Marsala

Marsala
De Duomo di Marsala in Marsala, ©Archenzo

De levendige stad Marsala (80.000 inwoners) aan de westkust werd gesticht door de Carthagers. De naam is afgeleid van het Arabische ‘Mars-el-Allah’, haven van God. Marsala werd beroemd door de landing van Garibaldi in 1860. Het meest westelijke punt van Sicilië, Capo Boeo vlakbij Marsala, ligt slechts 140 km van Tunesië in Afrika.

De Marsalawijn wordt gemaakt van gekookt druivensap volgens een speciaal recept, tot een zoete dessertwijn met een alcoholpercentage van 13-16%, onder het kwaliteitslabel SOM (Superior Old Marsala), zo’n 3 miljoen hektoliter per jaar. Er zijn diverse kwaliteiten: Marsala Fine, die 4 maanden in eiken vaten heeft gerijpt, Marsala Superiore 2 jaar en Marsala Vergine of Soleras 5 jaar. De kelders liggen bij de haven; men kan er een bezoek brengen en de wijn proeven.

Bezienswaardigheden

Het centrale plein is Piazza della Repubblica. Hier staat het Palazzo IV Aprile uit de 16e eeuw, met loggia en toren. Ook staat hier de kathedraal San Tomaso uit de Normandische tijd, maar in de 18e eeuw verbouwd. Er is een retabel van de Gagini-familie (16e eeuw). Achter de kerk exposeert het Museo degli Arazzi een cyclus Vlaamse wandtapijten uit 1565/70, met voorstellingen van de oorlogen van de Joden tegen de Romeinen onder de keizers Vespasianus en Titus. Deze tapijten waren van aartsbisschop Lombardo, die in Marsala geboren was. Als diplomaat in Madrid had hij ze gekregen van koning Philips II; hij schonk ze aan de kerk van Marsala. Open: di.-zo. 9-13 en 16-18 u., ingang Via Garraffa.

Van het centrale plein leidt de Via Garibaldi naar het Stadhuis, gevestigd in een Spaans paleis uit 1576. De Porta Garibaldi (17e eeuw) heeft de vorm van een Romeinse triomfboog. Van Piazza della Repubblica noordwest waarts over de Via XI Maggio komt men bij de Porta Nuova (1789) en het Piazza Vittoria. Tussen dit plein en Capo Boeo ligt een open terrein, waar ooit de antieke stad Lilybaeum lag. Een deel, Insula Romana, is opgegraven, o.a. een badhuis met mozaïeken. Aan de kustweg naar Capo Boeo staat het Lilybaeum Nationaal Museum, gevestigd in het vroegere Baglio Anselmi, een feodaal landgoed. In 1985 werd hier het museum geopend met twee hallen, modern en didactisch uitstekend ingericht. In de eerste hal is de verzameling chronologisch opgesteld, met vondsten uit Marsala en Mozia, van de prehistorie tot de Normandische tijd. Vooral interessant zijn de Phoenicische grafmonumenten, keramiek van Apuliërs en Siculi, Romeinse bouwelementen, een mozaïekvloer en een model van Lilybaeum in de Romeinse tijd. De tweede hal dient vooral om het Phoenicische schip uit de 3e eeuw v.C. te tonen. Het is 35 m lang, uit de zeebodem bij Mozia opgegraven en zorgvuldig gereconstrueerd. Het is geplaatst in een geklimatiseerde tent. Een historisch volstrekt uniek stuk! Open: dag. 9-14, wo.,za. ook 16-18 u (zomer), 15-18 u. (winter)

Op de vlakte bij de opgravingen staat de eenvoudige kerk San Giovanni, met een deur uit 1555, op de plaats van een kerk uit de 5e eeuw. Het doopvont is nog afkomstig uit de oude kerk.

Op Capo Boeo staat een Romeinse zuil met inscriptie over de veldheer Scipio, die van hier vertrok voor de aanval op Carthago. Ook wordt Garibaldi’s landing op 11 mei 1860 vermeld.

Een komische moderne beeldengroep is de ‘Wijnfontein’, gemaakt door Salvatore Fiume in 1982, op Piazza Fr.Pizzo in de nieuwe stad.

Geschiedenis

Toen Carthago in 397 v.C. haar basis Motya (Mozia) verloor, stichtte zij de stad Lilybaion als vlootbasis. Deze weerstond de aanval van de Grieken onder Dionysios I in 368 v.C., van Pyrrhus van Epirus in 277 v.C. en een tijdlang van de Romeinen. In de Romeinse tijd was Lilybaeum een rijke stad. In 1541 liet keizer Karel V de haven dempen om de Algerijnse zeerovers het landen te beletten. In 1773 steeg de welvaart weer, dankzij de Engelsman John Woodhouse uit Liverpool, die de Marsalawijn ging produceren. Hij bracht zowel kapitaal als ondernemingszin mee. In 1806 kwam er nog een Brit, Benjamin Ingham; spoedig waren er 4 Britse firma’s in Marsala. Zij zorgden ook voor de heropening van de handelshaven. De schutspatroon van Marsala is ook een Engelsman, nl.Thomas Beckett (San Tomaso). Op 11 mei 1860 landde Giuseppe Garibaldi in de haven met zijn ‘Mille’, slecht uitgeruste, maar zeer gemotiveerde vrijwilligers, voor de opmars tegen het Bourbonse bewind, het begin van de Italiaanse eenheid. In 1943 richtten geallieerde bombardementen grote schade aan.