Bouwkunst

Detail jugendstil gevel in Pieš‘tany
Detail jugendstil gevel in Pieš‘tany

‘De waardigheid van een koninkrijk groeit met de architectonische schoonheid van zijn steden.’
Premyslide koning Otakar II
(tweede helft van de dertiende eeuw)

Al voor het begin van onze jaartelling werden in Slowakije nederzettingen gesticht. De komst van de Slaven gaf een impuls aan de bouwkunst door de bouw van verdedigingsvestingen en de uitbreiding van de dorpen op kruisingen van belangrijke handelsroutes. In de negende eeuw werden met de komst van het christendom de eerste – meest houten – kerken gebouwd. Kloosters waren vanaf de twaalfde eeuw van steen. Ook burchten en kastelen waren al van steen. Slowakije ligt centraal in Europa. Aangezien het land door de eeuwen heen van alle kanten werd aangevallen, ontstonden er rijen van verdedigingswerken. Een deel van deze forten en burchten is later omgebouwd tot een aangenamere verblijfplaats, maar veel van de bouwwerken vervielen tot ruïne.

De vroege gotiek viel in de dertiende eeuw samen met de opkomst van de steden. Tijdens de late gotiek, rond het einde van de vijftiende eeuw, werden in het westen van het land flamboyante netgewelven aangebracht. Italiaanse bouwmeesters introduceerden in die tijd renaissancemotieven. Het stratenplan van de Romeinse en gotische steden veranderde echter niet wezenlijk. Wel werd het uiterlijk van gebouwen aan de heersende mode aangepast en werden steden uitgebreid.

Halverwege de zeventiende eeuw werd de barokke bouwkunst gestimuleerd tijdens de Contrareformatie. In Oost-Slowakije kwam de barok niet erg tot bloei omdat veel Slowaken protestant waren geworden en gebleven. In dat deel van het land was in de tweede helft van de achttiende eeuw wel het classicisme populair.

Onder invloed van de technische ontwikkelingen ontstonden aan het begin van de negentiende eeuw onder andere gietijzeren constructies. Ongeveer een eeuw later deed de jugendstil zijn intrede. Tijdens het communisme werden veel historische panden verwaarloosd en ontstonden de eenvormige buitenwijken.

Onderwerpen

  • Houten kerken

    De houten kerk van Príka
    In Oost-Slowakije staan nog zo’n 26 interessante houten kerken, die tot nationaal cultureel erfgoed zijn uitgeroepen. Ze staan in een bosrijke omgeving. Het...