De Rio Amazonas

Boot op de Amazone ©Pontanegra
Boot op de Amazone ©Pontanegra

Deze rivier is 6400 km lang, gerekend vanaf haar bron in het Andesgebergte tot aan Belém, waar ze uitmondt in de Atlantische Oceaan. In het stroomgebied van de Amazone bevinden zich ongeveer 1000 zijrivieren die hun oorsprong vinden in de bergen van Colombia, Ecuador en vooral in Peru en Bolivia. Daarom is het juister van het Amazone rivierengebied te spreken. Belangrijke rivieren die uitmonden in de Amazone zijn de Solimôes en de Rio Negro, de Madeira,de Tapajós en de Xingu.

Als men over het Amazonegebied vliegt en het uitzicht wordt niet belemmerd door een dicht wolkendek, dan krijgt men een goede indruk van dit reusachtige fijnaderige rivierennetwerk. Zeeschepen kunnen 3700 km stroomopwaarts varen inclusief de zijrivieren, maar de houten boten met dieselmotor en ten slotte de roeiboten komen nog duizenden kilometers verder.

De bewoners van het Amazonegebied leven aan de rivier, drijven handel op het water en leven voor een belangrijk deel van de 1500 soorten vis in dit grootste zoetwaterbekken ter wereld. De Amazonemonding Belém-Macapá is een eilandengebied en een tweehonderd kilometer brede stroom van zoet water dringt hier de zoute Atlantische Oceaan binnen waarbij in de regen-/ hoogwaterperiode het zoute zeewater soms wel meer dan 160 km verder weggedrukt wordt.

De eerste Europeaan die dit geweldige rivierengebied in 1499 aanschouwde moet volgens de Spaanse geschiedschrijvers de Spanjaard Vicente Yanez Pinzon geweest zijn. Het was ook een Spanjaard, en wel Francisco de Orellanda, die in 1541/1542 als eerste de rivier stroomafwaarts volgde. Maar de eerste die de Amazone stroomopwaarts bedwong – en dat was heel wat moeilijker – was de Portugees Pedro Teieira die volgens zijn reisverslag (1637-1638) met zijn manschappen begon in Belém en eindigde in Quito (Ecuador).

Rubber

De geschiedenis van de rubber is een soort Braziliaans drama. Oorspronkelijk was het een authentiek product uit het Amazonegebied en de Indianen gebruikten het al voor het vervaardigen van ballen en figuren voordat de Europeanen rubber ontdekten als een belangrijke grondstof voor het maken van schoenen. De eerste export van rubberschoenen was in 1770 en rond 1850 werd ook de grondstof zelf geëxporteerd voor het maken van schoenen en regenkleding elders.

Maar de grote expansie kwam toen John B. Dunlop in 1888 de rubberband uitvond en in 1908 had Brazilië 94,4% van de rubbermarkt in handen. Maar de concurrentie sliep niet. De Engelsman Henry Wickham smokkelde 70.000 rubberboomzaadjes uit Brazilië en in 1910 kwam de eerste latex van de bomen die geplant waren in de toenmalige Engelse kolonies Maleisië en Ceylon en in het vroegere Nederlands-Indië. Dit betekende de ondergang van de rubbercultuur in Brazilië en duizenden arbeiders in de rubber werden brodeloos. Reeds in 1913 was het marktaandeel van Brazilië gedaald tot 50% en in 1937 was dat zelfs nog maar 1,4%, ondanks de investeringen van Henry Ford in 1924.

Toen in de Tweede Wereldoorlog de Aziatische rubberplantages in Japanse handen waren, beleefde de Amazone rubbercultuur weer een nieuwe bloei gezien de geweldige vraag van de geallieerden naar dit product voor hun oorlogsproductie. Maar het gaf ook de impuls tot de ontwikkeling van de synthetische rubber. Vandaag de dag voert Brazilië 70% van de eigen rubberbehoefte in. Maar er worden nu weer nieuwe rubberplantages aangelegd, onder andere in Eldorado (Mato Grosso).

In Amazonas, deze grootste staat van het noorden, is toerisme een belangrijke bron van inkomsten na de baten uit de mijnen (zilver, goud), de oliebronnen en de opbrengst van het hout. Er wonen 1,7 miljoen mensen, van wie de helft in de hoofdstad Manaus. De anderen wonen in?de dorpen en stadjes langs de rivieren. Het meest voor de hand liggende vervoermiddel voor toeristen die het Amazonegebied willen bezoeken is het vliegtuig , maar wie tijd en zin heeft kan ook in Brasília een lange busreis beginnen van 3490 km of dat hele traject afleggen met een (huur)auto. Vanaf São Paulo is het 3971 km naar de hoofdstad Manaus. In het gebied zelf is reizen per boot, al is het maar een dagtrip, nodig om een indruk te krijgen van het Amazoneleven.

Hier vindt u meer informatie over de Amazone.

Bestemmingen in de omgeving van De Rio Amazonas

  • Belém

    De Ver-o-Peso markt in Belém ©Cayambe
    Belém is de hoofdstad van de staat Pará aan de monding van de Amazone, 145 km van de Atlantische Oceaan. Maar Belém met zijn 1,2 miljoen inwoners is ook een...
  • De staat Acre

    Indianendorp in Acre ©Gleilson Miranda / Governo do Acre
    Deze staat grenst aan Bolivia en voor een groot deel aan Peru. Pas sinds 1963 is Acre een zelfstandige staat, dat wil zeggen, dat pas toen de economie voldoende...
  • De staat Amapá

    Ligging van de staat Amapá in Brazilie
    Amapá is een van de kleine staten in het noordoosten van de Amazone, grenzend aan Frans-Guyana, maar met 140.000 km² is het nog altijd viermaal zo groot als...
  • De staat Pará

    Mangrove ©Cesar Paes Barreto
    De staat Pará is even groot in oppervlakte als geheel West-Europa. Ruimte te over dus. In Pará kunt u kennismaken met typisch Braziliaanse steden, met koloniale...
  • De staat Rondônia

    Ligging van de staat Rondônia in Brazilie
    In deze staat aan de zuidkant van het Braziliaanse Amazonegebied wonen ongeveer 1 miljoen mensen. Mineralen en hout zijn de belangrijkste handelsproducten. De...
  • De staat Roraima

    De BR 174 van Manaus naar Venezuela via Boa Vista ©SallesNeto BR
    Roraime is de meest noordelijke staat van Brazilië, boven de Rio Amazonas en ligt voor het grootste deel boven de evenaar. De staat heeft een oppervlakte van...
  • De staat Tocantins

    Ligging van de staat Tocantins in Brazilie
    Tocantins heeft kenmerken van Amazonas vanwege de dominante rivieren, die het vaak eindeloos lege landschap doorsnijden. Het zijn vooral de Rio Araguala en de...
  • Manaus

    De skyline van Manaus in het Amazone-gebied in Brazilië.
    De hoofdstad van de staat Amazonas verschijnt pas in 1850 op de landkaart, maar in de korte geschiedenis sindsdien heeft de stad alle kenmerken en...
  • Marajó Eiland

    Ilha do Marajó ©Celso Roberto de Abreu Silva
    Dit eiland in de monding van het Amazonerivierengebied is net zo groot als geheel Zwitserland en daarmee heeft men dan tevens een indruk van de enorme breedte...
  • Porto Velho

    Rio Madeira bij Porto Velho ©Wilson Dias/ABr
    De hoofdstad telt 320.000 inwoners en ligt aan de Rio Madeira, 901 km ten zuiden van Manaus. De stad werd gesticht in 1919 en heeft een belangrijke luchthaven...
  • Santarém

    Rivierboten in Santarém ©idobi
    Santarém is een andere centrumplaats in Pará. Dit westelijker dan Belém gelegen haven- en handelscentrum biedt vele mogelijkheden om dit deel van het...