Ceské Budejovice

Het charmante stadje Ceské Budejovice
Het charmante stadje Ceské Budejovice, ©Hans Lemuet

Het charmante stadje Ceské Budejovice ligt op de plaats waar de Moldau en de Malše samenvloeien. De stad dankt haar faam aan het wereldberoemde Budweiser bier (Budvar). De stad is in 1265 door de Premyslide Otakar II als verdedigingsvesting gesticht, omdat hij zijn gebied tegen de aanvallen van de oprukkende heren van Vílkovci (Rožmberk) wilde beschermen. Ridder Hirzo, burggraaf van Zvíkov had de leiding over dit verdedigingsproject.

In de veertiende eeuw ontwikkelde Ceské Budejovice zich tot een handelsstad van betekenis. Een gunstig gevolg had het toekennen van het zogenaamde stapelrecht door Karel IV (1358). Dit privilege verplichtte alle voorbij trekkende kooplui om hun waren enige tijd in de stad te koop aan te bieden voordat ze verder reisden. De stad won op handelsgebied nog meer aan betekenis, toen in 1550 de Moldau voor transportschepen bevaarbaar werd.

Een belangrijke historische gebeurtenis vond plaats in 1832. In dat jaar werd de eerste paardentrein op het Europese continent in gebruik genomen. De spoorlijn verbond Ceské Budejovice met de Oostenrijkse plaats Linz en werd oorspronkelijk voor het transport van zout gebruikt. Goederentreinen hadden voorrang op treinen die passagiers vervoerden. Aangezien de lijn slechts één spoor breed was, betekende dit dat een van de twee treinen terug moest keren naar het laatst aangedane station, waar wel twee sporen naast elkaar liepen. Als dat erg ver weg was, tilden de machinisten de wagons ook wel van het spoor af, zodat de tegenligger kon passeren. In 1868 bezaten de Spoorwegen ongeveer 660 paarden, ruim 1000 goederenwagons en 65 passagierswagons.

Het stratenplan van Ceské Budejovice geeft een goed beeld van de stedenbouw in de middeleeuwen. Het oude centrum van Ceské Budejovice is gebouwd rondom een groot vierkant plein. De voor Zuid-Bohemen karakteristieke booggalerijen en ook de fontein ontbreken niet. Dit maal dankt de waterbron de naam aan Samson (1727). De reusachtige fontein kostte bijna net zoveel als het op de hoek van het plein en de straat Radnicní gelegen stadhuis. De allegorische beelden die ter decoratie op de balustrade van het barokke gebouw staan, stellen Gerechtigheid, Wijsheid, Moed en Zorgvuldigheid voor. Zij worden vergezeld door waterspuwende draken. Ten zuidwesten van het stadhuis staat aan het water de IJzeren Maagd, een toren die ooit deel uitmaakte van de verdedigingsmuur om de stad. Deze toren is naar een middeleeuws folterwerktuig genoemd.

Links van de straat Ceska, ten noordwesten van het plein staat het oudste gebouw van de stad, het voormalige dominicanenklooster (Dominikánsky klášter). Dit gotische klooster is in 1265 door Otakar II gesticht. Het atelier van Peter Parler is verantwoordelijk voor het huidige uiterlijk. De kruisgang met het mooie kruisribbengewelf is te bezichtigen. Aan de noordkant van de kruisgang staat de gotische Mariakerk (kostel Obetování Panny Marie). In de kerk hebben de consoles de vorm van een menselijk hoofd.

Naast de Mariakerk bevindt zich het Zouthuis (Solnice) uit 1531 met de markante trapgevel. Opvallend zijn de grappige roze gezichtjes die uit de witte muur naar voren komen. In het huis werd zout in de zogenaamde ‘zoutkamer’ opgeslagen, totdat het over de Moldau naar Praag verscheept werd. Het gebouw diende ook enige tijd als arsenaal. De iets verderop gelegen renaissancistische vleeshal uit 1554 herbergt tegenwoordig een restaurant. Hier kunt u typische Zuid-Boheemse streekgerechten proeven. De noordoosthoek van het plein wordt gedomineerd door de 72 meter hoge Zwarte Toren (Cerná Vež). Het onderste gedeelte is gotisch, daarboven vertoont de toren renaissancekenmerken. Vanaf de omgang aan de top, die gesierd is met een Toscaanse zuilengalerij, heeft u een weids uitzicht over de stad en de omgeving.

Naast de Zwarte toren staat de Sint-Nicolaaskathedraal. Deze gotische kerk was nog niet zo lang gereed (1625) toen zij door een brand zwaar beschadigd werd. Tussen 1641 en 1649 werd het godshuis in de barokke bouwstijl gerenoveerd. De kerk werd in de Dertigjarige Oorlog als bewaarplaats voor de Boheemse rijksinsignes en het archief van de Boheemse kroon gebruikt. In 1784 werd de kerk tot kathedraal verheven omdat de stad een bisschopszetel kreeg.

Ten zuiden van de Nicolaaskerk staat de Sint-Annakerk en het bijbehorende kapucijnenklooster. Beide gebouwen dateren uit 1614. Aan de straat J.V. Jirsíka staat het museum van Zuid-Bohemen. De collectie vertelt iets over de natuur en over het heden en verleden van Zuid-Bohemen. In het museum is onder andere een maquette te zien van Ceské Budejovice zoals de stad er voor de ver-woestende brand van 1641 uit moet hebben gezien. Verder is een zaal gewijd aan de beroemde, als Ema Destinnová bekend staande Tsjechische zangeres. Zij had deze artiestennaam gekozen als blijk van dank aan haar zanglerares Marie Destinn.

Bestemmingen in de omgeving van Ceské Budejovice

  • Bechyne

    Bechyne
    Aan de andere kant van de Moldau, aan de oevers van de rivier de Lužnice ligt het kuuroord Bechyne. Hoog op een rots boven de rivier staat het renaissanceslot....
  • Blatná

    Het kasteel van Blatná
    In een dal, tussen met bossen bedekte heuvels ligt het stadje Blatná. De plaats is beroemd vanwege de heerlijk geurende rozen die er gekweekt worden. Het...
  • Boerenbarok

    Een huis in de stijl die Boerenbarok wordt genoemd
    In Zuid-Bohemen staan huizen in een stijl die boerenbarok wordt genoemd. In de 18e eeuw werden veel Zuid-Boheemse bouwvakkers ingehuurd door de Tsjechische en...
  • Cervená Lhota

    Het rozerode kasteel Cervená Lhota
    Niet ver van Jindrichuv Hradec rijst het romantische, rozerode kasteel Cervená Lhota op uit het water. Het slot dankt zijn naam aan de kleur van de muren en het...
  • Cesky Krumlov

    Cascade fontein in de barokke kasteeltuinen van Cesky Krumlov
    De kroniekschrijver van de Franse koning Hendrik IV beschrijft het grondbezit van de adellijke familie Rožmberk (Rosenberg) als volgt: ‘De familie bezit zoveel...
  • Helfenburk

    Toeristen bekijken de ruïne van Helfenburk
    Helfenburk is ontstaan door een ‘cadeautje’ van Karel IV. Halverwege de 14e eeuw werd Karel in Rome tot keizer van het Heilige Roomse Rijk gekroond. Op de...
  • Hluboká nad Vltavou

    Het sprookjeskasteel Hluboká
    'Niet ver van Ceské Budejovice staat het sprookjeskasteel Hluboká, ook wel de parel van Bohemen genoemd. Het kasteel kijkt uit over de rivier de Vltava (Moldau)...
  • Husinec

    Standbeeld van Johannes Hus in zijn geboorteplaats Husinec
    Husinec is de geboorteplaats van Johannes Hus (zie ook bij de geschiedenis van Tsjechië). Op het marktplein staat zijn geboortehuis. Er is nu een museum...
  • Jindrichuv Hradec

    Het meer bij Jindrichuv Hradec
    Niet ver van de Oostenrijkse grens, aan de rivier de Nežárka ligt het stadje Jindrichuv Hradec. Het stadje is vooral interessant vanwege de indrukwekkende burcht...
  • Jordán

    Het prachtige meer Jordán
    Het meer Jordán ligt twee kilometer ten noorden van Tábor. Het meer werd in 1492 als watervoorziening voor de stad aangelegd. De taborieten doopten hun kinderen...
  • Kámen

    Kámen
    Op een granieten rots in Kámen, ten oosten van Tabor, staat een 14e-eeuws kasteel. Tegenwoordig is er een motormuseum gevestigd.
  • Kozí Hrádec

    De ruïne van de Kozí Hrádec
    Zo’n zes kilometer ten zuidoosten van Tábor vindt u de ruïne van de Kozí Hrádec, de Hussitische Wartburg waar Jan Hus tussen 1412 en 1414 diverse van zijn...
  • Kratochvíle

    Onderdeel van het teken- en poppenmuseum in het renaissancekasteel in Kratochvíle
    Kratochvíle betekent vermaak of tijdverdrijf.  uit de 16e eeuw is dan ook gebouwd als zomerverblijf van de adellijke familie Rožmberk. De familie genoot hier met...
  • Landštejn

    Een kapelletje in Landštejn
    Vlak bij de grens met Oostenrijk, ruim 20 km ten zuidoosten van Jindrichuv Hradec, ligt de ruïne van de eens zo machtige Romaanse burcht Landštejn. De vesting...
  • Lipno

    Het prachtige stuwmeer Lipno
    Het stuwmeer Lipno staat goed bekend als watersportgebied. Het enorme meer is het grootste kunstmatige meer in Tsjechië en heeft een lengte van 44 kilometer en...
  • Ohrada

    Het jachtslot Ohrada
    Twee kilometer ten zuidwesten van Hluboká bevindt zich het jachtslot Ohrada. Ook dit kasteel is door de architect Bayer gebouwd. Het slot dateert uit 1703-1713....
  • Orlík

    Het prachtige kasteel van Orlík
    Orlík is een kasteel dat eens tot de uitgebreide bezittingen van de Oostenrijkse adellijke familie Schwarzenberg (zie onder andere bij Hluboká) behoorde. Het...
  • Písek

    Standbeeld bij Písek oude stenen brug
    De koninklijke stad Písek dankt haar bekendheid voornamelijk aan de brug die de oevers van de rivier de Otava verbindt. Het is de oudste stenen brug van Tsjechië...
  • Prachatice

    Het mooie plaatsje Prachatice
    Prachatice ligt aan het einde van de route die door het Boheemse Woud van Beieren naar Tsjechië liep en ook wel de ‘Gouden Route van Prachatice’ werd genoemd....
  • Rožmberk nad Vltavou

    Het kasteel in Rožmberk nad Vltavou
    In dit kleine plaatsje domineert het kasteel, dat genoemd is naar de gelijknamige adellijke familie. Het is een van de oudste bezittingen van de Tsjechische...
  • Strakonice

    Het bekende kasteel van Strakonice
    Strakonice heeft een grote industriële ontwikkeling ondergaan, maar er is nog veel van de oude historie en traditie terug te vinden. Het bekende kasteel van de...
  • Šumava

    Eenden in het prachtige natuurgebied Šumava
    Het natuurgebied Šumava heeft zijn schoonheid zo goed kunnen behouden, omdat het lang militair terrein was. Daarom werden er geen industrieën neergezet. Het...
  • Tábor

    Tábor gezien vanuit het noorden
    Johannes Hus werd in 1371 geboren. Al op 25-jarige leeftijd was hij rector van de Karelsuniversiteit te Praag. In 1400 werd hij tot priester gewijd. Twee jaar...
  • Trebon

    De straten van Trebon
    Tussen de rivier Zlatá Stoka (het gouden kanaal) en het meer Svet (= wereld) ligt Trebon. De Duitse naam van het stadje (Wittingau) herinnert aan de tijd dat de...
  • Vimperk

    De geliefde verblijfplaats Vimperk
    Een geliefde verblijfplaats in de Šumava is Vimperk. In het plaatsje staat een vroeggotisch kasteel dat in de negentiende eeuw zijn huidige uiterlijk kreeg. In...
  • Vyšší Brod

    Meer en klooster van Vyšší Brod
    De trekpleister van Vyšší Brod is het cisterciënzerklooster. Het strenge, gotische gebouw wordt als een fort door dikke muren omgeven. In 1259 werd het klooster...
  • Zlatá Koruna

    Buste van een bisschop op het centrale plein van het Zlatá Koruna klooster
    Tussen Ceské Budejovice en Cesky Krumlov ligt het cisterciënzerklooster Zlatá Koruna (Gouden Kroon). Koning Otakar II liet het klooster in 1263 bouwen. Toen...
  • Zvíkov

    Het mooie plaatsje Zvíkov
    Een tiental kilometers stroomopwaarts van Orlík, daar waar de rivier de Otava in de Moldau uitmondt, staat Zvíkov, ook wel ‘de koningin van de Boheemse burchten...

Kaart van Ceské Budejovice en omgeving