Natuur en natuurbescherming

Als een land in de contactzone tussen Alpen, Midden-Europa en Middellandse Zee, met een schaarse bewoning buiten de steden, een kleinschalige traditionele landbouw en een weinig ontwikkeld toerisme, kent Bosnië een rijk geschakeerde en prachtige natuur. De rivieren zitten vol forel, overal in de lucht zijn roofvogels te zien, en de velden zijn bedekt met bloemen. Het zou mooi zijn als we het hierbij konden laten, maar er is ook een keerzijde aan dit verhaal. Vanwege het gebrek aan mogelijkheden voor de landbouw en de aanwezigheid van delfstoffen zijn in de Joegoslavische tijd veel zware, onder andere erts-verwerkende industrieën en bruinkool gestookte elektriciteitscentrales in Bosnië geconcentreerd. Bosnië stond bekend als de meest vervuilde deelstaat van Joegoslavië. Inmiddels staan veel van deze complexen er vernield en verlaten bij, verouderd en niet in staat om te concurreren. Maar ze hebben een erfenis van een enorme bodem- en watervervuiling achtergelaten. Gelukkig is deze beperkt tot de dalen, maar het zal duidelijk zijn dat hier nog een lange weg te gaan is voordat met name de bodem weer ontdaan is van giftige zware metalen en olieachtige stoffen.

Anarchie tijdens de oorlog en geldgebrek en armoede erna hebben geleid tot verdere milieuvernietiging, in de vorm van bosbranden en ongecontroleerde houtkap voor de brandhoutvoorziening, niet alleen van het platteland, maar ook van de steden. De jacht is nog steeds niet goed gereguleerd en richt veel schade aan. In de oorlog is het land bezaaid geraakt met enorme aantallen mijnen. Er vallen jaarlijks dodelijke slachtoffers onder de bevolking. Voor de hiker en de natuurliefhebber betekent dit een beperking van de actieradius, want gebieden met mijnen en gebieden met gebrek aan informatie over mijnen dienen strikt gemeden te worden.

Inmiddels zijn vorderingen gemaakt met het verbeteren van de lucht- en waterkwaliteit door sluiting van de meest vervuilende complexen, en het ruimen van mijnen. Er worden pogingen ondernomen, vaak met steun van de Europese Unie of de Verenigde Staten, om de natuurlijke rijkdommen in kaart te brengen en onder wettelijke bescherming te plaatsen. Bosnië heeft tot nu toe maar een zeer klein deel van zijn oppervlak beschermd in nationale parken, en uitbreiding wordt voorbereid. Een probleem hierbij is de moeizame samenwerking tussen de autoriteiten van de Servische en Bosnjaks-Kroatische entiteiten. De ontwikkeling van ecotoerisme, een manier om inkomen uit de natuur te genereren voor de lokale bevolking, staat nog in de kinderschoenen.

Andere onderwerpen

  • Fauna

    De oeraluil
    Zoogdieren Buiten de steden is Bosnië relatief dunbevolkt; er zijn nog veel natuurlijke, weinig toegankelijke en betreden habitats. Voor de zoogdieren is dat...
  • Flora en vegetatie

    De Vbras stroomt door dichte gemengde bossen
    De flora van Bosnië is, net als op de rest van de Balkan, bijzonder rijk. Van de ongeveer tienduizend soorten Europese hogere planten (planten met bloemen en...
  • Politiek en Staatsinrichting

    De Bosnische vlag verwijst naar Europa, drie bevolkingsgroepen, zon en vrede
    De binnenlandse politiek van Bosnië wordt sinds 1996 gedomineerd door de economische, sociale en politieke wederopbouw en de implementatie van het Dayton-akkoord...