Ghar-Dalam, de 'Grot der Duisternis'

Marsaxlokk is een uitstekende uitvalsbasis voor tochten langs de oostkust van Malta. Het gebied is dun bevolkt, het landschap onherbergzaam. De verstilling is soms tastbaar. Volgt u vanuit het stadje de kustweg naar het zuiden, dan komt u langs een paar historische plaatsen uit de tijd van de Maltezer ridders. Een ervan is Fort St. Lucian.

De baai verder volgend passeer je Ferretti Battery, eveneens een oude stelling. Wanneer u bij de daaropvolgende driesprong rechtsaf slaat bevindt zich onderaan de top van een lage heuvel de toegang tot de befaamde prehistorische grot Ghar-Dalam.

Ghar-Dalam, ofwel de ‘Grot der Duisternis’, wordt wel Malta’s cultuurhistorische nulpunt genoemd. Hier moet het allemaal zijn begonnen. Dat begin is aanschouwelijk gemaakt in een klein museum dat tegelijkertijd via een aantal trappen toegang geeft tot de grot. De fossielen die hier zijn gevonden moeten op de tijdschaal van de aarde, als die al bestaat, worden geplaatst tussen 300 duizend en 250 duizend jaar vóór onze jaartelling. In die tijd was Malta nog met het vasteland van Europa verbonden.

Met het inzetten van een nieuwe ijstijd werden talloze diersoorten naar het zuiden gedrongen. De latere, kennelijk snelle stijging van de zeespiegel leidde tot overbevolkte eilanden. Sommige diersoorten trachtten te overleven door te evolueren naar een kleiner formaat. In de grot van Ghar-Dalam zijn overblijfselen gevonden van kleine soorten nijlpaarden en olifanten.

Het blijft een onbeantwoorde vraag hoe het komt dat een zo grote concentratie skeletdelen in de grot is aangetroffen, concentraties die nergens anders op het Europese continent zijn gevonden.