De kathedraal S. Maria Assunta

De kathedraal S. Maria Assunta
De kathedraal S. Maria Assunta, ©Leandro Neumann Ciuffo from Rio de Janeiro, Brazil

Met de kathedralen van Cefalù en Monreale behoort die van Palermo tot de mooiste Normandische sacrale gebouwen van Sicilië. De monumentale kerk staat op de plaats van een 6e-eeuwse kerk, die in de 9e eeuw al was veranderd in een moskee. Aartsbisschop Walter of the Mill/Gual therius Offamilius stichtte een nieuwe kathedraal in zijn ambtsgebied. De bouw van dit lange drieschepige kerkgebouw begon in 1170; de wijding vond plaats in 1185. Later is er nog heel wat aan veranderd, in de 14e en 15e eeuw in gotische stijl en nogmaals tussen 1781 en 1804, toen Francesco Fuga het interieur een classicistisch aanzien gaf en een koepel (architectonisch uit de toon vallend) en een tweede transept toevoegde. De O-gevel heeft nog het oorspronkelijke Normandische karakter behouden: drie apsiden, versierd met kruisende blinde bogen en gekrulde randen. Aan de Z-gevel, tegenover het plein, is de hoofdingang, door een bijzondere gotisch-Catalaanse portico uit 1453. Eén van de pilaren stamt nog van de moskee. Boven de deur is een mozaïek van Maria op een gouden achtergrond, uit de 13e eeuw. De klokketoren aan de W-kant is uit de 12e eeuw, maar herbouwd in de huidige vorm in 1840. Links tegen de W-gevel bevindt zich de Loggia dell’Incoronata, waar de koningen na hun kroning aan het volk verschenen, gebouwd in de 12e eeuw en gewijzigd in de 15e eeuw. Het grote plein vóór de kathedraal is in de 18e eeuw aangelegd, met in het midden het gedenkteken van Santa Rosalia, schutspatrones van Palermo (1744). In 1761 werd een balustrade om het plein gezet, versierd met heiligenbeelden.

Interieur. Door het hoofdportaal aan de Z-gevel komt men de kerk binnen in de rechterzijbeuk. Links tegen de wand staan de koningstomben van de Normandische en Hohenstaufendynastie. Vier sarcofagen van porfier, purper van kleur, bevatten de lichamen van koning Roger II (†1154) – tegen zijn wil, want hij had in ‘zijn kerk’ in Cefalù bijgezet willen worden –, van Frederik II (†1250) en van diens vader Hendrik VI (†1197). De vierde sarcofaag is van Frederiks moeder Constanza (†1198), dochter van Roger II. De tombe van Frederik II, links vooraan, wordt gedragen door vier leeuwen; het tympaan vertoont de Normandische kroon en bovenop zijn panelen met Maria en Christus Pantocrator tussen symbolen van de apostelen. In de muur zijn nog twee tomben ingemetseld, links die van Willem I (†1339) en rechts van Frederiks eerste vrouw Constance van Aragon (†1222). Kostbaarheden uit de graftomben worden nu bij de kerkschat bewaard. Rechts van het koor is de kapel van Santa Rosalia met een zilveren reliekschrijn uit 1625. De kerkschat, te vinden in het midden van de rechterzijbeuk, bevat als topstuk de kroon van Constance van Aragon, in de vorm van een Byzantijnse keizerskroon, rijk versierd met parels en edelstenen. Vermoedelijk is het dezelfde kroon, waarmee Frederik II gekroond werd door paus Honorius III op 2 november 1220. Kathedraal open: ma.-za. 7-19, zon- en feestdagen. 8-13.30 en 16-19 u.)

Crypte/schatkamer open: ma.-za. 9.30-17.30, zo. 16-17.30 u.)

Het Diocesaan Museum tegenover de W-gevel van de kathedraal is gevestigd in het Aartsbisschoppelijk Paleis (1460), een gebouw in gotisch-Catalaanse stijl, maar gewijzigd in de 18e eeuw. Het museum bevat schilderijen uit de 13e-18e eeuw en beelden van de Siciliaanse beeldhouwersfamilie Gagini.