Nationalpark Hohe Tauern

Ondergrondse rotskapel in het Gschlosstal
Ondergrondse rotskapel in het Gschlosstal

Een begrip in Oost-Tirol: Nationalpark Hohe Tauern. Het park, gelegen in de provincies Karinthië, Salzburgerland en (Oost)Tirol is opgedeeld in diverse regionen, elk met eigen informatieposten en activiteiten. Het zuidelijke gedeelte ervan valt onder het gezag van Oost-Tirol en het is dan ook geen wonder dat u op vele plaatsen geconfronteerd wordt met de naam van het park. In het westen grenst het park aan Italië, de zuidgrens wordt ruwweg gevormd door het Defereggental en het zuidelijke gedeelte van het Iseltal tot iets voorbij Lienz, het oosten (met de Grossglockner Hochalpenstrasse) grenst aan Karinthië, het noorden aan Salzburgerland. Zodra u de Felbertauerntunnel gepasseerd bent bevindt u zich in Oost-Tirol en daarmee in het zuidelijke gedeelte van de Hohe Tauern, Nationalparkregion Grossglockner/ Grossvenediger.

Het Nationalpark Hohe Tauern behoort tot de grootste nationale parken van Europa. Bijna 1.800 km2 (180.000 ha)groot en, anders dan veel andere natuurgebieden, ligt het als het ware in de bewoonde wereld al is een groot gedeelte van het park woest en ledig. Om een voorbeeld te geven: 10% van het gebied bestaat uit 246 gletsjers en er zijn meer dan 300 bergen waarvan de toppen hoger reiken dan 3.000 meter. Het park omvat onder andere de Ankogelgruppe in het oosten waarvan de hoogste top, de Hochalmspitze, 3.360 meter boven het zeeniveau uitsteekt, centraal ligt de Grossglocknergruppe met als hoogste top uiteraard de gelijknamige berg die met 3.798 meter tevens de hoogste berg van Oostenrijk is, en de Venedigergruppe in het westen met de Grossvenediger die tot een hoogte van 3.674 meter reikt. In het zuiden bevinden zich nog de Lasörlinggruppe tussen het Virgental en het Defereggental en de Schobergruppe ten noorden van Lienz respectievelijk met toppen tot 3.173 meter en 3.242 meter.

Het park ligt, zoals reeds werd opgemerkt, in drie provincies. Het grootste deel ligt in Salzburgerland waar zich ruim 800 km2 bevindt, gevolgd door Oost-Tirol met ruim 600 km2 en Karinthië met bijna 400 km2. In elke provincie is een kantoor gevestigd, het hoofdkantoor bevindt zich in Matrei i.O. waar ook het kantoor van het bestuur, de Nationalparkrat Hohe Tauern, zetelt. Het park met zn huidige grenzen kwam in 1992 tot stand, de eerste aanzet werd al in 1971 gegeven. In het park wonen ruim 60.000 mensen, verdeeld over 29 gemeentes. Met elkaar zorgen ze ervoor dat het park in onbedorven staat blijft door middel van onderhoud en toezicht. Ook pleegt men research en wordt jaarlijks de wildstand en de flora gecheckt, aan de hand waarvan zo nodig maatregelen genomen worden. Uiteraard gelden er strenge regels in relatie tot het milieu.

Het landschap is zeer divers. Behalve de al genoemde gletsjers zijn er bijvoorbeeld ook heidevelden en moerassen, honderden almen met de meest uiteenlopende flora en er zijn uitgestrekte bossen met voornamelijk sparren, lariksen en pijnbomen. Te midden van de bergen bevinden zich diepe kloven en grotten, het water komt soms honderden meters naar omlaag (Krml) en vormt wilde stromen die de kloven steeds verder uithollen. Dat daarbij gesteente vrijkomt is logisch en de kenners van mineralen zullen op bepaalde plaatsen topazen herkennen, aquamarijnen en smaragden. Dieren worden er met succes beschermd of uitgezet en als u op de Grossglockner al die bergmarmotten ziet dan valt nauwelijks te geloven dat deze als gevolg van de geneeskrachtige werking van hun vet vrijwel uitgestorven waren vanwege de intensieve jacht die erop gemaakt werd. De steenbok was wèl volledig verjaagd uit het park, maar is met succes teruggeplaatst.

Er leven tal van vogels waarvan de auerhaan de meest opvallende is. Maar wat te denken van de vele zangvogels in de bossen, de roofvogels die tot ver boven de bomengrens voorkomen? Enkele vogels, zoals de zwarte roodstaart leeft zelfs tot boven de 3.000 meter.

Het natuurgebied van het Nationalpark Hohe Tauern ontwikkelde zich in de afgelopen 500 miljoen jaar, de mens had bijna kans gezien om het in een eeuw volledig te verwoesten, het in elk geval onherstelbare schade toe te brengen. Er werd in het wilde weg hout gekapt en ontbost, er werden krachtcentrales voorzien op plaatsen waar dit de natuur in hoge mate zou schaden. Stille dorpen dreigden ontsloten te worden door de aanleg van autowegen ten behoeve van economische doeleinden. De eerste waarschuwing werd gehoord in 1877 toen het Salzburger Volksblatt zich met felle protesten tegen de vele plannen om dit natuurgebied te ontwikkelen keerde.

Het duurde evenwel tot 1971, bijna 100 jaar later, voordat de drie provincies Salzburgerland, Tirol en Karinthië tot overeenstemming kwamen over de vorming van het nationale park. Bureaucratie en eigenbelang van de provinciebesturen hadden de totstandkoming ervan jarenlang vertraagd of zelfs getraineerd. Inmiddels hadden plaatselijke actiegroepen wel enig succes geboekt. De Krimmler Wasserfälle bleven gespaard en plaatselijke overheden verhinderden de aanleg van skipistes op tal van berghellingen.

Hier nützen, dort schützen (hier gebruiken, daar beschermen) is een slogan waar veel bewoners van de Hohe Tauern zich in blijken te kunnen vinden, ook al blijft de stormachtige ontwikkeling op economisch gebied waar velen op hadden gehoopt uit. Het toerisme in het gebied breidt zich echter toch langzaam (maar gecontroleerd) uit en neemt de Hohe Tauern inmiddels ruim 10% van de totale toeristische overnachtingen voor zijn rekening.

Het is op veel plaatsen mogelijk om met de auto het park in te rijden, sommige delen zijn zelfs zeer toeristisch. Te denken valt aan de Grossglockner Hochalpenstrasse, jaarlijks goed voor bijna 1,5 miljoen bezoekers, of de Krimmler Wasserfélle, ook goed voor ettelijke honderdduizenden bezoekers per jaar. Wie het wondermooie natuurgebied ècht wil bekijken, die doet dat te voet. Daartoe zijn inmiddels bijna 100 routes uitgezet, goed omschreven en bewegwijzerd, die u van tal van startpunten met veel parkeergelegenheid, naar de mooiste plaatsen van dit unieke natuurgebied voeren. Informatiepunten treft u behalve bij de kantoren van het park, aan in elk der plaatsen die in of aan de rand van het natuurgebied liggen.

Vouwbladen met routes en gespecialiseerde lectuur over de flora en fauna wijzen u de weg, laten u kiezen uit datgene waar uw belangstelling of voorkeur naar uitgaat. Er worden talloze excursies door het park georganiseerd vanuit vele plaatsen, er zijn dialezingen, er worden speciale hooggebergtewandelingen georganiseerd en er zijn speciale dagen voor kinderen. Gedetailleerde wandelkaarten met een schat aan informatie zorgen ervoor dat u optimaal geniet van hetgeen de natuur hier in de achterliggende miljoenen jaren voor u gestalte gaf.

Het zuidelijk gebied van de Hohe Tauern

Direct nadat u vanuit Salzburgerland de Felbertauerntunnel bent gepasseerd in de richting van Lienz, zijn er al tal van natuurlijke verrassingen. Direct na de tolhokjes bevindt zich aan de linkerzijde de Daberbach, er recht tegenover, aan de andere zijde van het Tauerntal ziet u de indrukwekkende Schildbachfall. Aan de rechterzijde, in de richting van de Grossvenediger, bevinden zich Aussergschloss en Innergschloss. U kunt het Gschlosstal inrijden nabij Landeck Säge en met de auto doorrijden tot aan het Matreier Tauernhaus.

Vandaar zult u te voet verder moeten. Algemeen wordt erkend dat dit (niemen)dalletje het mooiste doodlopende dal is van het oostelijke Alpengebied. De wandeling naar de dorpen is eenvoudig, maar als u dat wilt kunt u ook gebruikmaken van openbaar vervoer: een koets. Onderweg passeert u het fotogenieke dorp Aussergschloss en een pittoresk rotskapelletje. In Innergschloss, op 1.691 meter hoogte, bevindt zich een Jaussenstation (restaurant in de bergen, Jause betekent letterlijk tussendoortje), waar u zich niet alleen kunt laten vergasten op een uitstekende lokale maaltijd, maar van waaruit u ook een adembenemend uitzicht heeft op de Grossvenediger, de op een na hoogste berg van Oostenrijk.

Voor de liefhebbers is het mogelijk om vanuit Innergschloss een ongeveer vier uur durende en niet al te moeilijke rondwandeling te maken door een prachtig natuurgebied (bekend onder de naam Das Auge Gottes). Uiteindelijk bereikt u, op zon 2.500 meter hoogte, de voet van de gletsjers die van de Hohe Tauern afglijden.

Folders en vouwbladen

Er zijn weinig gebieden waarover zoveel gedetailleerde informatie beschikbaar is als over het Nationalpark Hohe Tauern. Begin uw ontdekkingstocht in Matrei i.O. met een bezoek aan het Tauernparkhaus (Kirchplatz 2) en u zult weinig hoeven te missen. Er zijn daar (maar ook bij de vele informatiepunten) behalve de algemene informatiefolders, tal van folders en vouwbladen beschikbaar (sommige zijn ook te downloaden).

Informatie:

Internet via www.hohetauern.at

Bestemmingen in de omgeving van Nationalpark Hohe Tauern

  • Defereggental

    Begraafplaats Hopfgarten i.Def.
    Het Oostenrijkse gedeelte van het dal is goed toegankelijk. De wegen werden er aangelegd om de resultaten van de mijnbouw die in dit gebied al eeuwen werd...
  • Grossglockner

    Grossglockner vanuit Heiligenblut
    De meeste mensen zullen de Grossglockner beklimmen met de auto, een prachtige en vooral niet te moeilijke rit, ook te doen voor automobilisten die het niet op al...
  • Iseltal noord

    Herinnering aan de geitenmarkt in Matrei i.O.
    FelbertauerntunnelIn 1962 werd een aanvang gemaakt met de bouw van de 5,2 kilometer lange Felbertauerntunnel die in 1967 gereed kwam. Daarmee werd ook de weg...
  • Kalsertal

    Schleierwasserfall in de winter
    Kals am GlocknerstrasseKals ligt bijna aan het einde van het Kalsertal, hoewel u met de auto via een tolweg nog wel een aantal kilometers verder in het dal kunt...
  • Virgental

    Liebe Frau Maria im Schnee, Obermauern
    Vanuit Matrei rijdt u regelrecht het Virgental in met onder andere de plaatsjes Virgen en Prägraten. Noordelijk van het dal verrijst de Grossvenediger, met z'n 3...

Kaart van Nationalpark Hohe Tauern en omgeving