Midden-Toscane

Chianti
De wijnstreek Chianti in Midden-Toscane, ©Francesco Sgroi

Chianti

De Chianti, tussen Florence en Siena, is de streek, waar de bekendste Italiaanse wijn vandaan komt. Het landschap van de Chianti bestaat uit een harmonische combinatie van heuvels met wijngaarden en op de toppen de stadjes, kloosters en kastelen.

Impruneta, 15 km ten zuiden van Florence, is bekend om de jaarmarkten en fabricage van terracottapotten en vazen. De Santa Mariakerk heeft twee door Michelozzo ontworpen kapellen en een tabernakel van Luca della Robbia.

Ten zuidwesten van Impruneta ligt San Casciano in Val di Pesa, waar in de Chiesa della Misericordia werken van Simone Martini en Ugolino di Neri (14e eeuw) te zien zijn.

Midden in het prachtige landschap ligt Castellina in Chianti met de ‘rocca’ als gemeentehuis (14e eeuw) en een zeldzaam gaaf Romaans kerkje. Radda in Chianti is een pittoresk dorp met een middeleeuws stratenplan. Het werd in 1415 hoofdplaats van het Chiantiverbond van feodale heersers. Op het mooie 16e-eeuwse Palazzo del Podestà zijn wapenschilden en een fresco onder de portico te bewonderen.

Rondom Radda kan men prachtige wandelingen maken over bosrijke heuvels en door dalen. In het Castello di Meleto, een oude Florentijnse burcht, is een wijnhandel gevestigd. Het schitterende Castello di Brolio is het landhuis van het geslacht Ricasoli, dat zich van oudsher aan de wijncultuur wijdt. Er zijn rondleidingen in het kasteel mogelijk. Wandelingen over de ‘Sentieri di Chianti’ bieden mooie vergezichten op het romantische landschap.

Wat noordelijker bereikt men Gaiole in Chianti. Dichtbij ligt het Castello di Vertine, een 13e-eeuwse ommuurde burcht. Een paar km richting Radda ligt de Badia a Coltibuono, een 11e-eeuws klooster met monniken, die pioniers van de wijnbouw waren. Coltibuono betekent ‘goede oogst’. Het kleine Volpaia is een middeleeuws dorpje, rond een versterkt huis gebouwd. Buiten Panzano staat een Romaans kerkje, de Pieve di San Leolino, van waar men een prachtig uitzicht heeft.

Het economische centrum van Chianti is Greve (11.000 inwoners). Hier vindt elk jaar de Mostra Mercato del Chianti Classico plaats. Om Greve liggen diverse kastelen en villa’s. Iets ten noorden van Greve ligt op een steile heuvel het stille sfeervolle Montefioralle, tegen zijn kasteel aan gebouwd.

In de Villa di Vignamaggio, enkele km ten zuiden van Greve, werd Lisa de Gherardini geboren, door Leonardo da Vinci onsterfelijk geworden als ‘Mona Lisa’.

Overal in de Chianti worden boerenhuizen en villa’s opgekocht door buitenlanders, meestal Duitsers en Engelsen, om te dienen als tweede woning of voor de verhuur. Enerzijds worden zodoende bouwvallen door restauraties voor verval behoed, maar anderzijds verandert het landschap in ongunstige zin door de hekken en muren, die het bezit moeten beschermen.

Het beneden-Arnodal

Langs de Arno, tussen Florence en Pisa, liggen de steden Montelupo, Empoli, wat noordelijker Vinci en ten zuiden van de Arno San Miniato.

Empoli (44.000 inwoners), een industriestad in het Valdarno, heeft aan de Piazza Farinata een oorspronkelijk 11e-eeuwse Collegiatakerk met groen-wit marmeren voorgevel. Het Museo della Collegiata daarnaast bezit veel oude kunst, o.a. van Bicci di Lorenzo en Filippo Lippi.

Vinci ligt tegen de helling van de Monte Albano. In het 13e-eeuwse Castello dei Conti Guidi is een museum, gewijd aan Leonardo da Vinci, die in het nabijgelegen dorp Aschiano geboren werd.

Ten oosten van Empoli liggen aan de Arno, tegenover elkaar, Montelupo Fiorentino en Capraia. Het Florentijnse kasteel overheerst Montelupo, waar beschilderd aardewerk wordt gemaakt. Hoog boven het Arnodal troont San Miniato, genoemd naar de martelaar Miniatus uit Florence. De toren van keizer Frederik II’s 13e-eeuwse burcht werd in 1944 verwoest door oorlogsgeweld, maar is herbouwd. Van de top heeft men een prachtig uitzicht.