Oprichting RENAMO

Communistische invloed in Republiek Zuid-Afrika en Rhodesië

De autoriteiten van Republiek Zuid-Afrika en Rhodesië volgden de politieke ontwikkelingen in Mozambique op de voet. Voor hen was een buurland met bestuur naar Sovjetmodel (Lenin-Marxistisch beleid) onacceptabel, dit betrof directe uitbereiding van Sovjetmacht in de regio. Pretoria en Salisbury kampten al met Sovjetinvloed in African National Congress (dat in Mozambique trainingskampen had) en Zimbabwe African National Union, deze grootschalige binnenlandse onrust veroorzaakte en kon leiden tot omverwerping van hun regimes. Het scenario, Zuid-Afrika en Rhodesië als satellietstaten van de Sovjet-Unie, moest gelyncht worden.

'Resistência Nacional Moçambicana' als bestrijder

Om het hierboven beschreven rampscenario te voorkomen, besloot het kabinet van Rhodesië een organisatie te stichten die ZANU-kampen in Mozambique aanviel en vernietigde. Het takenpakket werd van de organisatie werd uitgebreid, net zoals het steunplatform (met Republiek Zuid-Afrika en Malawi). De 'verzetsclub' werd in 1977 Resistência Nacional Moçambicana (RENAMO, 'Mozambikaans Nationaal Verzet') genoemd.

RENAMO bestreed socialisme en communisme (in al haar facetten), moest het FRELIMO-regime ondermijnen en stelde invoering van een markteconomie in Mozambique ten doel. RENAMO's guerrillaleger werd getraind en uitgerust door Zuid-Afrika en Rhodesië; dit bestond uit Zuid-Afrikanen, (uit Portugees Oost-Afrika verdreven) Portugezen, Rhodesiërs, FRELIMO-dissidenten en FRELIMO-bestrijdende Mozambikanen. RENAMO’s Mozambikanen werden bijgestaan door traditionele geneesheren die hen zouden beschermen tegen hekserij.

Tegenregering Dhlakama

André Matsangaissa was de eerste voorzitter van RENAMO en bevelhebber van de strijders. Hij werd kort na zijn aantreden gedood door guerillastrijders van FRELIMO. Na een bloedige machtsstrijd binnen de organisatie werd (ex-FRELIMO-lid) Afonso Dhlakama gekozen tot bevelhebber. Dhlakama werd tevens voorzitter van de Mozambikaanse tegenregering.

Stichting Zimbabwe (Robert Mugabe)

In 1980 viel de blanke regering van Rhodesië en kwam ZANU aan de macht, die de naam veranderde in Zimbabwe. Robert Mugabe werd benoemd tot president; hij beëindigde steun aan RENAMO onmiddellijk. Republiek Zuid-Afrika en rechts-georiënteerde organisaties in de Verenigde Staten werden RENAMO's nieuwe 'instructeurs'.