Van aardolie naar zonnebrandolie

Bij het ingaan van de ‘status aparte’ stond minister-president Henny Eman meteen voor een groot probleem. In 1985 werden de Lago-fabrieken gesloten. Dit had aanzienlijke gevolgen voor de overheidsfinanciën en de werkgelegenheid. Door de neerwaartse economische spiraal die volgde zat in 1986 meer dan een kwart van de beroepsbevolking zonder werk. Velen trokken naar Nederland.

Gelukkig was een goed alternatief snel gevonden. Dankzij ingrijpende bezuinigingen, financiële hulp uit Nederland, maar vooral dankzij het succes van de toeristenindustrie kwam Aruba de crisis snel te boven. In hoog tempo verscheen langs de kust een lang lint van grote hotels. De regering zette het eiland als hoogwaardige vakantiebestemming in de markt en Aruba werd in korte tijd een van de populairste bestemmingen van Noord- en Zuid-Amerikanen. Het was het eerste eiland in het Caribische gebied dat regelmatig cruiseschepen ontving, een belangrijke peiler van de toeristenindustrie.

De nietaflatende groei van het aantal vakantiegangers bracht veel investeerders en een reeks van nieuwe hotels, restaurants, bars, casino’s en andere faciliteiten. In de beginjaren van het toerisme was er ook kritiek. Veel Arubanen vonden dat hun eiland door corrupte politici en laffe ambtenaren ’versjacherd’ werd aan buitenlandse ondernemers. Sommigen waren bang dat de eigenheid van de eilandbevolking te veel werd ondergesneeuwd door de komst van duizenden vakantiegangers, dat de noodzakelijke import van allerlei consumptiegoederen tot prijsstijgingen zou leiden en dat de casino’s gokverslaafden en louche figuren zouden aantrekken. Vooral dat laatste bleek mee te vallen, maar met de komst van de hotels verdween wel veel van de oude cunucu-cultuur. Boeren moesten hun land afstaan, aloëvelden en hofi’s verdwenen onder beton en asfalt.

Intussen steeg het gemiddelde inkomen van de Arubanen wel tot het hoogste van het hele Caribische gebied en uiteindelijk verstomde de kritiek.

In 2011 bezochten bijna een half miljoen toeristen(exclusief cruisetoeristen) Aruba. De meesten kwamen uit de VS, de echte groei zit in de Zuid-Amerikaanse landen, zoals Venezuela en Brazilië. Europese toeristen komen voornamelijk uit Nederland, Scandinavië, Engeland en Italië. Het gaat dan om zo’n 20 % van het het aantal toeristen.

Het cruisetoerisme zorgt voor een enorme stroom aan dagjesmensen, in 2011 deden zo’n 600.000 mensen per cruise het eiland aan. Na een kleine crisis, veroorzaakt door de commotie rond de verdwijning van Nathalie Holloway in 2005, zijn de bezoekerscijfers alleen maar gestegen en stijgen ze nog steeds.

Van een definitieve ontmanteling van de oliefabriek is het overigens nooit gekomen: in 1991 blies Coastal Oil de raffinaderij en overslaghaven nieuw leven in, met een investering van 640 miljoen dollar. Een deel van het personeel dat na de sluiting van Lago naar Nederland of elders was gegaan, keerde terug. Sinds 2004 is de bedrijfsvoering van het oliebedrijf in handen van Valero Energy.