[F35] Kjölur of Kjalvegur

Kjölur is de naam van de verlaten, woestijnachtige streek die tot 650 m boven zeeniveau uitkomt in het gebied tussen de gletsjers Hofsjökull (in het oosten) en Langjökull (in het westen), waar een magnifiek uitzicht is op de bergen. De Kjölur-route is de kortste weg tussen het zuiden en het noorden. Snel wordt duidelijk dat dit oude ruiterpad eeuwenlang alleen per paard te doorkruisen was. In het midden van de Kjölur staat een kilometerslange afrastering door de leegte, van gletsjer naar gletsjer. Deze verhindert zo dat schapen uit het noorden zich met die uit het zuiden vermengen. Ziektes verspreiden zich dan niet over het hele land uit en in het vroege najaar hebben de boeren minder moeite de dieren te verzamelen en naar de kralen te jagen. De route begint bij de waterval Gullfoss (6 km na het Geysirgebied) en loopt daarna noordelijk langs de rivier Hvítá en eindigt vervolgens via het gletsjermeer Hvítárvatn, het midden in deze woestenij gelegen warmebronnengebied Hveravellir en het in 1991 geopende hydro-elektrische energiestation Blönduvirkjun op de ringweg, 25 km ten oosten van Blönduós. Het landschap is uiterst afwisselend en de vele vergezichten zijn adembenemend. In het noordelijke deel van deze route is het begin van de weg zeer goed door de grootse plannen die de staatsingenieurs hadden: Grote delen ervan zouden onder het water van spaarbekkens verdwijnen, waardoor in de toekomst de Kjölur via een hogere weg zou lopen. Net als in het Búrfellgebied in Zuid-IJsland, zouden de waterstaatkundige werken hier op drastische wijze in het landschap ingrijpen. Deze route is weliswaar met een normale auto te rijden omdat inmiddels alle rivieren zijn overbrugd, maar houd er rekening mee dat de weg verre van ideaal is… De lengte van deze route bedraagt 165 km. De totale afstand van Gullfoss naar het noordelijk deel van de ringweg is 180 km. Gullfoss, De route begint bij de Gouden Waterval, waar bij mooi weer prachtige regenbogen zich over het water buigen. Sandá, De eerste rivier die doorgestoken moet worden. Bláfell, Rijdend door Bláfellsháls ligt ten oosten van de weg deze 1204 m hoge tafelberg die door een gletsjer is gladgestreken, zo vertellen diverse sporen op de top. Een volksoverlevering verhaalt van een reus, genaamd Bergthór, die vroeger op de berg woonde. Hij was vermaard door de overeenkomst die hij had gesloten met de omwonende boeren, dat hij na zijn dood in gewijde grond zou worden begraven; iets wat met trollen nooit werd gedaan. Langjökull, Ten westen van de route ligt deze machtige gletsjer, 1355 m hoog en met een oppervlakte van 1021 km2. Het is de op een na grootste ijskap van het land. Er zijn door de gletsjer twee meren ontstaan: ten zuiden Hagavatn en ten oosten Hvítárvatn, Ten westen van de weg ligt op 419 m hoogte dit groenkleurige bronmeer van de Hvítá (witte rivier). Het meer is 27 km2 groot en wordt door een arm van de Langjökull gevuld, waardoor er ook wat ijsbergen in drijven. Op dit punt van de Kjölur begint een moeilijk berijdbare weg, die tot vlak bij het meer voert. Naast het meer ligt sinds 1930 een hut van de Trekkersclub. Afslag [F347] naar Kerlingarfjöll, Deze 12 km lange weg voert de bergen in naar een met sneeuw bedekt bergmassief van ryoliet. Er zijn prachtige bergtoppen en geothermische gebieden. De hoogste piek in dit met sneeuw bedekte bergmassief is de 1488 m hoge Snaekollur. In de zomer is het een bekend skigebied, met in de pas Árskard een skischool die al sinds 1961 in bedrijf is. Ook kunnen er prachtige wandelingen worden gemaakt en er is een klein, verwarmd zwembad en een berghut. De afslag naar dit gebied is duidelijk aangegeven; ook dat het een skigebied is. Ten noordwesten hiervan ligt de Hofsjökull Grote hooglandgletsjer van 995 km2 en 1760 m hoog. Het is IJslands op twee na grootste ijskap. Recente onderzoekingen hebben aangetoond, dat onder de gletsjer een grote, voorheen onbekende caldera van een vulkaan ligt. Hveravellir, Via de [F735] komt u ten noorden van het lavaveld Kjalhraun uit bij een van de mooiste geothermische vlaktes van IJsland. Deze ligt op 650 m hoogte tussen de gletsjers Hofsjökull en Langjökull. De naam betekent letterlijk ‘Veld van hete bronnen’, wat aardig klopt, want er zijn meer dan 30 hete bronnen. De aardkorst is dun en u hoort het overal onder het aardoppervlak sissen en borrelen. Dit houdt ook een risico in, want wanneer u door deze dunne korst zakt, kunt u in kokend water terechtkomen! Blijf dus op het voetpad of op de houten vlonders die door het veld heen slingeren. In de verte spuiten kleine geisers stoom en heet water het zwerk in. Het is al vele eeuwen lang een rustplaats voor de langstrekkende reizigers. Het in wit-, groen- en geelgeverfde veld, dat stoomt en fluit, ligt in een zwartbruine, lichtgewelfde vlakte, omzoomd door gletsjerruggen. De tere korst is vertrapt en beschadigd doordat er mensen overheen liepen of er zelfs met de auto overheen reden. Tegenwoordig is het gelukkig een beschermd gebied, dat onder geen enkele voorwaarde veranderd mag worden. Dus breek geen stukken silicaat af, neem niets mee en gooi geen stenen in de bronnen. Het gebied is altijd gevaarlijk, omdat het water in de bronnen kokendheet is en de stroompjes lijken zich continu op een andere plek door het gebied te slingeren. Nieuwe stroompjes verschijnen, terwijl oudere weer verdwijnen. De meeste bronnen zoals Braedrahverir, Eyvindarhver (die zijn naam ontleent aan de beroemde 18e-eeuwse outlaw Eyvindur, die zich hier met vrouw en kinderen had verstopt) en Bláhver met zijn opvallend blauwe water zijn heetwaterbronnen. Er zijn ook bronnen die stoom spuiten, waarvan de grootste Öskurhólshver is. Halla, de vrouw van Eyvindur, zou in een van de vele bronnen menig gestolen schaap gekookt hebben. Zowel de bron als de restanten van hun onderkomen zijn nog steeds te bekijken. Er is een camping, er staan twee hutten van de Trekkersclub (Touring Club of Iceland; wel van tevoren boeken) en er is een weerstation, dat sinds 1965 operationeel is en permanent door meteorologen wordt bemand. Er is ook een bassin met geothermisch water, waar in een acceptabele temperatuur gebaad kan worden; heerlijk ontspannend na een flinke wandeling. Blöndulón, Een kunstmatig aangelegd, 56 km2 groot stuwmeer, waarvan de bouw in 1992 gereed was. Het bijbehorende energiestation Blönduvirkjun bevindt zich in Blöndustöd. Door het ontbreken van een grote stuwdam is het geheel niet als stuwmeer te herkennen. In plaats van één zijn er nu meerdere kleinere dammen gebouwd. In eerste instantie waren de boeren fel tegen de aanleg, omdat een groot deel van het inmiddels ondergelopen grasland door hun paarden en schapen werd gebruikt. Als compensatie heeft de ‘National Power Company’ de naast het meer gelegen velden vanuit vliegtuigen ingezaaid en op een oppervlakte van 30 km2 zijn daar inderdaad grasvelden ontstaan. Blönduvirkjun, Dit is IJslands nieuwste project, om hydro-elektriciteit op te wekken. Het Blanda Waterkracht Station kan 150 megawatt produceren en ligt (uiteraard) in de 175 km lange rivier Blanda. Ringweg, Via de [732] en de [731] komt u weer op de ringweg terecht. Wanneer u niet over eigen vervoer beschikt kunt u met de bus de tocht maken tussen Reykjavík en Akureyri. De terugreis kan eventueel met een binnenlandse vlucht tussen beide plaatsen gemaakt worden. De terugreis kan met dezelfde busmaatschappij ook gemaakt worden via de Sprengisandur. De route en tijden die de bus volgt zijn in onderstaande tabel weergegeven. Wanneer de route geopend is, rijdt de bus van 24 juni tot 31 augustus. Onderstaande tabel geeft een idee van de rijtijden van een aantal jaren geleden, maar tegenwoordig gaat deze tocht wat sneller: in 9 uur bent u al op de plaats van bestemming. Vertrektijden, Bestemming en, Vertrektijden vanaf Reykjavík, tussenstops, vanaf Akureyri 09.00 uur, Reykjavík, 19.40 uur 09.45 uur, Hveragerdi, 18.55 uur 10.00 uur, Selfoss, 18.45 uur 11.15 uur, Geysir, 17.45 uur 11.30 uur, Gullfoss, 17.15 uur 12.30 uur, Hvítárnes, 16.00 uur 14.15 uur, Kerlingarfjöll, 14.45 uur 16.00 uur, Hveravellir, 13.00 uur 17.40 uur, Svartá, 10.50 uur 18.20 uur, Varmahlíd, 10.30 uur 19.30 uur, Akureyri, 09.00 uur De vertrekpunten zijn de Bus Terminal in Reykjavík en de Bus Terminal in Akureyri. De tickets zijn bij het busstation te koop en de passagiers kunnen, indien zij dat wensen, slechts een deel van de route meereizen. Het wordt wel aangeraden om van tevoren te reserveren, wanneer u na verloop van tijd de route weer wilt vervolgen. Houd er ook rekening mee dat de laatste mogelijkheid om inkopen te doen bij Geysir is, wanneer u vanaf Reykjavík vertrekt, en in Varmahlíd wanneer u vanaf Akureyri bent vertrokken. De bus stopt ongeveer een halfuur bij de skischool in Kerlingarfjöll, waar eten en drinken gekocht kan worden. Overnachtingsmogelijkheden onderweg zijn er alleen in Hveravellir en Kerlingarfjöll. De bus vertrekt nooit eerder dan in de dienstregeling staat aangegeven.