatrossen die hier broeden. Het klimaat is typisch voor de subantarctische eilanden: nat,...
  • Cape Adare

    Hutten van Carsten Borchgrevink, Cape Adare
    Op het bijna noordelijkste punt van de Rosszee (71°17'Z 170°14'O) ligt Cape Adare. Ross ontdekte dit punt tijdens zijn expeditie in 1841. Hij noemde de kaap naar...
  • Commonwealth Bay

    Commonwealth Bay
    In de Dumont d’Urvillezee (Oost-Antarctica) ligt een baai die door Douglas Mawson op 08 januari 1912 werd ontdekt. Hij noemde de baai Commonwealth Bay. De kaap...
  • Dry Valleys

    Blood Falls, Taylorvallei
    Dry Valleys is een uniek gebied dat wordt afgeschermd van de immense poolijskap door de Transantarctic Mountains. Ze zijn ontstaan doordat de gletsjers die van...
  • Macquarie

    Macquarie ©Lauk Quispel
    Macquarie ligt ongeveer halverwege Tasmanië en Antarctica op de plaats waar de Indische en Stille Oceaan elkaar ontmoeten (54°30'Z 158°57'O). Het eiland heeft...
  • Ross

    Shackleton hut, Cape Royds
    Aan het einde van het Ross-ijsplateau ligt het eiland Ross. Op dit eiland alleen al ligt een aantal van de bekendste bezienswaardigheden van Antarctica. De...
  • Ross-ijsplateau

    Ross-ijsplateau
    Op de rand van het poolplateau ontspringen diverse gletsjers. Maar liefst acht gletsjers gaan via de Transantarctic Mountains richting de Rosszee. Waar de...
  • Snareseilanden

    Snareskuifpinguïns ©Lauk Quispel
    De Snaresarchipel ligt 209 km ten zuidwesten van Bluff op 48°01'Z 166°36'O. De archipel is verdeeld over twee groepen eilanden. De eerste groep bestaat uit het...
  • Terra Nova Bay

    IJsberg C-16 breekt een groot stuk af van de Drygalski IJstong, 2006
    Deze baai ligt ingesloten tussen de Drygalski IJstong en Cape Washington op 74°50'Z 164°30'O. Er is in 1986 een Italiaanse basis gebouwd, waar vooral...