Algemene kenmerken

Een hindoe-tempel in Colombo, Sri Lanka
Een hindoe-tempel in Colombo, Sri Lanka, ©Vadakkan

De naam 'hindoe' is waarschijnlijk afgeleid van de rivier de Indus; in het stroomgebied van deze rivier woonde de bevolking van India, waar dit geloof het eerst opbloeide. Het hindoeïsme heeft in de loop van zijn lange geschiedenis veel andere godsdiensten in zich opgenomen. Daardoor is het moeilijk er een juiste omschrijving van te geven. Er is echter een definitie die door velen wordt aanvaard en die door Sir Alfred Lyall als volgt werd geformuleerd: Het hindoeïsme is het Indische, autochtoon religieus-sociale systeem waarvan de overwegende meerderheid van de bevolking van het huidige Voor-Indië aanhanger is en dat alle rituelen, religieuze gebruiken, voorstellingen en mythologieën omvat die door de heilige boeken en de voorschriften der brahmanen direct of indirect worden gesanctioneerd.

Al met al een nogal brede definitie die veel ruimte openlaat. Het hindoeïsme is dan ook geen godsdienst die door een persoon werd gesticht, wat wel het geval is met het boeddhisme, het christendom en de islam. Het hindoeïsme is vanzelf in de loop der eeuwen in Voor-Indië gegroeid. Deze godsdienst kent geen dogma's en vastomlijnde regels voor de gelovigen. Iedere gelovige heeft en krijgt de ruimte om de godsdienst op zijn eigen manier te beleven en te ervaren. De tegenstellingen zijn dus groot. De ene hindoe is vegetariër, de ander doet aan dierofferandes. De een ziet Shiva als bestuurder van het al, de ander Vishnu. De een beschouwt bepaalde geloofsteksten als zuiver symbolisch, de ander vat ze letterlijk op, enzovoort. Gemeenschappelijk hebben alle hindoes het geloof in de reïncarnatie (zielsverhuizing). De brahmanen worden als priesters erkend en de veda's als heilige boeken beschouwd. Voorts erkennen alle hindoes de koe als een heilig dier.

De heilige boeken

Het hindoeïsme heeft veel heilige boeken. Deze literatuur, die over een zeer lange periode tot stand is gekomen, is geheel in het Sanskriet geschreven en kan in twee groepen worden onderverdeeld. De eerste groep bestaat uit de shruti, de openbaringen. Deze teksten hebben een bovenmenselijke, dus goddelijke oorsprong.

De veda's

Tot deze groep behoort een viertal zeer oude geschriften die de veda's ofwel 'het weten' worden genoemd. De veda's bestaan uit hymnen, gezangen, spreuken en filosofische verhandelingen, die waarschijnlijk tussen 1500 v.Chr. en 1500 n.Chr. zijn geschreven.

De smriti

De tweede groep bestaat uit de smriti, de heilige traditie, waarvan de teksten door mensen zijn geschreven. 

Mahabarata en Ramayana

Tot de smriti behoren de twee bekende heldendichten Mahabarata en Ramayana. Beide heldendichten zijn ongelooflijk lang; ze hebben respectievelijk 24.000 en 90.000 strofen. Deze meesterwerken ontstonden tussen 1000 v.Chr. en het begin van onze jaartelling; vele generaties dichters hebben eraan meegewerkt. Ze vormen een belangrijke bron voor onze kennis van de oude religieuze gebruiken. Ook het gedrag van de bevolking van Voor-Indië en dus ook van Sri Lanka werd door deze heldendichten beïnvloed. Alle helden tonen een goed moreel gedrag. Toch zijn zij zeer herkenbaar, omdat ze allemaal ook menselijke zwakheden blijken te hebben, zoals ijdelheid en goklust.

Gerelateerde onderwerpen

  • De heldendichten

    Een illustratie van de Mahabharata
    De MahabarataDe Bhagavat-GitaDe Mahabarata ('het grote verhaal') bevat onder andere de Bhagavat-Gita, het 'lied van de heer'. Hierin verklaart de god Krishna aan...
  • De hindoe goden

    Een vrouw aanbid de hindoeistische god Brahma
    Kenmerkend voor het hindoeïsme is het enorme aantal goden en godinnen, dat vereerd wordt. De belangrijkste drie zijn Brahma, Vishnu en Shiva; op Sri Lanka wordt...
  • Het brahmanisme als voorspel

    Vi??u als Matsya die de Veda's terug bekeerd naar het Brahmanisme
    Het hindoeïsme komt voort uit het brahmanisme, het oude Indiase godsdienstige stelsel dat volgde op de vedische cultuur. Deze cultuur is genoemd naar de veda's,...
  • Reïncarnatie

    Een van de belangrijke middelen om moksha te bereiken, is een offer brengen
    De hindoes geloven in reïncarnatie ofwel zielsverhuizing. Elk levend wezen, mens of dier, heeft een onsterfelijke ziel die na de dood van het lichaam in een...
  • Tempelrituelen

    Tempelrituelen van Hindoes
    De gelovigen gaan vaak 's morgens vroeg naar de tempel om voedsel en bloemenkransen te offeren. In de meeste tempels zijn buitenlandse bezoekers welkom; slechts...