Chiusi

De oude Etruskische stad Chamars was de belangrijkste van de Twaalfstedenbond. Zij beleefde haar grootste bloei in de 7e tot 5e eeuw v.C. In de 4e eeuw v.C. verbond zij zich met Rome en werd toen Clusium genoemd.

Chiusi is op een legerkamp gebouwd. Tegenwoordig nog worden delen van het Etruskische ondergrondse tunnelnet als kelders onder de huizen gebruikt.

De oude stad heeft drie ‘lagen’: de grote Etruskische necropolis (dodenstad) onder de heuvel, het rechthoekige Romeinse stratenplan onder de dom en de middeleeuwse bebouwing daarboven.

De welvaart verdween omstreeks het jaar 1000 door de malaria uit de naburige moerassen. Sedert de heerschappij van De’ Medici is er daarna veel aan drooglegging gedaan. Nu is Chiusi weer een bedrijvig verzorgingscentrum voor het agrarische gebied er omheen.

Bezienswaardigheden

De Duomo San Secondiano is Romaans(12e eeuw). Voor de bouw zijn Etruskische en Romeinse fragmenten gebruikt. De dom vervangt een kerk uit de 6e eeuw. In de 19e eeuw zijn de wanden beschilderd als mozaïek, pure kitsch dus. Rechts staat een doopvont van albast met een voorstelling van Johannes de Doper, van Sansovino.

Onder de campanile bevindt zich een antiek waterreservoir uit de 1e eeuw. Op het Etruskische grafveld staan sarcofagen en asurnen. De mooiste is de Tomba della Scimmia (= aap), met muurschilderingen van dieren, o.a. apen, en voorstellingen uit het dagelijkse leven.

De voornaamste attractie van Chiusi is echter het Museo Nazionale Etrusco (open: 9-14, zo. 9-13 uur).

Dit overzichtelijke en goed gedocumenteerde museum heeft een van de mooiste collecties Etruskische kunst van Italië. Zo zijn er prachtige asurnen (canopen), o.a. de ‘Sfinx’, een zittende leeuw met vrouwenhoofd, gebeeldhouwde deksels, dikwijls in de vorm van een liggende menselijke figuur of van een hoofd, uit de 7e eeuw v.C. Er zijn kruiken in ronde vormen, vazen met dierfiguren, amforen, gebruiksvoorwerpen en sieraden. Beschilderde Griekse en Egyptische vazen tonen aan, dat de Etrusken handel dreven met die landen. Heel bijzonder is het ‘bucchero’-aardewerk, glanzend zwart, met reliëfs.

In het Museo della Catedrale naast de dom zijn zeldzame gebedenboeken, verlucht met miniaturen, te zien. Op het plein naast de dom staat een aangrijpend modern oorlogsmonument.