Bodhnath

De stoepa van Bodnath
De stoepa van Bodnath, ©Ronnie Rokebrand

Op een afstand van ongeveer 7 km ten oosten van Kathmandu en 2 km ten noorden van Pashupatinath staat de grootste en een der mooiste boeddhistische stoepa’s ter wereld. De 43 meter hoge stoepa Bodhnath staat, evenals Swayambunath, op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De Werelderfgoedlijst is een lijst met Werelderfgoed samengesteld door de Commissie voor het Werelderfgoed van UNESCO op voordracht van de aangesloten landen. Het is het belangrijkste boeddhistische centrum in de Kathmandu vallei en tevens een van de belangrijkste boeddhistische monumenten in de wereld. De stoepa van de verlichte, wat Bodhnath betekent, is ongeveer 500 jaar oud. Eeuwenlang was het de belangrijkste pleisterplaats op de handelsroute tussen Lhasa (Tibet) en Kathmandu waar de boeddhistische handelaren baden voor een veilige overtocht door de besneeuwde bergen van de Himalaya. De grote, witte en ronde garbha van Bodhnath, de heer van de wijsheid, staat op een vier verdiepingen tellende basis. Bovenop de witte garbha staat een goudkleurige kubus, waarop de mystieke, alziende ogen van Boeddha zijn aangebracht, die vanaf de vier zijden de wereld instaren (zie Swayambhunath). Bovenop de kubus bevindt zich een trapvormige ‘piramide’ van dertien treden die wordt bekroond door een soort metalen paraplu, het hoogste punt van het heiligdom. De stoepa is versierd met duizenden kleurrijke gebedsvaantjes, die, wapperend in de wind, de stoepa een feestelijke aanblik geven. De gele ringen zijn gestrooid van saffraan. Rondom het heiligdom zijn talrijke gebedsmolens ingebouwd en de 108 beelden van de talrijke goden uit het Nyingmapa pantheon, in de niches in de ronde muur van het heiligdom, vervolmaken het beeld van deze unieke stoepa. Aan de noordzijde van de stoepa leiden traptreden omhoog naar het tweede terras; zij staan symbool voor de trap waarop Sakyamuni (Siddhartha Gautama), de historische boeddha, de Tushita hemel betrad. De Tushita hemel is volgens het lamaïsme een van de zes hemelen. Het is de plek waar de historische boeddha verbleef voordat hij op aarde incarneerde. Men gaat ervan uit dat de toekomstige boeddha Maitreya op dit moment eveneens in de Tushita hemel verblijft. De opgang naar het tweede terras wordt bewaakt door afbeeldingen van de koning en de koningin van Nepal, gezeten op twee witte olifanten.

De zaterdag is een goede dag om Bodhnath te bezoeken, omdat er op deze dag veel gelovigen zijn. Op de avond van volle maan verlicht men de stoepa met duizenden olielampjes. Extra druk is het eveneens op de 15de en de 30ste dag van de maankalender. Mocht u tijdens uw bezoek over uw eigen tijd beschikken, dan is het aan te bevelen om de stoepa vroeg in de ochtend te bezoeken of tegen zonsondergang. De meeste toeristen zijn dan nog niet aangekomen of zijn vertrokken, zodat u optimaal kunt genieten van de bijzondere sfeer rondom dit heiligdom. Charumati Bihar Tussen Pashupatinath en Bodhnath staat langs de weg de zeer oude stoepa Charumati Bihar ofwel Chabahil. De stoepa werd gebouwd in de 3e eeuw voor Chr. door prinses Charumati en prins Devapala. Prinses Charumati was de dochter van de Indiase keizer Ashoka. Rondom de stoepa staan een aantal fraaie, eeuwenoude beelden. De stoepa werd in 2002 gerestaureerd.

Boeddhistische legende

Volgens een boeddhistische legende ontstond het heiligdom als volgt:  Vele duizenden jaren geleden wilde een weduwe, genaamd Jyazima, een heilgdom vervaardigen voor Lord Boeddha. Zij werkte als kippenhoudster en had al haar zuur verdiende geld bij elkaar gelegd. Vervolgens benaderde zij de koning om toestemming te vragen om een monument te bouwen. Zij kreeg toestemming van de koning op voorwaarde dat het monument niet groter mocht zijn dan de huid van een buffel. De weduwe was echter slim en sneed de huid van de buffel in lange reepjes en legde deze vervolgens achter elkaar in een ronde vorm; daarna claimde ze het land en bouwde de stoepa voor Lord Boeddha. De rijke inwoners van de Kathmandu vallei waren stikjaloers op wat de vrouw had gebouwd en vroegen de koning om de stoepa af te breken omdat zij zich niet aan de opdracht had gehouden. De koning gaf echter aan dat hij persoonlijk toestemming had gegeven tot de bouw en dat het monument voor Lord Boeddah tot in eeuwigheid mocht blijven staan.

Tsamchen klooster

Als u met de wijzers van de klok mee rondom de stoepa wandelt, dan passeert u aan uw linkerhand het Tsamchen klooster (gompa) met in het interieur een reusachtig 9 m hoog beeld van de Maitreya, de boeddha van de toekomst (geopend: dgls. 5.00-20.30 uur). De Maitreya wordt geflankeerd door twee staande beelden van Majushree (links) en Vajrapani (rechts). De zittende beelden boven de Maitreya, vlak onder het plafond, stellen Sakyamuna (links; de historische Boeddha) en Amitaba (rechts) voor. De muren van deze tempel zijn prachtig beschilderd met afbeeldingen van monniken en boeddha’s. De afgebeelde monniken zijn vroegere leraren van het klooster van Bodhnath. De oorspronkelijke stichter en meester van deze sekte was Yokëtechën; zijn afbeelding is links geschilderd. Let ook op de schitterende thankas die tegenover het beeld aan de muren hangen. Naast de deuren zijn Makahli en Makahla geschilderd (naast de afbeeldingen van de koning en de koningin die deze tempel openden), zij bewaken de toegang tot de tempel.

Andere kloosters

De stoepa is omgeven door een cirkelvormig Tamang dorpje (12.000 inwoners), waarin sinds de jaren zestig in de vorige eeuw vluchtelingen uit Tibet, veelal priesters, wonen. De meeste van deze Tibetanen voorzien in hun levensonderhoud door het verkopen van souvenirs aan toeristen. Vlak bij de stoepa staan enkele fraaie boeddhistische kloosters (gompa’s, letterlijk ‘meditatieplaatsen’). Veel van de monniken in deze kloosters komen uit het koninkrijk Mustang, anderen komen uit Tibet. In deze kloosters, waaronder Guru Lhakhang Gompa, Gelugpa Samtenling Gompa, Sakya Tharig Gompa en vele anderen, zijn bezoekers van harte welkom. Bodhnath is aldus het centrum van het Tibetaanse culturele en religieuze leven in Nepal.

In de omgeving vindt u het Charumati Vihar, een eeuwenoud klooster, en de Chandra Binayak Ganesk tempel, een heiligdom ter ere van Ganesh, wiens zilveren beeltenis u in het heiligdom kunt vinden.

Verbindingen Bodhnath

Bussen naar Bodhnath vertrekken vanaf het busstation Ratna Park (Old Bus Park/City Busstation) in Kathmandu. U kunt natuurlijk ook de fiets of een taxi nemen.

Restaurants Bodhnath

Rondom de Bodhnath stoepa bevinden zich veel dakterassen waar u heerlijk kunt luchen of dineren met uitzicht op de stoepa.

[-]Stupa View Terrace & Restaurant (met uitzicht op de stoepa; goed vegetarisch voedsel en redelijk geprijsd).

Bestemmingen in de omgeving van Bodhnath

  • Balaju

    Balaju
    Balaju ligt zo’n 4 km ten noordwesten van Kathmandu. Het plaatsje is bekend door de watertuinen ofwel Mahendra Park, een park dat is gelegen aan de voet van Nag...
  • Budhanilkanta

    De slapende Vishnu in Budhanilkanta
    Ongeveer 10 km ten noorden van Kathmandu staat de tempel van Budhanilkanta. Hier vindt men aan de voet van de berg Shivapuri het indrukwekkende beeld van de...
  • De tempel van Gokarneshwar

    De god Shiva en zijn vrouw Parvati
    Ongeveer drie kilometer ten noordoosten van Bodhnath, langs de weg naar de watervallen van Sundarijal, staat de tempel van Gokarneshwar (Shiva). Deze tempel is...
  • Gokarna

    Gokarna Mahadev Tempel
    Op ongeveer zeven kilometer ten noordoosten van Kathmandu ligt het dorpje Gokarna dat deels is omgeven door het Gokarna-reservaat. In dit gebied leven veel...
  • Pashupatinath

    De Pashupatinath tempel in de vallei van Kathmandu.
    Op een afstand van ongeveer vijf kilometer ten noordoosten van Kathmandu, langs de weg naar Bodhnath, staat sinds het jaar 1696 de allerheiligste Shivatempel van...
  • Sankhu

    Vajrayogini
    Op ongeveer 30 kilometer ten noordoosten van Kathmandu ligt het Newardorp Sankhu, een eeuwenoude handelspost op de route naar Lhasa, de hoofdstad van Tibet.Bajra...
  • Sundarijal

    Sundarijal
    Dit plaatsje ligt 16 km ten noordoosten van Kathmandu in een heuvellandschap. Het staat bekend om zijn waterval. Vooral vlak na het einde van de regentijd...

Kaart van Bodhnath en omgeving