Malta

Malta fungeerde tussen de 16e en 18e eeuw in de ogen van de Europese adel als ‘christelijk schild’ tegen de oprukkende islam en werd daarvoor met scheepsladingen goud en dukaten beloond. Daarna bleef het lang stil rond de archipel. Totdat in december 1989 de Amerikaanse president George H. Bush en zijn Sovjetcollega Mikhail Gorbatsjov officieel een punt zetten achter de Koude Oorlog. Dat gebeurde tijdens een topontmoeting op een Russisch cruiseschip op de rede van Valletta, de hoofdstad van Malta.

Een historische gebeurtenis die niet alleen de grenzen tussen Oost en West poreuzer maakte, maar Malta opnieuw op de kaart zette. Voor Amerikaanse en Russische burgers geen overbodige luxe, want uit onderzoek in beide landen bleek, dat de meeste ondervraagden geen flauw idee hadden waar Malta op de wereldkaart te vinden was.

Gelukkig is het Europese onderwijs internationaler georiënteerd en kunnen de meeste Europeanen Malta wel ongeveer op de kaart aanwijzen, zeker nadat het eiland in 2004 tot de EU toetrad. Toch niet? Ga naar de laars van Italië, steek met uw vinger over naar Sicilië en daarna nog iets verder naar het zuiden. Voilà: Malta. En voor wie het niet gelooft, bij helder weer is het eiland vanaf Sicilië te zien.

De republiek Malta omvat een drietal eilanden: het hoofdeiland Malta en de eilanden Gozo en Comino. Verder nog enkele onbewoonde vogel- en vuurtoreneilandjes. Een van die vogeleilandjes is Filfla dat in de Engelse tijd werd gebruikt als schietschijf voor de artillerie. Met het verdwijnen van de Engelsen is de rust teruggekeerd, en daarmee de vogels. Een ander onbewoond eiland is Cominotto. Alle eilanden hebben één ding gemeen: ze zijn kaal als een biljartbal en hebben een grillige kustlijn met vaak diep het land instekende baaien.

Dat was anders toen de Feniciërs er rond de 7e eeuw v.Chr. voet aan wal zetten. Toen moet het een dicht bebost gebied zijn geweest. Al die bossen zijn geleidelijk verdwenen in de scheepsrompen van alle zeevarende volkeren die Malta in de loop van de geschiedenis in bezit hebben gehad. Ook zijn veel bossen in het verleden opgeofferd aan landbouwgrond. Gozo is de dans enigszins ontsprongen en heeft van de hele archipel het meest groene gezicht.

Er wordt veel gedaan om lokaal iets van groen te creëren, maar het is een strijd die zich moeilijk laat winnen op een kale ondergrond en onder een moordende Middellandse Zee-zon. Er lopen verschillende projecten, waaronder enkele met Europese steun, om Malta groener te maken. Al vóór de toetreding van Malta tot de EU gold Buskett Gardens in de buurt van Rabat daarvoor als model. Dit is het grootste openbare park van Malta. Deze groene enclave aan de zuidkant van het eiland behoort bij het Verdala Palace, de voormalige 16e-eeuwse zomerresidentie van de Grootmeester. Het is nu museum.

Malta bezoek je dus niet om zijn flora en fauna. Althans niet die op het land. Wel om de zonzekerheid en de bijna onbegrensde watersportmogelijkheden die toegang bieden tot een adembenemende onderwaterwereld. En voor wie ook met andere dan alleen zon- en duikverhalen wil thuiskomen, biedt Malta’s verrassende culturele erfenis ruim voldoende stof tot conversatie.