De sertão in

Aan de BR 101 ligt het stadje Igaraçu, waar een van de oudste kerken (1535) van Brazilië staat, gewijd aan Cosmas en Damianus. Vanuit Recife kan men een tocht maken naar het binnenland. Via de BR 232 richting Fazenda Nova, Caruaru en – na 84 km – Gravata dat het zomerse buitenverblijf van Recife’s happy few is. Onderweg kan men bij Pitú Vitória de Santo Antão cachaça drinken uit eigen distilleerderij. In Caruaru, 134 km van Recife, is elke zaterdag een kunstmarkt van 5.00-19.00 uur. Hier exposeren de beste kunstenaars van Zuid-Amerika, onder wie Vitalino en zijn leerlingen. Elk jaar, op 1 mei begint een internationale kunstweek.

Fazenda Nova wordt bereikt na 177 km door de sertão. Hier worden elk jaar passiespelen in de openlucht gehouden in het Parque das Esculturas, waar ook grote standbeelden van bijna 4?m hoogte staan van beroemdheden en gewone mensen uit de noordoostelijke regio zoals de suikerriethakker en de wasvrouw, maar ook standbeelden van Lampião, de Robin Hood van deze streek, en diens mooie Maria. In Fazenda Nova is een hotel en ook een camping (Fazenda Nova). Exu ligt ver in de sertão, in de Chapada do Araripe, tegen de grens van de staat Ceará. De Chapada do Araripe is een nationaal park. Via een mooie slingerende bergweg rijdt u naar Juazeiro do Norte en Crato in Ceará. Behalve voor de mooie natuur is Exu een bestemming vanwege het Mausoléu do Gonzagão.

Het eiland Fernando de Noronha maakt sinds 1988 deel uit van de staat Pernambuco en is een van de rijkste en meest beschermde natuurreservaten van Brazilië. Het aantal toegelaten toeristen is beperkt en de strikte regels daarvoor worden opgesteld in Recife waar men ook moet boeken voor een tocht naar en verblijf op het eiland dat tot 1988 de status had van een federaal territorium. Vanuit Recife is het 525 km vliegen en dus ongeschikt voor een dagtripje. Het is eigenlijk alleen een paradijs voor onderwatersportliefhebbers, die hun hart kunnen ophalen tussen de koralen in glashelder schoon water.

In de koloniale ontdekkingstijd was ook dit eiland een strijdpunt waar Hollanders zich mee bemoeiden. Immers, het is een rustpunt tussen Afrika/Europa en de nieuwe wereld. Vanaf 1737 overheersten de Portugezen In de voormalige militaire gevangenis is nu een hotel. Behalve dolfijnenvlees en soep van zeeschildpadden moet al het andere voedsel – en zelfs ook drinkwater – van het vasteland worden gehaald. Informatie: Divisio de Turismo; tel.081-3619-1352 Ook het bezoekerscentrum van TAMAR heeft een goede informatiebalie tel.081-3619-1171.

Luiz Gonzagão do Nascimento

Luiz Gonzagão do Nascimento is de muzikale volksheld van de nordesto’s, van heel Brazilië. Het museum vertelt over zijn leven, dat in Exu begon in 1912. Het laat foto’s zien van zijn familie en van zijn privéleven. Hij is geboren op een landgoed, waar zijn vader Januário landarbeider was. Van zijn vader leerde hij accordeon spelen. Al jong begeleidde hij zijn vader op kleine feestjes. Kenmerkend van Luiz was zijn relatie met vrouwen. Het begon met een romance met de dochter van de grootgrondbezitter. Die kon dat niet waarderen en bedreigde hem met de dood. Luiz pakte z’n spullen en meldde zich bij het leger.

Daar maakte hij deel uit van een militaire band en bekwaamde zich in het muzikale vak, o.l.v. Domingos Ambrósio. Na zijn diensttijd (1939) ging hij naar Rio de Janeiro waar hij in de rosse buurten accordeon speelde. Daar ontmoette hij ook veel mensen uit zijn geboortestreek, de noordelijke sertão.

Als hij streekmelodieën speelde, werd dat door die mensen erg gewaardeerd. Via een talentenjacht kreeg hij radio-optredens en contracten. In die jaren (1941-1954) componeerde hij en ging hij ook zelf zingen. Juist zijn zang maakte hem lyrisch populair. Bekendste nummers zijn Dança Mariquinha en vooral Asa Branca (Witte ringduif). Van zijn romances is die met Odaléia Guedes (zangeres) een van de bekendste. Zij baarde in 1945 een zoon , die als Luiz Gonzagão do Nascimento Júnior ingeschreven werd en als Gonzaguinha (kleine Gonzagão) met zingen zijn brood verdiende.

Het trieste, romantische aan dit verhaal is dat Luiz Senior impotent was en het kind te danken had aan het feit dat Odaléia al zwanger was voor de romance met Luiz begon. In 1948 trouwde Luiz Gonzagão met de onderwijzeres Helena Cavalcanti. Zij was zijn secretaresse en leefde met hem samen tot zijn dood in 1989. Hij ligt opgebaard in het mausoleum in Exu naast zijn eerste vrouw; een bedevaartsoord voor zijn vele fans.

Significant in zijn liedjes is dat hij daarin troost biedt aan vrouwen die verlaten zijn, maar even zo vrolijk de spanning bezingt van een stiekeme relatie. Van alle muziek – en dat is veel – zijn cassettes en cd’s te beluisteren. Luis Gonzagão vertolkt op een vrolijke melodie de tragische levensomstandigheden van de nordesto’s. De meeslepende luisterliedjes bevatten altijd een politiek protest en een liefdesdrama. Luis Gonzagão verscheen in het openbaar – bij optredens – met steeds met een van de drie, steeds verschillende vrouwen. 

Het museum in Exu ligt in een park met camping en is een heilige plaats, zoals Juazeiro do Norte. Het luisteren naar zijn muziek brengt u in de juiste stemming om de nordesto’s te begrijpen, zoals Frank Sinatra Amerika uitstraalde. In het Nederlandse taalgebied mag u hem een beetje (een beetje) vergelijken als zanger met iets van Boudewijn de Groot en iets van Andre Hazes (www.reidobaiao.com.br).

Bestemmingen in de omgeving van De sertão in

  • Aracaju

    Het centrum van Aracaju ©Bruno Coitinho Araújo
    Aracaju is een zeer gastvrije hoofdstad, met een half miljoen inwoners. Kerkjes in barok- en rococostijl vormen de decors voor religieuze feesten die een breed...
  • Badplaatsen buiten Recife

    Porto de Galinhas ©Andrevruas
    Porto de Galinhas bij het stadje Ipojuca is een welgekozen ‘buiten’. Het ligt 70 km ten zuiden van Recife en is het zomerverblijf van de gouverneur van de staat...
  • Cultuur

    De samba komt uit Brazilië ©Martina Nolte
    Hier in het noordoosten vindt u de meest authentieke Braziliaanse cultuur. Hier treft u het vaakst de Afro-Braziliaanse uitingen in de muziek, in religie, in...
  • De staat Alagoas

    Ligging van de staat Alagoas in Brazilie
    In deze staat denkt men op een enorme suikerplantage te zijn. De Afro-Braziliaanse cultuur van het noordoosten is hier duidelijk alom aanwezig, vooral op de...
  • De staat Ceará

    Het strand van Fortaleza ©Rafael Ramos e David Andrade
    Ceará is een veel kleinere staat dan Piauí, maar heeft wel een aanzienlijk langere kustlijn (560 km) met brede stranden en veel snelgroeiende vakantiecentra....
  • De staat Maranhão

    Ruïnes van de jezuïetenkerk in Alcantara ©Joao Vicente
    Maranhão ligt nog gedeeltelijk in de invloedssfeer van de Amazone. Regen en rivieren zorgen in het noordelijk deel voor vegetatie. Waar de begroeiing ophoudt...
  • De staat Paraíba

    De kustlijn van de staat Paraíba ©deltafrut
    De staat Paraíba vormt het meest oostelijke deel van Brazilië. Deze staat heeft een korte kustlijn, waar de toeristische economie floreert. Ook hier zijn...
  • De staat Pernambuco

    Instituto Ricardo Brennard ©Portal da Copa/ME
    Pernambuco is met de hoofdstad Recife in alle opzichten de belangrijkste staat in het noordoosten. Met Bahia is deze staat bepalend voor de identiteit, de...
  • De staat Piaui

    Rotsschilderingen in het nationaal park Serra de Capivara ©Vitor 1234
    Piauí heeft een zeer korte kustlijn (niet meer dan 80 km), maar strekt zich wel ongeveer 1200 km landinwaarts uit. Het is een van de armste staten van Brazilië,...
  • De staat Rio Grande Do Norte

    Praia da Redinha, Natal, Rio Grande do Norte ©Patrick
    Deze staat is vooral bekend om de badstrandplaatsen, maar staat ook historisch op de kaart. In de Tweede Wereldoorlog en daarna is deze meest noordoostelijke...
  • De staat Sergipe

    Ligging van de staat Sergipe in Brazilie
    Deze staat is met 21.994 km² de kleinste staat van Brazilië, maar daarom niet minder echt een Braziliaans gebied waar de oude suikermolens en de petrochemische...
  • Fortaleza

    Het strand bij Fortaleza in Brazilië.
    De hoofdstad Fortaleza is in grootte de vierde stad van Brazilië en vooral voor Brazilianen, die van een strandvakantie willen genieten, een geliefd oord. Maar...
  • Het Klimaat

    Genieten op het strand van Recife ©A. Júnior
    Gerekend vanaf de kust is de eerste 100-200 km vruchtbaar vanwege regelmatige regenval. Ook in de warme zomermaanden (december-februari) regent het bijna...
  • João Pessoa

    De São Francisco-kerk ©Lionel Baur
    João Pessoa, de hoofdstad, ligt aan de kust. Het is de op twee na oudste stad van Brazilië (1585) waar 650.000 mensen wonen. De stad heeft zijn naam te danken...
  • Maceió

    Praia do Pajuçara in Maceío ©Dario Sanches
    De hoofdstad Maceió (900.000 inwoners) ontwikkelt zich snel tot een belangrijke toeristische bestemming. Deze jonge stad (1815) ligt 285 km vanaf Recife. Het...
  • Natal

    Het strand van Ponta Negra bij Natal in Brazilië.
    Wie Natal leest of schrijft moet weten dat de gemeente Natal ook Ponta Negra omvat. Dit stadsdeel ligt 12 km naar het zuiden uit het centrum van het oude Natal....
  • Olinda

    Het historisch centrum van Olinda
    Olinda, op 7 km van Recife, is met Ouro Preto (in Minas Gerais) en Pelourinho in Bahia/Salvador het best bewaarde monument uit de koloniale tijd. Om die reden...
  • Parnaíba

    Delta de Parnaiba ©Gilberto Avilar
    Parnaíba is een niet meer zo vitale havenplaats (dichtgeslibd en dus niet bereikbaar voor zeeschepen) aan de riviermonding. Het is tevens een strand-badplaats,...
  • Recife

    Het strand bij Recife in Pernambuco.
    Recife is nu een stad met meer dan 1,5 miljoen inwoners. Het is een echte Braziliaanse stad met een mix van economische drukte en favela’s, waar ook drukte...
  • Teresina

    Cabeça de Cuia in het park Encronto dos Rios ©Sullank
    De hoofdstad Teresina ligt aan de Rio Parnaíba, die over grote afstand de grens vormt met Maranhão en die na 366 km in de oceaan uitmondt bij de gelijknamige...