Toscane, Umbrië en de Marken

Een bezoek aan Toscane en Umbrië is een belevenis voor wie cultuurhistorische belangstelling heeft. Maar ook het landschap, ondanks, of juist als gevolg van eeuwenlange bewerking en beïnvloeding door de mens - een waar 'cultuurlandschap' - is van een zeldzame harmonie en bekoring. Steden en dorpen hebben vrijwel altijd een overdaad aan interessante gebouwen en kunst te bieden. Als regel liggen zij op een heuvel, binnen hun middeleeuwse ommuring.

Florence is daarbij de grote uitzondering. De stad ligt in de vallei van de Arno en heeft zijn oorspronkelijk middeleeuwse karakter vervangen door dat van de Renaissance. Deze kunstopvatting, de 'wedergeboorte' van de ideeën van de oudheid, is in Florence begonnen, waarmee, kan men zeggen, de moderne geschiedenis aanving.

De enorme vindingrijkheid van de Florentijnen blijkt uit het grote aantal uitvindingen en vernieuwingen, zoals tafelmanieren (de vork), brillenglazen, het dubbel boekhouden, het promessekrediet, de florijn, het perspectief in de kunst (Giotto, Brunelleschi), de opera, de piano en de naam Amerika, naar Amerigo Vespucci, agent van De' Medici.

Zo werd Florence het grote voorbeeld voor de nieuwe tijd. Zijn macht berustte op de onvoorstelbare rijkdom van zijn kooplieden en bankiers, bij wie alle grote vorsten en pausen in de schuld stonden.

Na het middeleeuwse gemeenschapsgevoel en onderwerping aan vorst en Kerk, stelde de Renaissance het geloof aan de mens zelf en zijn potenties centraal. Dit uitte zich in zelfstandigheid, individualisme en vrijheidsdrang van de steden. De' Medici in Florence besteedden hun rijkdom aan het bouwen van paleizen, kerken en villa's, gevuld met de mooiste kunst van die tijd. Van dit alles is gelukkig nog een overvloed aanwezig. Een reis naar Toscane en naar het meer middeleeuwse Umbrië is altijd een grote verrijking van de geest.

Zoals alle landen langs de Middellandse Zee kent Italië ook een aantal bestemmingen, die geliefd zijn bij het massatoerisme. Toscane is daarbij gelukkig maar in geringe mate betrokken en Umbrië in het geheel niet. Er zijn mooie stranden aan de Tyrrheense kust en in Florence is het altijd druk met toeristen. Voor die stad is het aan te raden zo mogelijk de drukke en hete maanden juli en augustus te vermijden.

De bevolking, met haar rijke historie, vertoont nog steeds veel gevoel voor harmonie en goede smaak. De ambachtelijk gemaakte producten, zoals lederwaren (o.a. schoenen), kleding, aardewerk en sieraden geven de toon aan in de wereld.

Ook culinair heeft het land veel te bieden. De keuken is in wezen eenvoudig, maar uiterst gevarieerd en gebaseerd op verse natuurlijke grondstoffen. Elke streek heeft haar eigen specialiteiten en wijnen. Men kan zich gerust in een afgelegen dorp verlaten op wat de 'padrone' u gaat voorzetten. Men treedt u vriendelijk en open tegemoet, vooral als u de moeite neemt enkele woorden Italiaans te gebruiken; dit leidt niet zelden tot enthousiaste reacties.

Zo werd een simpel 'buon appetito!', gericht tot een picnickende familie, voor ons gevolgd door het dringende verzoek, te proeven van de meegebrachte worst, kaas en wijn, met de waarschuwing, niet 'a quattro piedi' te vertrekken!

Kortom, het is van belang zich van tevoren te verdiepen in land en volk en de mensen met sympathie te benaderen. Dan zult u verzekerd zijn van een overeenkomstige reactie. Deze website zal daartoe een bijdrage kunnen leveren.