Noto

Noto op Sicilie
Noto op Sicilie, ©Tango7174

Noto (25.000 inwoners) op 100 m hoogte, ligt 30 km ten zuidwesten van Syracuse. Na de grote aardbeving van 1693 werd het oude Noto verlaten en 16 km zuidelijker compleet herbouwd. Het is één van de aantrekkelijkste baroksteden van Sicilië en staat onder bescherming van de UNESCO als ‘Europese barokstad’.

Het antieke Neetum, nu de ruïnestad Noto Antica, was Siculisch tot het in de 7e eeuw v.C. door Syracuse werd veroverd. Na de enorme aardbeving van 1693 werd Noto, op instigatie van graaf Landolina van Syracuse verlaten en een nieuwe stad gebouwd, volgens een plan uit 1703 door de architecten Gagliardi, Labisi, Mazzi en Sinatra, met een roosterplattegrond en 3 parallelle O-W-straten boven elkaar tegen de helling en twee fraaie ruime pleinen. Kerken en paleizen in barokstijl, van heldere plaatselijke kalksteen, geven de stad een feestelijk aanzien.

Wandeling: van het parkeerterrein aan de oostkant gaat men Westwaarts langs een park over de Corso Vittorio Emanuele tot het centrale Piazza del Municipio, langs de Porta Nazionale en de kerk van San Francesco van Gagliardi uit 1743. In het naastgelegen San Salvatoreklooster is het Museo Civico gevestigd. Het bezit antieke, middeleeuwse en moderne kunst. Op het Piazza del Municipio staan de Dom en het stadhuis tegenover elkaar. Het stadhuis, in Palazzo Ducezio, is van V.Sinatra (1746).

De Dom S.s.Nicola e Corrado, dominant boven een brede trap, werd voltooid in 1770. Het gebouw heeft een prachtig front met aan weerszijden torens. Op de viering staat een grote koepel.

[N.B.: op 13 maart 1996 zijn koepel en dak ingestort, als gevolg van scheuren, ontstaan door de aardbeving van 1990]

Naast de Dom staat het Bisschopspaleis met de voormalige kloosterkerk San Salvatore. Er tegenover staat de Santa Chiara met een vierkante façade en een lang ovaal grondplan, gebouwd door Gagliardi. Verder langs de Corso passeert men de Chiesa del Collegio van de Jezuïeten (1740, Gagliardi) en bereikt dan het Piazza XVI Maggio met fontein en standbeeld van Hercules en de Chiesa di San Domenico (Gagliardi, ca.1740) met koepel en convex front. Terug naar de kruising met de Via Nicolai ziet men het Palazzo Villadorata (1737) van P.Labisi, met rijk bewerkte balkonsteunen. Ten N hiervan staat de Chiesa di Montevergine met concaaf front (Sinatra, 1762). Rechts hiervan is de trapstraat naar de Bovenstad. De Via Salicano leidt naar Piazza Mazzini met de Chiesa del Crocifisso (1715). In deze kerk staat rechts een middeleeuwse leeuw en op het altaar van het rechter transept het beeld van de Madonna delle Neve uit 1471, van Fr.Laurana.

Omgeving

Eloro, het antieke Heloros, ligt aan zee bij de monding van de Tellaro. Het werd gesticht door Syracuse. Nog te zien zijn de stadsmuur, het theater, het heiligdom voor Demeter en een Griekse zuil, de Colonna Pizzuta, boven het hypogeum, een ondergrondse begraafplaats.

Recentelijke opgravingen bij het gehucht Caddeddi, ook gelegen bij de monding van de Tellaro-rivier en niet ver van Eloro, hebben een laat-Romeinse villa aan het licht gebracht, met prachtige mozaïekvloeren, die onder andere jachttaferelen en de mythe van Hektor voorstellen (nog in restauratie).