Leonardo da Vinci, 1452-1519

Geboren te Vinci was hij al spoedig werkzaam te Florence, als leerling van Verrocchio en Botticelli. Van 1480-1500 woonde hij aan het hof van de Sforza's in Milaan als schilder, beeldhouwer en ingenieur. Hij experimenteerde veel met verfstoffen, waardoor ook veel verloren is gegaan. Zijn bekende 'Laatste Avondmaal' is onlangs gerestaureerd. De daar afgebeelde figuren zijn van een tot dan toe ongekende levendigheid. Het beroemdste portret is natuurlijk de 'Mona Lisa', thans in het Louvre. Leonardo woonde na Milaan in Parijs. Behalve kunstenaar was hij ook een groot geleerde en technicus. Zijn onderzoekende geest getuigt van de nieuwe tijd van de Renaissance en van het humanisme.

 

Het is onmogelijk in enkele zinnen alle verdiensten van Leonardo voor de wetenschap en de kunsten samen te vatten. Hij werd bij Vinci geboren en is begraven in Amboise in Frankrijk, waar hij ‘peintre, architecte et mécanicien’ van koning Frans I was.

Nooit heeft er een nieuwsgieriger mens bestaan, met de verwondering, die de moeder van de wetenschap is. Hij hield van experimenteren en zocht naar de oorzaken, met geniaal-universele belangstelling. Zijn meesterwerken op het gebied van de schilderkunst waren revolutionair door de ‘sfumato’-techniek (vervagen van het motief), die de gehele Europese schilderkunst beïnvloedde. Hij had een passie voor muziek en ontwierp nieuwe muziekinstrumenten. Hij was geniaal in beeldhouwen, civiele en militaire architectuur, astronomie, geologie, topografie, anatomie, botanie en fysica (statica, dynamica, akoestiek, optiek, magnetisme). Hij ontwierp torens en kranen, lieren en pompen en machines voor de landbouw en de metaalbewerking, voor het graven van kanalen, voor weven, boren en heffen, het benutten van de getijdenwerking, wind en waterkracht, het duikerspak en de onderzeeboot, de helikopter en de raderboot, de chronometer, het zweefvliegtuig en de parachute. Hij maakte plannen voor de inpoldering van het Chianadal in Toscane en de Pontijnse moerassen bij Rome. Hij ontwierp kanalen in Noord-Italië en in Frankrijk en hij was de eerste moderne stadsplanoloog. Leonardo streefde niet naar de ideale stad volgens esthetische normen, noch naar een vestingstad, maar naar een stad, goed leefbaar voor de bewoners. Zo hield hij zich bezig met de problemen van de afvalverwerking, het verkeer, verwarming en hygiëne, met decentralisatie van bestuur en sociale woningbouw.

‘Vooruitgang wordt geboren uit geweld en sterft met vrijheid’ merkte hij eens op. In het museum van Vinci wordt veel belangwekkends over deze universele humanist getoond.