De bloeitijd onder Karel IV

Standbeeld van Karel IV in Praag
Standbeeld van Karel IV in Praag, ©Steve Collis

Onder de zoon van Jan de Blinde, Karel IV (1346-1378) brak voor Bohemen een periode van grote bloei aan. Karel werd door de Tsjechen de Vader des Vaderlands genoemd. Hij voelde zich in de eerste plaats Tsjech en sprak het liefst Tsjechisch. Al vanaf 1333 trad hij als heerser over Bohemen op. Hij wist het gebied door diplomatie en door strategisch gezien gunstige huwelijken van zichzelf (viermaal) en zijn kinderen te vergroten. Als Boheems koning werd hij Karel I genoemd. Vanaf 1347 stond hij als rooms-Duitse koning onder de naam Karel IV bekend. In 1355 werd hij in Italië door de paus tot keizer gekroond. Praag was in die tijd het Europese centrum van cultuur en handel. De stad kreeg onder Karels bestuur een heel ander aanzien. Met de bouw van de Sint-Vituskathedraal werd begonnen en vele andere architectonische hoogstandjes verrezen in en buiten Praag. In 1348 stichtte hij de Karelsuniversiteit, de eerste universiteit van Midden-Europa, ‘opdat de natie de vruchten van de wetenschap op eigen tafel gedekt kan vinden’. Karels opvolger, zijn zoon Wenceslas IV (1378-1419) miste de capaciteiten van zijn vader. Hij werd in 1400 door de keurvorsten als keizer afgezet. Rupert van de Paltz nam deze functie over en werd later opgevolgd door Wenceslas’ broer Sigismund. Wenceslas wist echter het koningschap over Bohemen te behouden. Onder zijn heerschappij werden de tegenstellingen tussen de theoretische, christelijke moraal en het werkelijke leven van de geestelijkheid steeds groter. Vanuit de bevolking was steeds vaker kritiek te horen op het losbandige leven van de priesters en de andere wantoestanden in de katholieke kerk. In die tijd werd ook Johannes Hus actief.

Andere tijdperken in de Tsjechische geschiedenis

  • De Premysliden

    Standbeeld van de heilige Wenceslas in Praag
    Niet lang na de dood van Svatopluk kwamen de Premysliden aan de macht. De bekendste uit dit geslacht is de heilige Wenceslas. Hij regeerde van 921 tot 929....
  • Een geschiedkundig plaatje

    Standbeeld van Rastislav in Praag
    Lang voordat de Premysliden in beeld kwamen, werd het land door Keltische stammen bewoond. De Romeinen noemden het land Bohemum, naar de Keltische stam van de...
  • Hus en de hussieten

    Gedenkteken van Jan Hus en de Hussietenleider Jan Žižek
    De theoloog Johannes Hus predikte tegen misstanden in de katholieke kerk, zoals de handel in geestelijke ambten en de grote rijkdom van de geestelijken en de...
  • Na de Eerste Wereldoorlog

    Monument van Tomáš Masaryk
    Na de oorlog viel de dubbelmonarchie uiteen. Op 28 oktober 1918 werd de Eerste Tsjechoslowaakse Republiek uitgeroepen. Hiermee kwam een einde aan vier eeuwen...
  • Na de novemberrevolutie van 1989

    CSFR (TsjechoSlowaakse Federale Republiek)
    Op 19 november werd het Burgerforum (Obcanske Forum) opgericht, met Václav Havel als leider. Tegelijkertijd ontstond het Slowaakse equivalent Publiek Tegen...
  • Onder het communisme

    Het Palachmonument op het Wenceslas-plein
    Na de oorlog werd Eduard Beneš wederom president van de Tsjechoslowaakse Republiek. Een van zijn eerste daden was het verdrijven van de 3 miljoen Sudeten-...
  • Ontstaan van Tsjechië

    Het huidige Praag, Tsjechië
    Vaclav Havel en Vaclav Klaus behielden na de splitsing hun positie als president en premier. De aanpak van Klaus wierp de eerste jaren vruchten af, zowel op...
  • Vierhonderd jaar Habsburgse overheersing

    Portret van Rudolf II in het Kinsky paleis, Praag, Tsjechië
    Aan het begin van de 16e eeuw rukten de Turken steeds verder op. In 1526 versloegen ze de Hongaren bij Mohacs en bezetten grote delen van Hongarije en Slowakije...