Canada als confederatie

Canada noemt zichzelf een confederatie. De ‘Fathers of Confederation’ (een groep politici die aan de wieg hebben gestaan van Canada als zelfstandig en onafhankelijk land) wilden in 1867 hiermee vooral een gezamenlijke bescherming tot stand brengen tegen de dreiging van een Amerikaanse invasie en van een Amerikaanse economische wurggreep. Daar tegenover wilden de grondleggers dat de deelstaten, die ze provincies noemden, zaken als hun eigen identiteit, cultuur, taal, godsdienst, onderwijs, burgerrecht en speciale instellingen zouden behouden. De verschillen waren (en zijn) immers groot. Québec (toen Lower-Canada of Canada-East) bijvoorbeeld was Franstalig en rooms-katholiek, hanteerde het Franse rechtssysteem en hield een katholiek schoolsysteem in stand. Ontario (Upper-Canada of Canada-West) daarentegen was Engelstalig en protestants, had het Engelse rechtssysteem en een openbaar onderwijssysteem. Bovendien hadden Nova Scotia en New Brunswick er geen zin in door de grotere provincies te worden opgeslorpt. Het werd daarom de confederatie of statenbond, met een sterke centrale regering en volksvertegenwoordiging die taken en bevoegdheden gedelegeerd kregen van de lidstaten die een hoge mate van autonomie behielden.

Taken

De federale regering moest gezamenlijke taken gaan uitvoeren en die regel geldt in principe nog altijd. Daarbij gaat het onder meer om de nationale verdediging, de interprovinciale en internationale handel, het bankwezen en het monetaire systeem, de strafwetgeving en de visserij. De jurisprudentie heeft daaraan zaken toegevoegd als luchtvaart, scheepvaart, spoorwegen en telecommunicatie. De provinciale regeringen behielden hun verantwoordelijkheden voor specifieke noden van iedere regio zoals onderwijs, eigendomsrecht, burgerrecht, ziekenhuizen en gezondheidszorg, natuurlijke rijkdommen binnen de eigen provinciegrenzen, sociale zekerheid en gemeentelijke instellingen. De territoria zijn bijna-provincies. Ze zijn op enkele terreinen minder autonoom. Zo valt landbeheer onder de federale verantwoordelijkheid. Het federale parlement kan uit de territoria nieuwe provincies creëren, zoals in het verleden met Manitoba, Saskatchewan en Alberta is gebeurd.

Gerelateerde onderwerpen

  • De regering van Canada

    Parlementsgebouwen in Ottawa in de Canadese provincie Ontario (foto: Ronald de Lange)
    Het parlementaire systeem van Canada is gebaseerd op het Britse. De parlementen van federatie (het hele land) en deelstaten (provincies en territoria) zijn de...