Taal

De officiële voertaal in Suriname is het Nederlands. Omdat bijna iedere bevolkingsgroep nog een eigen ‘thuistaal’ heeft, is het Sranantongo (Surinaams, ook wel verouderd Neger-Engels genoemd) de contacttaal in het dagelijkse leven. Het Sranan is geen ‘taki-taki’ – dit is een denigrerende term voor de Surinaamse taal – maar een omgangstaal, beïnvloed door het Afrikaans, Portugees, Engels en Nederlands.

Tussen het deftige Nederlands en het Sranantongo bevindt zich nog het Surinaams-Nederlands. In deze Surinaamse versie van de Nederlandse taal wordt het werkwoord gaan bijvoorbeeld toekomend gebruikt. Zo is er: ‘Wij gaan gaan’ of ‘Ga je gaan?’ Het Nederlandse ‘zetten’ wordt gebruikt in de betekenis van ‘leggen’: ‘Zet die dinges daar!’ Het bijwoord ‘toch’ wordt door veel mensen als bevestiging achter een zin geplaatst: ‘Je gaat komen, toch?’

Het Sranantongo kent geen overbodige plichtplegingen. Veel uitspraken die direct in het Nederlands worden vertaald, klinken hierdoor onbedoeld een beetje streng. Ondanks het sobere woordgebruik is het Sranan een levendige taal, doorspekt met humor. Een goede Surinaamse grap laat zich moeilijk in het stugge Nederlands vertalen. Er bestaat ook een vorm van het Sranantongo die wakamantaal wordt genoemd. Deze taal van de straat wordt door wakamans (rondhangende jongeren) gesproken. Hun jargon bevat veel zelfbedachte woorden. Ouderen spreken een dieper soort Sranan, waarin minder Nederlandse leenwoorden en meer spreekwoorden (odo’s) voorkomen.

Spreektaal

Het Sranantongo is een echte spreektaal en geen schrijftaal, vandaar dat er met de officiële spelling nogal speels wordt omgegaan. In veel gevallen worden woorden die met een klinker beginnen samengetrokken met het voorgaande woord. Deze fonetische spelling van het Sranan wordt door iedereen begrepen. Bij boekhandel Vaco in de Domineestraat in Paramaribo is een woordenlijst in het Sranan-Nederlands, Nederlands-Sranan en Engels-Sranan te koop. Achterin is een lijst met planten- en dierennamen opgenomen. Surinaams van de straat van Ronald Snijders (Prometheus, 1994) bevat een samenvatting van alledaags Surinaams taalgebruik.

In 2005 is het omvangrijke Prisma Sranantongo woordenboek verschenen dat ook uitleg geeft over de oorsprong en de grammatica van de taal.

Uitspraak

Klinkers worden in de meeste gevallen kort uitgesproken. u, klinkt als oe, i, klinkt als ie. Medeklinkers worden duidelijk uitgesproken; n, aan het eind van een woord klinkt als ng, g, klinkt als de g in het Engelse go, maar mag voor een i of e ook als dj worden uitgesproken , vb. gi mi (geef me) of dji mi. De k mag voor een i of e ook als tj worden uitgesproken , vb. pikin (kind) of p’tjin

Andere onderwerpen

  • Eten en drinken

    Chinees dumpling restaurant
    EtenDe doorsnee Surinaamse gerechten bestaan uit rijst, rijst en nog eens rijst, gecombineerd met kip in alle mogelijke variaties. Kip is altijd veilig, want wie...
  • Feestdagen

    Oudjaar, afschieten van pagara-vuurwerk
    Op officiële Surinaamse feestdagen zijn banken en openbare instanties gesloten en, met uitzondering van de Chinese kruideniers, gaan ook de meeste winkels dicht...
  • Kunst

    Aukaans houtsnijwerk
    Suriname heeft een kunstklimaat waarin het een en ander omgaat. Dit ondanks het ontbreken van overheidssubsidies en uitkeringen, zodat de gemiddelde Surinaamse...
  • Muziek

    Javaanse gamelanbeoefenaars
    Muziek speelt in Suriname een grote rol. Bij iedere gelegenheid worden de boxen opgestapeld en laat men een bandje of deejay aanrukken. Kawina of kawna, een afro...
  • Vlag

    De Surinaamse vlag
    Ter gelegenheid van de onafhankelijkheid van Nederland in 1975 kreeg Suriname een nieuwe vlag. De vijf sterren van de oude vlag, die de verschillende volksdelen...
  • Wapen

    Het wapen van Suriname
    Het wapen van Suriname drukt verleden, heden en toekomst uit. Twee indianen met hoofdtooi en lendendoek leunen losjes op een wapenschild. De schilddragers staan...

Reactie toevoegen