Cubaanse sigaren: wereldvermaard

De kenner vraagt om Montechristo
De kenner vraagt om Montechristo

Een Cubaanse sigaar wordt in Nederland en België simpelweg ‘havana’ genoemd. Veel havana’s komen van de Dominicaanse Republiek. Een kenner vraagt naar het merk en van namen als ‘Cohiba’ en ‘Montecristo’ krijgt de liefhebber het water in de mond.

Op Cuba zijn er enkele gebieden waar tabak van uitzonderlijke kwaliteit geteeld wordt. De beste tabak ter wereld komt van de zandgronden in de provincie Pinar del Río. Ook de provincies Artimesa, Havana, Mayabeque en Villa Clara, alsmede de oostelijke provincies leveren uitstekende tabak.

De vroegste rokers van sigaren waren indianen, die de sigaar (losse bosjes tabak) rookten om gezondheidsredenen en ter gelegenheid van religieuze en maatschappelijke aangelegenheden. De ontdekkingsreizigers brachten de sigaar naar Europa. Vanwege de heidense religieuze achtergronden, verbood de kerk het roken. Maar ja, wat mensen aangenaam vinden, kan zelfs een kerk niet verbieden en het roken van sigaren werd heel snel populair.

De staat had, onder druk van de kerken, accijns op tabak geheven, maar ook dat mocht niet baten. Toen de overheid ontdekte dat tabak een belangrijke nieuwe inkomstenbron aan het worden was, werd het gebruik van tabak min of meer gestimuleerd. Artsen ‘ontdekten’ diverse geneeskrachtige eigenschappen in de tabak en het werd zelfs toegepast bij de behandeling van kanker.

De tabak werd gedurende vele jaren geteeld buiten het zicht van de overheid. Men had ontdekt dat tabak geen product was voor grote oppervlakten, elke plant vroeg aandacht, ongedierte en onkruid moesten zorgvuldig met de hand worden verwijderd. Dat betekende dat de kleine boeren tabak verbouwden die van hoge kwaliteit was. De grote landerijen waren slechts geschikt voor een mindere kwaliteit tabak en voor de teelt van andere gewassen.

De grote boeren die hun tabakswinsten afgeroomd zagen worden, keerden zich tegen hun kleine collega’s. Onder druk van de grootgrondbezitters hief de overheid hoge bedragen aan belasting bij kleine ondernemers. Deze ontvluchtten de plaatsen waar de grote plantages gevestigd waren, weg van het toeziend oog van de Spaanse soldaten. De kwaliteit van de tabak die op de boerenbedrijfjes werd geteeld bleef vele malen beter dan die op de plantages.

Eind oktober wordt de tabak gezaaid en na een periode van intensieve zorg, ongeveer drie maanden later geoogst. De tabaksbladeren worden van de plant verwijderd zodra ze beginnen te verkleuren, de onderste bladeren eerst. Hoe hoger het blad van de plant komt, des te meer aroma bevat het blad. Het is dus zaak om de bladeren zorgvuldig gescheiden te houden. De bladeren van gelijke kwaliteit worden bij elkaar gebonden en ondersteboven te drogen gehangen. Na de droogperiode zijn de bladeren klaar voor verdere verwerking. De bladeren worden in de sigarenfabriek nogmaals gesorteerd, waarna ze, middels een soort broei, verder rijpen. Dit proces verlaagt het teer- en nicotinegehalte, de sigaar krijgt een zachtere smaak.

De bladeren waar uiteindelijk de beste merken sigaren van gemaakt worden, ondergaan het proces van rijping twee- of driemaal. Voordat ze tot sigaren worden verwerkt, blijven de bladeren nog een tot twee jaar ‘in ruste’. Alvorens er sigaren van te maken worden de bladeren licht vochtig gemaakt. De nerf van het blad gaat eruit en er vindt opnieuw een selectieprocedure plaats. Dit keer om de sigaar van binnen naar buiten te kunnen aanmaken. Een goede sigaar bestaat uit vier of vijf verschillende bladsoorten.

De rollers maken eerst het binnenwerk klaar, waarna dit onder de pers gaat. De sigaar heeft nu al zijn vorm. Het enige wat nog dient te gebeuren is het binnenwerk in een buitenblad te rollen. Met lijm van natuurproducten wordt de sigaar bij elkaar gehouden. De punten worden afgewerkt, er gaat een bandje om en de sigaar is gereed om gerookt te worden.

Jaarlijks worden er op Cuba zo’n 350 miljoen sigaren gemaakt, een groot gedeelte ervan machinaal en ruim 10 miljard sigaretten. In de sigarenfabrieken die door toeristen bezocht kunnen worden, is alles handwerk. Als u daar sigaren koopt bent u verzekerd van een beste kwaliteit. Toch is het niet altijd verstandig om uw inkopen daar te doen, elders zijn sigaren van hetzelfde merk of van dezelfde kwaliteit aanmerkelijk goedkoper. U moet er wél verstand van hebben. Op de zwarte markt is veel knoeiwerk voorhanden. Maak een kistje altijd open. Als de sigaren onregelmatig van vorm zijn heeft u de verkeerde!

Zelfs voordat u het kistje opent is er een eerste controlemogelijkheid. De onderkant ervan dient te zijn voorzien van het opschrift ‘Hecho en Cuba’, ‘Cubatabaco’ of ‘Totalmente al mano’, vergezeld van de naam of het merkteken van de fabriek of het huis van vervaardiging. Als u er geen verstand van heeft (iemand heeft u gevraagd om sigaren mee te brengen), koop dan liever niet bij particulieren. Als u een kistje van 25 sigaren voor minder dan 25 euro kunt kopen, moet u twijfelen. U kunt dan beter wat meer betalen met de zekerheid dat u de sigaar meebrengt die men graag wilde hebben: een échte havana. Als het binnenwerk uit veegstof, uit houtafval of uit bananenblad blijkt te bestaan, zou ú weleens de sigaar kunnen zijn.

Naast de al genoemde merken (Cohiba, de sigaar van Fidel Castro die hem er overigens niet van weerhield een aantal jaren terug met het roken te stoppen) en Montechristo, kunt u zich met een gerust hart wagen aan H.Upmann, Corona en Romeo y Julieta.

Gerelateerde onderwerpen

  • Criminaliteit

    Attentie op drukke plaatsen!
    De criminaliteit op Cuba is betrekkelijk gering. Meestal zijn toeristen het slachtoffer van diefstal op straat en vaak hebben ze daartoe zélf aanleiding gegeven...
  • Cuba en de economische crisis

    Inzet van ossen in de lanbouw
    De internationale economische crisis liet ook Cuba niet onberoerd. Het aantal toeristen liep in het eerste kwartaal van 2009 fors terug en bovendien besteedden...
  • Cuba en rum: een succesformule

    Ron Matusalem
    De rum is niet altijd populair geweest op Cuba. Sterker nog, de omliggende Engelse koloniën ontdekten de rum als drank veel eerder dan de Cubanen. Dat had alles...
  • Distributie van eerste levensbehoeften

    Distributieboekje
    Voor de Cubanen geldt een bonnensysteem voor de eerste levensbehoeften. Aan de hand van de gezinssamenstelling wordt een zekere hoeveelheid van een zeker product...
  • Economie en geld op Cuba

    Pesos, betaalmiddel voor Cubanen
    ‘Als je op Cuba miljonair bent en je bezit bestaat uit pesos, kun je nog geen flesje bier kopen!’ In grote lijnen tekent deze opmerking de Cubaanse economie. Na...
  • Exportcijfers

    Suiker: belangrijk voor de export
    In 2013 steeg de Cubaanse export met 10% t.o.v. 2012. De belangrijkste exportlanden zijn Canada, China, Venezuela, Nederland en Spanje. De belangrijkste...
  • Geleide economie

    Buurtsuper
    De Cubaanse economie noemt men geleide economie. Dat wil zoveel zeggen dat er geen vrije markt is. Uitgaande van de gedachte dat ieder in gelijke mate eigenaar...
  • Opkomst en teloorgang van het suikerimperium

    Met een boodschap van de leider
    Wie een klein stukje over Cuba gereisd heeft zal zich met verbazing afvragen wat die Cubanen met alle suiker doen. Vooral in het centrum van het land zie je...