Zuid-Toscane

Pitigliano, Zuid-Toscane
Het pittoreske Pitigliano in Zuid-Toscane, ©Waugsberg

Magliano in Toscana heeft zijn ommuring uit de 15e eeuw kunnen bewaren. De kerk en andere gebouwen hebben Romaanse, gotische en renaissance-kenmerken.

Op ongeveer 20 km ligt Scansano, met een klein versterkt oud gedeelte. Vroeger was dit stadje de zomerresidentie van het stadsbestuur van Grosseto, als die stad weer geplaagd werd door de malaria.

Op 28 km naar het oosten bereikt men Saturnia, het Etruskische Arvinia, een rustig en aangenaam stadje, waar heel wat stedelingen een tweede huis bezitten. Er zijn goede restaurants. Door de Porta Romana komt men na 3 km bij de Terme di Saturnia, een modern kuuroord, waar in door vulkanisme verwarmd zwavelwater gebaad wordt.

Buiten de grote doorgaande wegen liggen enkele stille, maar zeer bezienswaardige stadjes.

Pitigliano is in een prachtige omgeving van heuvels en bossen gelegen. Komend van Manciano, heeft men na een scherpe bocht een verrassend gezicht op de stad, die loodrecht boven een kloofdal ligt. Alle gebouwen zijn van tufsteen en lijken vergroeid met de rotswand. Grotten daarin dienden als begraafplaats voor de Etrusken en nu vaak als kelders onder de huizen, voor de opslag van wijn en olijfolie.

Door een poort bereikt men het centrum, met links het grote 16e-eeuwse aquaduct en rechts de Orsiniburcht (14e eeuw), met een elegante binnenplaats en een mooi renaissanceportaal. Het uitzicht en de ligging zijn uniek.

Sorano, 8 km ten noordoosten van Pitigliano, is ook van tufsteen gebouwd. Het doodstille plaatsje wordt gedomineerd door de Orsiniburcht.

Op 10 km verder naar het westen ligt het kleine, maar zeer interessante Sovana, dat reeds in de 7e eeuw v.C. een Etruskische stad was. Haar bloeitijd was de 10e-14e eeuw onder de Aldobrandeschi; er was toen ook een bisschopszetel.

Rondom het Piazza Pretorio staan belangwekkende tufstenen monumenten: het 13e-eeuwse Palazzo Pretorio met Sienese wapenschilden uit de 15e eeuw; daar tegenover de kleine Santa Mariakerk uit de 12e eeuw, met als merkwaardigste kunstwerk het proto-Romaanse (Longobardische) Ciborium, een stenen bewerkte overkoepeling van het altaar, uit de 8e eeuw; ten slotte het Palazzetto dell’Archivio met uurwerk, uit de 12e-13e eeuw.

Door de Via del Duomo, met goed onderhouden kleine huizen, bereiken we de Duomo. Onderweg passeren we het geboortehuis (11e eeuw) van Ildebrando (Hildebrand), die later als paus Gregorius de Grote beroemd werd. Hij was de paus, die keizer Hendrik IV voor zich liet knielen in Canossa, een keerpunt in de strijd tussen keizer en paus.

De 12e-13e-eeuwse dom heeft typische primitieve reliëfs op de apsismuur van mensen en dieren. Binnen zijn fraaie kapitelen.

De omgeving van Sovana heeft diverse Etruskische grafvelden en nissen in de rotsen, waar de asurnen bijgezet werden. Bij de Necropoli di Poggio Prisca ligt het grootste Etruskische grafmonument, de ‘Tomba Ildebranda’, die nu voor verder verval wordt behoed; men kan haar tegen entree bezoeken. Tussen Sovana en Pitigliano zijn ‘holle wegen’, door de Etrusken in de rotsen uitgehakt, om zo hun legers ongezien te kunnen verplaatsen. Hier zijn nu wandelroutes uitgezet.

  • Elba

    De haven van Portoferraio ©Mihael Grmek
    Het 28 km lange eiland Elba ligt 10 km van de kust van het vasteland van Toscane. Het behoort bij de provincie Livorno, deel van de Regione Toscana. Er zijn 29....