Monte Oliveto Maggiore

De voor het publiek toegankelijke ruimten van het klooster en de kerk zijn ‘s zomers open van 9-12.15 en 15.15-18, ‘s winters tot 17 uur.

Midden in een kaal heuvelland, de Crete, een door droogte en aardverschuivingen geteisterd gebied, ligt in een ‘oase’ van pijnbomen, eiken en cipressen het machtige roodstenen complex van het klooster Monte Oliveto Maggiore.

Op een richel tussen diepe kloven stichtte de rijke Sienees Bernardo Tolomei in 1313 dit benedictijnenklooster; de monniken noemden zich olivetanen. Volgens de regel van Benedictus leefden zij hier van hun eigen arbeid: ‘ora et labora’. Zij maakten van de vroegere ‘deserto di Accona’ een vruchtbaar land. Reeds van het begin af werd het klooster ook een middelpunt van wetenschap en kunst. De broeders deden aan houtsnijden en houtinlegwerk (intarsio), beeldhouwen en het maken van manuscripten. Ook nu nog zijn de rijke bibliotheek en het laboratorium voor het conserveren van perkament en miniaturen van eminente betekenis.

Een versterkte poort, versierd met een terracotta van Luca della Robbia, vormt de toegang.

Tussen 1498 en 1508 kwam tegen de muren van de kloostergang een van de meesterwerken van de renaissance tot stand. Luca Signorelli en Giovanni Antonio Bazzi, meer bekend onder zijn bijnaam Il Sodoma, maakten een frescocyclus over het leven van de heilige Benedictus.

Links bij de toegang tot de kerk heeft Sodoma Christus, die zijn kruis draagt, afgebeeld. Daarna begint het verhaal van Benedictus, die zijn familie verlaat. De eerste 19 fresco’s zijn van Il Sodoma, dan komt er een van Riccio, dan 8 van Signorelli en de resterende, op de laatste muur, weer van Il Sodoma. Op het 3e fresco heeft Sodoma zichzelf afgebeeld met lang haar en de blik naar de toeschouwer, het 12e (eerste aan de zuidwand) laat Benedictus zien, die twee jonge Romeinen ontvangt, het 19e fresco (laatste aan de zuidwand) toont hoe courtisanes de jonge monniken pogen te verleiden, het 27e, van Signorelli, hoe Benedictus de verkleedlist van Totila ontmaskert en het 30e, van Sodoma, Benedictus die de ondergang van Monte Cassino voorspelt.

Duidelijk is het verschil tussen beide kunstenaars: Signorelli, die krachtig en dramatisch het verhaal weergeeft, terwijl Il Sodoma weinig religieus gevoel vertoont en zich meer concentreert op het uitbeelden van de menselijke anatomie, landschappen en details. Il Sodoma werd door Vasari veracht vanwege zijn losbandige leven met ‘baardeloze knapen’, waarbij hij de godsdienstige regels verzaakte.

De refter, de bibliotheek en de apotheek kunnen op verzoek bezocht worden. Bij de uitgang is een café met terras in een heerlijke ambiance.