Taal

Officieel heeft Bosnië-Herzegovina drie talen: het Servisch, het Kroatisch en het Bosnisch. De Babylonische spraakverwarring die u als gevolg daarvan misschien verwacht, valt echter mee. De verschillen tussen de drie talen zijn niet groter dan die tussen het ‘Hollands’ en het Vlaams. In tegenstelling tot in de lagelanden, waar door middel van de Taalunie de eenheid bewaard wordt, proberen Bosnjakken, Serven en Kroaten de verschillen tussen de varianten van de taal juist te benadrukken. Dit gebeurt zowel van officiële zijde als door veel ‘gewone’ mensen. Anderen zullen u juist zeggen, dat het allemaal dezelfde taal is.

Vroeger was dat ook officieel het geval. In de Joegoslavische tijd werd de taal Servo-Kroatisch of Kroato-Servisch genoemd en in het grootste deel van het land gesproken. De Kroaten en Bosnjakken gebruikten het Latijnse schrift en de Serven zowel het Latijnse als het cyrillische. Natuurlijk waren er dialect-verschillen, maar die liepen veelal niet gelijk met de grenzen tussen de deelstaten. Met de opkomst van het nationalisme werden de verschillen die er waren benadrukt en nieuwe verschillen uitgevonden. In de praktijk groeien Servisch en Kroatisch dan ook steeds verder uiteen. Dat neemt niet weg dat een Serviër en een Kroaat elkaar probleemloos kunnen verstaan. We kunnen kortom spreken van één taal met drie namen. Inwoners van Bosnië zelf spreken vaak van ‘onze taal’ (naš jezik). Om niemand voor de borst te stoten kan de toerist het beste de term ‘uw/jullie’ taal (vaš jezik) gebruiken.

Het meest omstreden is nog dat de Bosnjakken historisch gezien een eigen taal of dialect zouden hebben. Hun variant lijkt erg op de Kroatische, maar bevat enkele van oorsprong Turkse of Arabische woorden die in Kroatië niet gebruikt worden. In een goed en niet-politiek Kroatisch of Servo-Kroatisch woordenboek zijn die woorden vaak wel te vinden. In de Republika Srpska zult u veel op-schriften, waaronder bewegwijzering, in het cyrillisch aantreffen. Ze zijn daarin consequenter dan de Serven in Servië zelf.

Het Servo-Kroatisch of Servisch/Kroatisch/Bosnisch, zoals de taal nu meestal door westerse taalwetenschappers genoemd wordt, hoort net als Sloveens, Macedonisch en Bulgaars tot de Zuid-Slavische taalgroep. Het verschil met bijvoorbeeld Bulgaars is te vergelijken met het verschil tussen Nederlands en Duits.

Andere onderwerpen

  • Fauna

    De oeraluil
    Zoogdieren Buiten de steden is Bosnië relatief dunbevolkt; er zijn nog veel natuurlijke, weinig toegankelijke en betreden habitats. Voor de zoogdieren is dat...
  • Flora en vegetatie

    De Vbras stroomt door dichte gemengde bossen
    De flora van Bosnië is, net als op de rest van de Balkan, bijzonder rijk. Van de ongeveer tienduizend soorten Europese hogere planten (planten met bloemen en...
  • Politiek en Staatsinrichting

    De Bosnische vlag verwijst naar Europa, drie bevolkingsgroepen, zon en vrede
    De binnenlandse politiek van Bosnië wordt sinds 1996 gedomineerd door de economische, sociale en politieke wederopbouw en de implementatie van het Dayton-akkoord...