Kromeríž

Het prachtige Kromeríž
Het prachtige Kromeríž, ©Palickap

Aan de oevers van de rivier de Morava, waar in de tijd van het Groot Moravische Rijk belangrijke handelsroutes elkaar kruisten, ligt Kromeríž. In 1100 kocht het bisdom het land. Rond 1260 liet bisschop Bruno von Schaumburg op de plaats van een Slavische nederzetting een stadje in de gotische stijl en een vroeggotische burcht neerzetten. Tegelijkertijd ontstond een parochie die verbonden was aan de Sint-Mauritskerk. Aan het begin van de zestiende eeuw onderging het plaatsje een gedaanteverwisseling. De burcht kreeg een gotisch-renaissancistisch uiterlijk en veel huizen werden in een renaissancejasje gestoken. Ook werd het stadje uitgebreid met een aantal huizen en een stadhuis. In 1643, aan het einde van de Dertigjarige Oorlog werd een aanzienlijk deel van de stad door het Zweedse leger onder leiding van generaal Tortensson weggevaagd.

Ruim dertig jaar later liet bisschop Karel Eusebius von Liechtenstein op de plaats van de verwoeste burcht een barok kasteel neerzetten. Kosten noch moeite werden gespaard. Tot ver in de achttiende eeuw was het kasteel de zomerresidentie van de vorstbisschoppen van Olomouc. Aan deze functie dankt het gebouw het nog steeds prachtige interieur.

Een van de rijkst gedecoreerde vertrekken is de vergaderzaal. Hier werd in 1848 door de Oostenrijkse Rijksdag vergaderd, omdat de leden vanwege opstanden in Wenen waren uitgeweken. De plafondschildering uit 1770 bevat scènes uit de Griekse mythologie. In het kasteel is de schilderkunst rijk vertegenwoordigd. Tot de collectie behoren een Titiaan en een portret van Charles I en zijn vrouw Henriëtta door Van Dijk. De verzameling schilderijen in de Troonzaal is bijeengebracht door aartsbisschop Colloredo-Waldsee (1777-1811). Bij het ophangen van de schilderstukken ging hij niet uit van het doek zelf, maar van de muur waarop het kunstwerk terecht zou komen. Hij vond dat de schilderijen binnen de wandpanelen moesten passen. Als dat niet zo was, sneed hij een stukje van het desbetreffende schilderij af, of voegde panelen toe die in dezelfde stijl als het oorspronkelijke werk werden beschilderd. De schilderijencollectie in deze zaal is niet de enige die op zo’n voor ons ongebruikelijke manier werd aangepast. Wel is het een van de weinige verzamelingen die nog in deze staat worden aangetroffen. Een groot rococofresco van Franz Anton Maulpertsch (1748-1760) vertelt de geschiedenis van het bisdom en is te vinden op het plafond van de lekenzaal op de tweede verdieping. Het centrale thema is de verheerlijking van bisschop Egkh. Verder ziet u de volgende taferelen: het stichten van het leengoed door Bruno von Schaumburg onder de Premyslide koning Otakar II; de bevestiging van het leenrecht door keizer Rudolf II; de afschaffing van het leenrecht door de staat Moravië; de gevangenneming van de domheren en het opniew in werking stellen van het leenrecht door de katholieke Habsburgse keizer Ferdinand II na zijn overwinning op Frederik V bij de slag op de Witte Berg.

De bibliotheek bezit meer dan 40.000 boeken. De meest waardevolle exemplaren zijn een bijbel van rond 1488 en diverse manuscripten, waarvan de oudste uit de negende eeuw afkomstig zijn. Heel bijzonder zijn ook de waardevolle handgeschreven composities uit de baroktijd. De kleine zaal van de bibliotheek is gedecoreerd met stucwerk dat werkbenodigdheden van bibliothecarissen symboliseert. Centrale thema in het vertrek zijn de goden van Olympus: Zeus, Hera (echtgenote en zuster van Zeus), Pallas Athena (dochter van Zeus), Hermes (boodschapper van de goden), Hefaistos, Iris (godin van de regenboog en bode van de goden) en Ganymedes (de schenker der vreugden). Op de tweede verdieping is een uitgebreide muntenverzameling te zien. De wijnkelder onder het kasteel is in bisschopswijnen gespecialiseerd. De Italiaanse architecten van het kasteel waren ook verantwoordelijk voor de aanleg van het ernaast gelegen Engelse park, met daarin een piepklein dierentuintje. De Pompeïcolonnade, die het centrum van dit park vormt, wordt verfraaid door zeer oude beelden die uit Pompeï afkomstig zijn.

Een tweede park is de Bloementuin (Kvetná Zahrada), die iets buiten het oude stadscentrum ligt. Het ontwerp voor dit barokke park is geïnspireerd op de tuinen van Versailles. Rechts van de hoofdingang ligt de zogenaamde Hollandse Tuin. Het park wordt aan de noordwestzijde opgeluisterd door een 240 meter lange colonnade. Deze zuilenrij is gedecoreerd met beelden van personen uit de Griekse mythologie. In het gotische paviljoen uit 1669 worden in de zomer concerten gegeven. Het park is een tweetal fonteinen rijk, de Leeuwenfontein en de Tritonfontein. Vlak bij de volière liggen twee oude aardbeienheuvels, waar tegenwoordig geen aardbei meer groeit. Ter vermaak was op het middenpad een – inmiddels verdwenen – kegelbaan aangelegd. In het oude centrum van de stad, vlak bij het kasteel, ligt een met booggalerijen aangekleed vierkant marktplein met daarop een fontein en een Mariazuil. De 40 meter hoge stadhuistoren (16e-eeuws) steekt boven de huizen uit. Lange tijd blies een hoornblazer vanaf de toren elk uur de tijd. Hij deed dat voor het laatst in 1866, op de dag dat de Pruisen de stad bezetten.

De nabijgelegen Sint-Mauritskerk (kostel sv. Moric) is de oudste kerk van de stad. Dit neogotische godshuis werd in de dertiende eeuw door Bruno von Schaumburg gebouwd. In de kerk liggen diverse bisschoppen begraven. In 1733 werd de grafkapel van de bisschop van Schrattenbach, gewijd aan Onze-Lieve-Vrouwe-van-Smarten, toegevoegd. Ook bisschop Egkh vond hier zijn laatste rustplaats.

De barokke Johannes de Doperkerk (sv. Jan Krtitel) dateert uit de 18e eeuw. De koepel is voorzien van fresco’s, waarop de meest bekende daad van Johannes wordt uitgebeeld: de doop van Jezus Christus. Boven Jezus opent zich de hemel. De stem van God klinkt vanuit de hemel en de Heilige Geest daalt neer in de vorm van een duif. Het schilderij boven het altaar stelt het preken door Johannes de Doper voor. Het is geschilderd door het toenmalige hoofd van de Weense academie voor grafische kunsten, M.A. Unterberger. Van zijn hand zijn ook de schilderijen van Johannes van Nepomuk (zie Praag) en van de Heilige Familie.

Aan de buitenkant van de kerk staat een beeldengroep waarmee de doop van Jezus wordt uitgebeeld. Engelen omringen Johannes de Doper. De Mariakerk staat op het plein Riegrovo Nam. Hier werd vroeger de paardenmarkt gehouden. De pestzuil dateert uit 1715 en heeft als onderwerp de Heilige Drievuldigheid. Een van de beelden stelt Sint-Rosalie voor, de heilige die de mensen tegen de pest moest beschermen.

Bestemmingen in de omgeving van Kromeríž

  • Brno

    De Saint Peter Kathedraal in Brno te Moravië.
    Daar waar de rivieren Svratka en Svitava samenkomen ligt Brno. De op een na grootste stad van Tsjechië heeft in 1642 Olomouc opgevolgd als hoofdstad van Moravië...
  • Buchlov

    Het plaatsje Buchlov ligt op een berg
    De burcht Buchlov is al van verre te zien. De vesting werd in de dertiende eeuw op de heuvel neergezet om de weg die door het Moravadal van Brno naar Uherske...
  • Buchlovice

    Buchlovice
    Het luxueuze woonslot Buchlovice werd aan het begin van de achttiende eeuw in de barokstijl opgetrokken. Jan van Petrvald had het gebouw laten neerzetten omdat...
  • Bucovice

    Park in Bucovice
    De vermoedelijke ontwerper van het slot Bucovice uit de tweede helft van de zestiende eeuw, Pietro Ferrabosco verloochende zijn Italiaanse afkomst niet. De...
  • Januv Hrad

    Januv Hrad
    Vanaf Lednice leidt een pad met groene merktekens naar het jachtslot Januv Hrad uit 1807. Door de onregelmatige vorm doet het slot denken aan een romantische...
  • Jaromerice nad Rokytnou

    Jaromerice nad Rokytnou
    Het in de veertiende eeuw in gotische stijl gebouwde kasteel Jaromerice kreeg tussen 1700 en 1737 van de Weense architect Jan Lucas Hildebrandt een barok...
  • Jihlava

    Jihlava
    Aan de rivier de Jihlava ligt de stad met dezelfde naam. De stad werd in de dertiende eeuw door koning Wenceslas I als mijnstad gesticht. In Jihlava werd voor...
  • Lednice

    Lednice
    Een lange linde- en kastanjelaan voerde in vroegere tijden van Valtice naar het romantische jachtslot Lednice. Nu worden de twee landgoederen gescheiden door een...
  • Luhacovice

    Een prachtig stukje Luhacovice
    Eens hoedde een oude zieke herder zijn schapen in het schilderachtige dal van de Stávnicerivier. Zijn hond werd ook een dagje ouder. Op een dag verloor het beest...
  • Mikulov

    Paraglide in Mikulov
    In een wijngebied in het zuiden van Moravië ligt het stadje Mikulov. De burcht Dietrichštejn bepaalt ook nu nog het silhouet van Mikulov. Dit kasteel werd in de...
  • Moravsky Kras

    Een van de prachtige grotten van Moravsky Kras
    Zo’n 30 kilometer ten noorden van Brno begint het Moravische Karstgebergte. De schoonheid van de natuur wordt nog overtroffen door de pracht van de...
  • Moravsky Krumlov

    Moravsky Krumlov
    In Ivancice, een dorpje niet ver van Moravsky Krumlov, werd de beroemde Jugendstil schilder Alfonse Mucha geboren (1860-1939). De Mucha Galerie bezit een...
  • Námešt’ nad Oslavou

    Begraafplaats in Námešt’ nad Oslavou
    Het renaissanceslot Námešt’ nad Oslavou werd tussen 1560 en 1570 op de plaats van een gotische burcht neergezet. In de zeven-tiende eeuw werden extra...
  • Pernštejn

    Pernštejn
    Aan de oevers van de rivier de Svratka, op een 482 meter hoge rots staat de indrukwekkende burcht Pernštejn. In de fundamenten, onder de vijfde binnenplaats is...
  • Roštejn

    Roštejn
    10 km ten noordwesten van Telc ligt de burcht Roštejn, ook wel Rosenstern genoemd, vanwege de roos in het wapenschild. De Rožmberks hebben het kasteel als...
  • Slavkov u Brna (Austerlitz)

    Het kasteel van Slavkov u Brna
    Aan het einde van 1805 werd het landschap rondom Slavkov u Brna, het voormalige Austerlitz, beheerst door vechtende soldaten, briesende paarden en rondvliegende...
  • Strážnice

    Strážnice
    Strážnice geniet bekendheid vanwege het folklorefestival dat elk jaar eind juni gehouden wordt. Het is het grootste festival in Tsjechië. In de zeventiende eeuw...
  • Telc

    Telc
    Het charmante stadje Telc wordt met recht de parel van Moravië genoemd. Het is een van de best bewaard gebleven oude stadjes in Tsjechië. Rondom het sfeervolle,...
  • Tišnov

    Tišnov
    Een hoge, met mos bedekte muur vlak bij de plaats Tišnov doet nauwelijks het bestaan vermoeden van de ‘Hemelpoort’. Het Latijnse equivalent, Porta Coeli was de...
  • Trebíc

    Trebíc
    Aan de Jihlava, een stuk stroomafwaarts ten opzichte van de stad Jihlava ligt het stadje Trebíc. Het stadje ontstond in 1277 rond een houten...
  • Valtice

    Tempel van Apollo, Valtice, Tsjechië
    Het eens zo moerassige gebied rondom Valtice en Lednice werd in de middeleeuwen voor landbouwdoeleinden gebruikt. In de elfde eeuw zette de regerende vorst der...
  • Velehrad

    Het klooster van Velehrad bekeken vanaf het zuiden
    In 863 kwamen de Byzantijnse monniken Cyrillus en Methodius naar Tsjechië om het christendom te verspreiden. Methodius, de eerste bisschop van het Groot...
  • Vranov nad Dyjí

    Vranov nad Dyjí
    Fier torent het schitterende barokke kasteel Vranov boven de omgeving uit. De oorspronkelijke burcht werd door de Premyslid Bretislav I (1034-1055) op de...
  • Zlín

    Een prachtige bloem in Zlín
    Een plaats in deze gids dankt Zlín aan de ontwikkelingen die hier sinds de fluwelen revolutie hebben plaatsgevonden. In de stad staan de Bat’a schoenenfabrieken...
  • Znojmo

    Znojmo
    In het wijngebied van Zuid-Moravië ligt Znojmo. De stad staat in het voormalige Oostblok vooral bekend om haar augurken. Deze werden in 1571 uit Hongarije...

Kaart van Kromeríž en omgeving