Het Rila klooster

Het Rila klooster
Het Rila klooster

Zonder enige twijfel is het Rila klooster (ook wel aangeduid als Rilski klooster) het bekendste klooster van Bulgarije. Jaarlijks trekt het meer dan een miljoen bezoekers en als u het in uw reisschema opneemt doe dat dan beslist niet in een weekend, maar probeer er zo vroeg mogelijk in de ochtend te zijn. Met Pasen en op de verjaardag van Ivan Rilski op 18 augustus, alsmede op zijn naamdag op 19 oktober, is het evenmin een slim plan om er een kijkje te gaan nemen. U bezoekt het klooster met een dagexcursie vanuit Sofia, met het openbaar vervoer vanuit Blagoevgrad of te voet vanuit bijvoorbeeld Malyovitsa.

Het op een hoogte van 1147 meter liggende klooster werd in 1335 gesticht ter nagedachtenis aan de kluizenaar en prediker Ivan Rilski (volgens overleveringen een broer van tsaar Petâr), die zich enkele kilometers van de plaats waar zich het klooster bevindt, als kluizenaar in de grotten terugtrok als protest tegen de wijze waarop de kloosters aan het einde van de 9e eeuw gerund werden. Hij wilde terug naar de eenvoud en de ontberingen van de vroege christenen. Het klooster zou, dankzij de inspanningen van zijn volgelingen, uitgroeien tot een belangrijk godsdienstig centrum voor de gehele Balkan met vele contacten met andere kloosters van waaruit het christendom zijn weg vond. Dat heeft Rilski allemaal niet meegemaakt, hij leefde als een kluizenaar en hij stierf als zodanig. Het klooster bezat niet alleen grote invloed binnen de orthodoxe kerk, het was ook zeer rijk dankzij de vele schenkingen die de monniken ontvingen tijdens hun aquisitietochten door het land.

Ook het grondgebied waarop het klooster gebouwd was breidde zich steeds verder uit. Zo schonk tsaar Ivan Shishman het klooster meer dan 20 dorpen en onafzienbare vruchtbare landerijen. Het huidige klooster beslaat een oppervlakte van bijna 9000 m2 en bevat ongeveer 1000 kamers en kloostercellen. Als u geluk hebt kunt u een kijkje in de keuken nemen. Niet dat u er iets in bedrijf zult zien, maar u heeft dan enig idee op hoeveel mensen het klooster berekend was. De keuken werd als zodanig voor het laatst in 1946 gebruikt, er werd toen een maaltijd gekookt voor 5000 gasten!

Het klooster is ook beroemd vanwege de bouwstijl. Nadat het klooster in de 18e eeuw al eens leeggeplunderd was, brandde het in 1883, nog maar net nadat men met de herbouw was begonnen, tot de grond toe af. Het initiatief tot de herbouw kwam van Neofit Rilski een veel latere naamgenoot (kijk ook bij Bansko) die het als een nationale plicht zag en heel veel geld voor de herbouw bijeenbracht. Het duurde bijna een eeuw voordat het gehele karwei in fasen geklaard was, het laatste gebouw dat eraan werd toegevoegd dateert uit 1961, hetzelfde jaar waarin de UNESCO het complex uitriep tot cultuurerfgoed van de mensheid.

De kloosterkerk, gewijd aan de geboorte van Maria, bevat vele schatten. De kleurrijke fresco’s zullen iedereen opvallen, de talrijke muurschilderingen zijn van de hand van grote meesters uit de wijde omtrek zoals Samokov, Bansko en Razlog. De bekendste schilder die zijn medewerking verleende was Zahari Zograf, maar u zult met eigen ogen kunnen vaststellen dat de werken van andere meesters, vrijwel allen afkomstig uit de Samokovschool, weinig voor de zijne onderdoen. Zo werkten onder andere de broer van Zograf, Dimitâr Dimitrov, aan het interieur samen met de Samokovschilders Ivan Nikolov en Kosta Valjov.

De bijna 10 meter brede altaarmuur (iconostase), naar een ontwerp van Ivan Obrasopisov, is geheel uit notenhout gesneden en grotendeels met bladgoud overdekt. Onder leiding van de meester werkten vier kunstenaars vijf jaar lang aan de 62 verschillende afbeeldingen uit het leven van Jezus, maar zoals overal elders bij schilderingen in kerken en kloosters, er is ook veel aandacht besteed aan het hiernamaals, zowel de hemel als de hel krijgt aandacht van de kunstenaars. In een van de kapellen bevindt zich het meest opvallende voorwerp dat tot het complex behoort. Slechts gedekt door een eenvoudig houten kruis is het hart begraven van tsaar Boris III die in 1944 op geheimzinnige wijze in Berlijn om het leven kwam. Onbevestigde geruchten beweren dat hij door de nazi’s werd vergiftigd.

Ook in de bijgebouwen van het klooster zijn veel voorwerpen bijeengebracht. Zo bevindt zich op de 2e verdieping van de noordelijke vleugel een verzameling wand- en vloerkleden en zilverwerk. De typische kloosterschatten bevinden zich in de oostvleugel. Hier kunt u onder andere een miniatuurkruis bewonderen dat werd vervaardigd door de monnik Raphaël in de jaren negentig van de achttiende eeuw. Het kruisje bestaat uit 140 vakjes waarin meer dan 1500 menselijke figuren zijn ondergebracht. Er hangen enkele foto’s waarop een detail van het kruis 30 maal is uitvergroot. Zonder twijfel trekt u de conclusie: monnikenwerk! Na de voltooiing van het kruis zou de monnik Raphaël blind geworden zijn.

Het klooster en de wegen rondom het klooster kregen in 2002 nog een extra opknapbeurt in verband met het bezoek dat paus Johannes Paulus II aan het klooster bracht. In de omgeving van het klooster zijn tal van wandelingen uitgezet waarvan er een uiteraard leidt naar de grot waarin het allemaal begon.

Bestemmingen in de omgeving van Het Rila klooster

  • Asenovgrad

    Asenovgrad, burcht van Ivan Assen II
    Op uw weg naar het zuiden vanuit Plovdiv of vanuit het westen vanuit Kârdzhali, passeert u Asenovgrad. De meeste mensen rijden er voorbij, op weg naar het...
  • Bansko

    Het wintersportplaatsje Bansko
    Aan de voet van de berg Vihren, de hoogste top van het Piringebergte, ligt Bansko. Men zegt dat de winter in Bansko een halfjaar duurt. Bansko is een klein...
  • Blagoevgrad

    Blagoevgrad, Sv. Bogoroditsakerk
    De stad doet uiterst modern aan, maar heeft een zeer fotogenieke, zij het kleine, oude kern. Het is ook een universiteitsstad, de Amerikaanse universiteit,...
  • Borovets

    De wintersportplaats Borovets
    Borovets is geen plaats, het is een concentratie van hotels, cafés en restaurants en geldwisselkantoren. Kortom, een oord waar toeristen komen. In de winter...
  • Dupnitsa

    Klooster van Dupnitsa
    Aan de westelijke kant van het Rilagebergte ligt Dupnitsa, een klein dorpje dat vooral wordt bezocht door mensen die langere tijd in de omgeving van het Rila...
  • Gotse Delchev

    Het stadje Gotse Delchev
    In het uiterste zuidwesten, aan de voet van de hoogste bergen van de Rhodopen, ligt Gotse Delchev, een landelijk gelegen provinciestadje waar het leven rustig...
  • Het Bachkovo klooster

    Het Bachkovo klooster
    Na een rit door de spectaculaire Chepalarska kloof bereikt u vanuit Asenovgrad het dorpje Bachkovo. Op enkele kilometers ten zuiden daarvan vindt u het Bachkovo...
  • Het Rozhen klooster (klooster Rhozenski)

    Het Rozhen klooster
    Vanuit Melnik kunt u het klooster op drie manieren bereiken: te voet via een uitgezet wandelpad waarover u in ongeveer 1 à 1,5 uur de 3 km lange tocht aflegt,...
  • Het Zemen klooster

    Het Zemen klooster ligt tussen Kyustendil en Pernik
    Tussen Kyustendil en Pernik staat, op een heuvel even buiten het dorp dat dezelfde naam draagt, het Zemen klooster, gerestaureerd tussen 1970 en 1974, een van de...
  • Kârdzhali

    De Kardzhali Dam, ten noordwesten van Kardzhali
    De plaats Kârdzhali wordt door weinig toeristen bezocht. Wellicht heeft dat met de naam Kârdzhali te maken of met de geschiedenis van de omgeving. ‘Waar de...
  • Kyustendil

    Kyustendil speelde een belangrijke rol in de strijd van de Macedoniërs tegen de Turken
    De omgeving van Kyustendil wordt ook wel de ‘boomgaard van Bulgarije’ genoemd. Men kweekt er kersen, appels, peren en pruimen en ook hier geldt voor Bulgaren de...
  • Malyovitsa

    Malyovitsa is populair bij wandelaars
    Ten zuidwesten van Samokov, even voordat u Borovets bereikt, voert de weg naar links, naar Malyovitsa, gelegen op 1750 meter hoogte. Het is veel minder bekend...
  • Melnik

    Melnik, kalk- en zandsteenpiramides
    Vroeger was Melnik een welvarende stad, bekend om zijn wijnen en om het fruit dat rond de stad in de beschermde dalen groeide. Rond 1880 woonden er nog 20.000...
  • Pamporovo

    De wintersportplaats Pamporovo
    Als u de weg naar het zuiden, na uw bezoek aan Bachkovo maar blijft volgen, komt u vanzelf, na een schitterende rit, in Pamporovo, vaak omschreven als ‘het...
  • Pernik

    Het Kukeri festival in Pernik
    Dat Bulgarije ook een en land is waar steenkool wordt gewonnen, wordt in Pernik bewezen. Tot aan het einde van de 19e eeuw was het in hoofdzaak een agrarisch...
  • Petrich

    De stad Petrich
    De stad heeft een slechte naam, opgelopen tijdens het handelsembargo dat de Verenigde Naties afkondigden tegen het vroegere Joegoslavië tijdens de burgeroorlogen...
  • Rozhen

    Het dorp Rozhen
    Het dorpje stel nauwelijks iets voor, het is in de eerste plaats een uitgangspunt voor een bezoek aan het beroemde Rozhen klooster. Het wordt vooral in verband...
  • Rupite

    De helderziende Baba Vanga
    Baba VangaVan de Bulgaren is bekend dat zij sterk leven in hun geloof maar zeker niet ongevoelig zijn voor bijgeloof. In dat kader is Rupite het jongste...
  • Samokov

    De Bairakli moskee
    De stad geniet in Bulgarije en ver daarbuiten grote faam vanwege de ‘Samokovschool’, een vernieuwende stroming in de schilderkunst waaraan de iconenschilder...
  • Sandanski

    Park in Sandanski
    Als u op zoek bent naar het prettigste en zonnigste klimaat op jaarbasis in Bulgarije, dan komt u in Sandanski terecht. Dat moge blijken uit het feit dat het de...
  • Smolyan

    Het Trevistolake in de omgeving van Smolyan
    Uit de tekst over het nabijgelegen Pomporovo heeft u waarschijnlijk al geconcludeerd dat u zich in een van de mooiste gebieden van Bulgarije bevindt....
  • Wandelen in het Rilagebergte

    Het Rilaklooster in het Rilagebergte
    Een klein stukje ten zuidoosten van de stad, nabij het gehucht Bistritsa, vindt u het beginpunt van diverse wandelingen door het Rilagebergte. In feite ligt nu...

Kaart van Het Rila klooster en omgeving