Het nieuwe tijdvak

Een van de prachtige rivieren in Dordogne / Lot
Een van de prachtige rivieren in Dordogne / Lot, ©Luc Viatour

Het nieuwe tijdvak ofwel het Neozoïcum, van 65 miljoen jaar geleden tot heden, kan men in twee perioden verdelen: het Tertiair, van 65 tot 2 miljoen jaar geleden; en het Kwartair, van 2 miljoen jaar geleden tot heden.

Het Tertiar

Tijdens het Tertiair steeg wederom de zeespiegel en liepen de gebieden rondom het Centraal Massief voor de derde maal onder water. Nu werd er echter ook zand, klei en leem afgezet. Deze afzettingen kunt u in combinatie met kalksteen onder meer vinden in de Berry (Cher en Indre), in het uiterste westen van het departement Dordogne en in het zuidwestelijk deel van het departement Lot, ten westen van Bergerac. De moeilijk doordringbare klei-, leem- en zandlagen zijn onder meer verantwoordelijk voor het ontstaan van het moeras- en merengebied Brenne in het Parc Naturel Régional de la Brenne in het departement Indre.

Het was op het einde van dit tijdperk dat de aardkorst zich op veel plekken plooide (orogenese) en er bergketens werden gevormd, zoals de Alpen en de Pyreneeën. De enorme krachten die hiermee gemoeid waren, zorgden er ook voor dat het Centraal Massief werd opgeheven. Die opheffing verliep koepelvormig, waardoor de oppervlakte werd vergroot. Door deze oppervlaktevergroting begon het gebied te scheuren. Vervolgens vond het magma uit het binnenste van de aarde via deze scheuren zijn weg naar het aardoppervlak: een intensief vulkanisme was het gevolg met als resultaat de vele vulkanen op het Centraal Massief, vooral ten oosten van de landstreek Limousin.

Ook de rondom liggende kalksteengebieden in met name de departementen Dordogne en Lot, scheurden op veel plaatsen open met als gevolg het ontstaan van kloven. Een dergelijke kloof of ravijn noemt men een gorge, clue, canyon of défilé. Een tussenliggende hoogvlakte noemt men een causse. Het is een gebied vol met karstverschijnselen (oplossingsverschijnselem in kalksteen), waaronder karstpijpen (aven, ofwel trechtervormige gaten in de ondergrond), karstgrotten (waaronder druipsteengrotten), dolines (kleine terreindepressies), uvula's (grote terreindepressies, ontstaan door het samengroeien van dolines) en droge dalen.

Karstverschijnselen

Al deze oplossingsverschijnselen zijn ontstaan door water. Kalkgesteenten zijn uit lagen opgebouwd en vertonen vaak scheuren en breuken. De karstverschijnselen in dit gesteente kunnen ontstaan doordat regen- en rivierwater langs de scheuren en breuken in het gesteente naar beneden sijpelt en de kalk oplost. De meeste karstverschijnselen kunt u vinden in de departementen Dordogne (Haut-Périgord en Bas-Périgord) en Lot.

Gerelateerde onderwerpen

  • De geologische Middeleeuwen

    Zand uit de geologische Middeleeuwen in Dordogne
    Tijdens de geologische middeleeuwen ofwel het Mesozoïcum, de tijd van 225 tot 65 miljoen jaar geleden, steeg de zeespiegel en kwamen de bekkens rondom het...
  • De geologische oudheid

    In de landstreek Limousin
    Een groot deel van het zuidelijk deel van Frankrijk wordt ingenomen door het Centraal Massief, een van de oudste gebieden in Europa. Het westelijk deel van het...
  • Het Kwartair

    Een van de vele rivieren in Dordogne Lot
    Het tijdperk Kwartair begon ongeveer 2 miljoen jaar geleden en is het tijdperk waarin de mens uit de zoogdierenwereld voortkwam. Het Kwartair wordt gekenmerkt...
  • Landschappelijke indeling

    Het licht heuvelachtige gebied in Cher, Dordogne - Lot
    Het beschreven gebied kan landschappelijk in vier gebieden worden verdeeld: het licht heuvelachtige kalksteenplateau in de landstreek Berry, dat samenvalt met de...