Verkiezingen 1999, demonstraties

Deelnemende partijen

Aan de president- en assembleeverkiezingen van 1999 namen dertien partijen deel. De strijd werd wederom gestreden door (sociaaldemocratisch/socialistisch) FRELIMO en (convervatief/centrumrechts) RENAMO.

Uitslag presidentverkiezing

Joaquim Chissano (FRELIMO) kreeg ruim 52 procent van de stemmen. Afonso Dhlakama (RENAMO) veroverde bijna 48 procent.

Uitslag assembleeverkiezing

FRELIMO was succesvoller dan in 1994; de partij won 48,5 procent van de stemmen. RENAMO bleef steken op 38,8 procent, maar veroverde de meerderheid in zes provincies (één meer ten opzichte van 1994).

Internationale waarneming

Internationale waarnemers bestempelden de verkiezingen als ‘eerlijk’. Er hadden echter onregelmatigheden (ten koste van RENAMO) plaatsvonden.

Onrust

Onregelmatigheden, in het nadeel van RENAMO, leidden tot terugtrekking van Dhlakama als presidentskandidaat. Hierdoor werd het presidentschap toegewezen aan FRELIMO's Joaquim Chissano.

Dhlakama dreigde de wapens te grijpen, waarop FRELIMO hem beschuldigde van verzoeningssabotage. Dhlakama nam de zaak naar het Oppergerechtshof, maar verloor deze. Daarop maakte Dhlakama bekend vorming van een tegenregering in de zes RENAMO-provincies te overwegen.

Dhlakama wist dat zijn oorlogsdreigement geen draagvlak genoot bij de getraumatiseerde en oorlogsvermoeide Mozambikanen. Hij realiseerde zijn dreigementen daarom niet, maar riep de bevolking op demonstraties te organiseren. Montepuez' demonstratie (nov. 2000) eindigde in een bloedbad: politieagenten schoten meer dan veertig demonstranten dood, anderen werden de gevangenis opgesloten. Afonso Dhlakama achtte de situatie te gevaarlijk en riep zijn achterban op tot beeindiging van demonstraties.