Geschiedenis

Bosnië-Herzegovina is pas sinds de burgeroorlog, die tussen 1992 en 1995 woedde, een onafhankelijke staat. Het vroegere verleden van het land en zijn bewoners is onlosmakelijk verbonden met de Romeinse, Byzantijnse, Hongaarse, Osmaanse, Habsburgse, Servische en Kroatische geschiedenis. Al deze culturen hebben hun sporen nagelaten op het grondgebied van het huidige Bosnië-Herzegovina. De roerige geschiedenis van het land komt tot uiting in de gemengde etnische samenstelling, de religieuze diversiteit, tradities en volksgebruiken, de kunst en architectuur, de eetgewoonten, de muziek en ook in de taal, waarin veel Turkse en Duitse leenwoorden zijn opgenomen.

Het verleden kan op verschillende manieren geïnterpreteerd worden, al naar gelang de doelen en belangen van degene die het optekent. Lokale historici strijden onder andere over de etnische aard van de bevolkingsgroepen, de rol van de middeleeuwse Bosnische Kerk, de herkomst van de islam en de betekenis van de Joegoslavische president Josip Broz Tito. Wie er gelijk heeft is vaak niet vast te stellen, niet alleen omdat de feiten in de mist der geschiedenis vervaagd zijn, maar ook omdat geschiedschrijving per definitie nu eenmaal een kwestie van interpreteren is. In dit korte overzicht zal ik dan ook proberen verschillende visies op het verleden aan bod te laten komen.

Het eerste probleem waar iemand die een overzicht van de geschiedenis van een land wil schijven tegenaan loopt is waar deze te beginnen. In de meeste landen op de Balkan is het gebruikelijk de komst van de Slavische bevolking in de zesde eeuw als startpunt van de geschiedenis te kiezen. De middeleeuwse koninkrijken worden dan uitgebreid behandeld en gezien als de wortels van de moderne natie. De vijf eeuwen Osmaans bestuur stellen lokale historici voor als een soort ontijd, donkere eeuwen, waarin die natie ingeslapen is, en pas aan het eind van de negentiende eeuw – als de nationale staten ontstaan – weer ontwaakt.

De Bosnische moslims of Bosnjakken kennen juist weer meer waarde toe aan de Osmaanse tijd en zijn trots op de erfenis uit deze periode. Sommige zowel Kroatische als Servische (en trouwens ook Albanese) historici zien de Illyriërs, een groep stammen die voor de komst van de Slaven de westelijke Balkan bewoonde, als hun voorvaderen. Onlangs claimden enkele archeologen in de buurt van het stadje Visoko piramides ontdekt te hebben die op een nog oudere bewoning van het gebied zouden duiden. Volgens anderen zijn deze piramides echter doodgewone bergen, geschapen door de natuur. Wel is er vrij onomstreden bewijs, dat in het gebied tussen de Drina en de AdriatischeZee vanaf de midden steentijd (vanaf 12.000 jaar geleden) mensen woonden.

Onderwerpen

  • Escalatie en oorlog

    Nog steeds is niet alle oorlogsschade hersteld
    SDA-leider Izetbegovic werd president van Bosnië-Herzegovina. Hij probeerde de deelstaat bij elkaar te houden, omdat dat in het belang was van de Bosnjakken, die...
  • Na Dayton

    De internationale gemeenschap steunt de wederopbouw van Bosnië
    Het verdrag van Dayton bestaat uit een vrij kort militair deel en een langer civiel deel. Het civiele deel bevat in de eerste plaats de nieuwe grondwet van...
  • Tweede Wereldoorlog

    Josip Broz Tito
    Grote stukken van Joegoslavië werden verdeeld onder Italië (Dalmatië, Montenegro, Kosovo en West-Macedonië), Duitsland/Oostenrijk (Centaal-Slovenië en de...
  • Fauna

    De oeraluil
    Zoogdieren Buiten de steden is Bosnië relatief dunbevolkt; er zijn nog veel natuurlijke, weinig toegankelijke en betreden habitats. Voor de zoogdieren is dat...
  • Flora en vegetatie

    De Vbras stroomt door dichte gemengde bossen
    De flora van Bosnië is, net als op de rest van de Balkan, bijzonder rijk. Van de ongeveer tienduizend soorten Europese hogere planten (planten met bloemen en...
  • Politiek en Staatsinrichting

    De Bosnische vlag verwijst naar Europa, drie bevolkingsgroepen, zon en vrede
    De binnenlandse politiek van Bosnië wordt sinds 1996 gedomineerd door de economische, sociale en politieke wederopbouw en de implementatie van het Dayton-akkoord...