Kikuyu (Bantoe)

Kikuyu vrouw ©Angela Sevin
Kikuyu vrouw ©Angela Sevin

De Kikuyu vormen het grootste volk van Kenia, hun aantal wordt geschat op bijna acht miljoen. Enkele andere volkeren zoals de Embu, Ndia en Mbeene worden ook tot de Kikuyu gerekend. U vindt ze in Centraal- Kenia met als belangrijkste vestigingsplaats het gebied rond Mt. Kenya.

Gedurende een periode van enkele honderden jaren trokken zij in de 16e eeuw Kenia binnen. Algemeen wordt aangenomen dat het volk pas daarna is ontstaan, de oorspronkelijke Kikuyu behoorden naar alle waarschijnlijkheid tot het Meruvolk. Toen ze zich in Kenia vestigden verdreven ze volkeren als Athi en Gumba, die voor een deel in het Kikuyuvolk opgingen. Een ander belangrijk volk dat van betekenis werd voor de Kikuyu wordt gevormd door de Maasai. Het is een soort haat-liefdeverhouding tussen de volkeren. Ze hebben veel gemeenschappelijk, bijvoorbeeld hun manier van leven en werken en beide volkeren leven van hun vee. Dat leidde tot banden, er werd over en weer getrouwd, maar ook tot oorlogen, vooral om vee. Tegenwoordig leven ze vreedzaam naast elkaar en u zult zonder twijfel al aan de kleding zien dat beide volkeren sterk met elkaar verbonden zijn.

De Kikuyu leven in groepen die bestaan uit enkele families. De groepen worden geleid en bestuurd door een raad van oudsten die ook verantwoordelijk is voor de administratie van de groepen. Behalve voor de raad van oudsten is een belangrijke rol weggelegd voor de medicijnman en voor de smid. Ook bij andere volkeren zult u bemerken dat de smid tot de belangrijkste personen wordt gerekend.

Het is geen toeval dat Kikuyu graag dicht bij Mt. Kenya wonen. Zij geloven dat hun god Ngai er woont. Ze hebben dan ook een eigen naam voor Mt. Kenya: Kirinyaga, wat zoveel betekent als ‘berg van de verlichting’ of ‘berg van de helderheid’. Als u bij een Kikuyu in huis komt hoeft u zich nooit af te vragen waar Mt. Kenya zich bevindt: de deuropening van een Kikuyuwoning is gericht op Mt. Kenya.

Ook in het leven van een Kikuyu is het inwijdingsceremonieel tot de volwassenheid de belangrijkste gebeurtenis in het leven. De jongens worden besneden, bij de meisjes werd de clitoris verwijderd. Werd, tegenwoordig volstaat men met een inkeping of de verwijdering van slechts een klein stukje ervan. Vanaf de geboorte worden groepen van leeftijdgenoten gevormd: riika, die alle ceremoniën met elkaar beleven.