Liberec

De typisch Tsjechische architectuur in Liberec.
Liberec ©Daniel Baránek

Ooit was Liberec de textielhoofdstad van Tsjechië. Er wordt nog steeds textiel en ook glas geproduceerd. Al snel na de stichting in 1360 vestigden zich Vlaamse weversfamilies in de plaats. Zij genoten vele rechten, vandaar dat de stad zich ontwikkelde tot een bloeiend centrum van lakenhandel. De Vlamingen werden gevolgd door Duitse wevers, knopers en ververs.

In de 16e eeuw kreeg de stad stadsrechten van Rudolf II. In de eeuw daarna veroorzaakten twee rampen een recessie: plundering door soldaten tijdens de Dertigjarige Oorlog en een pestepidemie. Pas in de 18e eeuw wist de stad zich te herstellen door een opbloeiende lakenhandel. In 19e eeuw gingen in Europa veel textielsteden door de invoering van de weefmachines ten onder. Zo niet Liberec. Een zeer vooruitstrevende textielfabrikant kocht de modernste machines en voerde de productie op, zodat de wevers aan het werk konden blijven. Hij liet ook woonwijken voor zijn werknemers bouwen. Pas in de 20e eeuw storte het textielimperium ineen, omdat een arbeidersbeweging op gang kwam die hervormingen eiste.

Liberec ligt op de grens met voormalig Sudetenland. Door deze locatie had de stad na de oorlog bijna de Duitse naam Reichenberg gekregen. Het was de woonplaats van Konrad Henlein, die in 1898 werd geboren in het nabijgelegen dorpje Rychnov. Hij werkte een tijdje als bankklerk en werd later gymleraar in het verduitste plaatsje Aš. In 1933 werd hij leider van de nieuwe pro-nazi Sudeten Duitse Partij (SdP). De SdP won tijdens de verkiezingen in 1935 de verkiezingen en kreeg tweederde van de stemmen. Liberec werd het centrum van de pro-nazibeweging. Na de oorlog werd het grootste deel van de bewoners over de grens gezet en werd de stad al snel bewoond door Tsjechen.

Liberec ligt ingeklemd tussen het Jizera gebergte (aan de noordkant) en de geïsoleerde Ješted piek (1012 m). Vanaf de top van de Ješted kunt u op een heldere dag Polen en Duitsland zien. Hier staat een hotel met een restaurant met ongewone spiegels. Er gaat een kabelbaan naartoe. In het centrum staat aan het Benešovo Nám, het Raadhuis uit 1892. Het is gebouwd door een Weense architect in de Vlaamse renaissancestijl. Het heeft trekken van het Weense raadhuis. De toren is 56 meter hoog en kan beklommen worden. De figuren in het reliëf boven de ingang zijn allegorieën van Liberec en personen die zich verdienstelijk hebben gemaakt. Onder het uurwerk houden 2 herauten het stadswapen vast. De reliëfs aan de achterkant van het gebouw stellen van links naar rechts voor: de internationale handelsactiviteiten van de stad; de huldiging van de stad door de burgers en de handel in textiel. Van binnen zijn het prachtige trappenhuis en de gebrandschilderde ramen een kijkje waard. Tegenover het stadhuis bevindt zich het poppentheater. Achter het raadhuis staat de stadsschouwburg (1883), die genoemd is naar de toneel- en romanschrijver Frantisek Xafer Šalda uit Liberec. Bij de opening werd de opera Don Giovanni van Mozart opgevoerd. Veel beroemde Tsjechische operazangers begonnen hier hun carrière.

Bijna alle huizen in de oude stad zijn gebouwd tussen 1890 en 1910. Karakteristiek voor de huizen is het stucwerk aan de gevels (bloemen, vruchten, mythologische figuren). Via de Kostelní (Kerkstraat) bereikt u het Sokolovské Nám., met de aartsdecanale kerk van St.-Antonius de Kluizenaar. De kerk uit 1579 werd in 1879 verbouwd in de neogotische stijl. In de omgeving staan enkele empiregebouwen. Iets verderop, een beetje verscholen, staat een rijtje mooie vakwerkhuizen uit begin 17e eeuw. Ze worden ook wel Waldsteinhuizen genoemd omdat ze bewoond werden door spinners en wevers die de stof maakten voor de uniformen voor Waldsteins leger (zie Cheb). Rechts naast de rij staat een school. Bij de restauratie van het pand werden gouden, zilveren en bronzen munten gevonden in de vazen die op het dak staan.

Aan de Gutenbergova Ulice staat het renaissanceslot van de adellijke familie Clam Gallas, met daarbij de St.-Salvatorkapel (1604-1606) met mooie houtsnijkunst uit Liberec. Het park werd in 1779 opnieuw aangelegd. Keizer Jozef II trok persoonlijk met de ploeg een voor, om te symboliseren dat hij boeren onder zijn voorvaderen had. Iets zuidelijker, aan de U tiskárny staat de Kunstgalerie met Nederlandse schilderijen uit de zeventiende eeuw, negentiende-eeuwse Franse landschappen en Tsjechische schilderkunst uit de twintigste eeuw. Het Museum van Noord-Bohemen is ondergebracht in een mooi, neorenaissancegebouw aan de Masarykova. Het vertelt iets over het creatieve werk van de handarbeiders uit de stad. Bovendien bezit het museum een kostbare collectie Boheems glas. Verderop in de straat bevindt zich de oudste dierentuin van Bohemen. Iets noordelijker ligt de Botanische tuin met een bijzondere tropenflora en een omvangrijke verzameling orchideeën.

Bestemmingen in de omgeving van Liberec

  • Castolovice

    Binnen in het kasteel Castolovice
    Het elegante kasteel Castolovice werd rond 1700 gebouwd. Tussen 1858 en 1874 werd het kasteel in opdracht van de eigenaar, Jaroslav Šternberk grondig verbouwd....
  • Ceské Švykarsko

    Het natuurgebied Ceské Švykarsko
    Tegen de grens met de voormalige DDR ligt het natuurgebied Ceské Švykarsko (Boheems Zwitserland). Aan het begin van de achttiende eeuw werd het gebied als door...
  • Cesky Ráj (Boheems Paradijs)

    Rotsformaties in Cesky Ráj
    Wie de grillige rotsformaties en de romantische bossen van het Boheems Paradijs ziet, begrijpt direct hoe het gebied aan zijn poëti-sche naam komt. Zon, water en...
  • Duchcov

    Standbeeld van Walther von der Vogelweide in Duchcov
    Een scherpe tegenstelling wordt in Duchcov gevormd door het feit dat er enerzijds een eens zo weelderig barok kasteel staat dat ooit aan de rijke edelen behoorde...
  • Frydlant

    Kasteel Frydlant
    In de elfde eeuw ontstond nabij de plaats Frydlant op de basaltrots een vesting van dezelfde naam. In de eeuwen daarna werd de burcht voortdurend uitgebreid en...
  • Harrachov

    Kabelbaan in Harrachov
    Harrachov ligt diep in de bossen op de hellingen van het Reuzengebergte. De stad heeft een traditie op het gebied van glasblazen die zo’n 200 jaar teruggaat. In...
  • Hradec Králové

    Het meer bij Hradec Králové
    De naam Hradec Králové stamt uit de tijd dat de stad als verblijfplaats van de Tsjechische koninginnen diende (Hrad = kasteel, Králóve = van de koningin). In de...
  • Hradek u Nechanic

    Het kasteel van Hradek u Nechanic
    Het kasteel van Hradek u Nechanic is een van de belangrijkste voorbeelden van Engelse gotiek in Tsjechië. Met zijn torens en kantelen doet het denken aan een...
  • Humprecht

    Het zeventiende-eeuwse slot Humprecht
    In een park buiten Sobotka ligt het zeventiende-eeuwse slot Humprecht. De opdrachtgever tot de bouw van het ronde slot was Jan Humprecht Cernín van Chudenice,...
  • Jicín

    Jicín
    De naam van het stadje is waarschijnlijk afgeleid van Jitka, de vrouw van Wenceslas II. Zij bezat de plaats aan het einde van de dertiende eeuw. In de...
  • Kost

    De veertiende-eeuwse burcht Kost
    Op een steile rots torent de veertiende-eeuwse burcht Kost uit boven een met bergmeertjes bezaaide, romantische vallei. Het ligt op het kruispunt van 3...
  • Krkonoše (Reuzengebergte)

    Krkonoše (Reuzengebergte)
    Tegen de grens met Polen ligt de Krkonoše (het Reuzengebergte). In de zomer is het gebied populair onder wandelaars, ’s?winters is het een geliefd...
  • Kuks

    Een foto van Kuks vanuit de lucht
    Aan het einde van de zeventiende eeuw was Kuks het onderwerp van een groots opgezet bouwkundig project van graaf Frantisek Antonín Špork. Hij was een van de...
  • Libochovice

    Libochovice
    De geschiedenis van Libochovice gaat terug tot de middeleeuwen. In die tijd stond op de plaats van het huidige slot een houten vesting. In 1424 werd de burcht...
  • Litomerice

    Litomerice
    In een omgeving vol fruitkwekerijen en wijngaarden ligt Litomerice. Elk jaar wordt hier in september een tentoonstelling van bloemen en fruit gehouden, die de...
  • Litomyšl

    Litomyšl
    In Litomyšl werd in 1824 de beroemde Tsjechische componist Bedrich Smetana geboren. De bekendste compositie van zijn hand is Má Vlast (mijn vaderland). Dat de...
  • Louny

    Louny
    De stad Louny ligt aan de oevers van de Ohre, in een streek waar een van de grondstoffen voor bier, de hop verbouwd wordt. Aan het begin van de dertiende eeuw...
  • Náchod

    Het mooie stadje Náchod
    Vlak bij de Tsjechisch-Poolse grens ligt het stadje Náchod. Op een beboste heuvel torent het slot boven de stad uit. Het huidige aanzien is te danken aan de...
  • Nové Mesto nad Metují

    Nové Mesto nad Metují
    In het centrum van deze in verhouding vrij jonge stad (1501) ligt een bijzonder fraai plein, dat omringd wordt door zestiende-eeuwse huizen met booggalerijen en...
  • Opocno

    Het kasteel Opocno
    In 1068 schreef de Tsjechische historicus Cosmas over een versterkte vesting ‘Opidum Opocen’ genaamd. Hij bedoelde daarmee de plaats waar nu kasteel Opocno staat...
  • Pardubice

    Het Pernštejn plein (Pernštynovo Námestí)
    De geschiedenis van Pardubice gaat terug tot de dertiende eeuw, toen vlak bij een fort en een klooster een handelsnederzetting werd gesticht. In 1490 kwam het...
  • Ploskovice

    Ploskovice
    Het barokke slot Ploskovice staat 7 km ten noordoosten van Litomerice. In de 15e eeuw was de toenmalige vesting eigendom van Dalibor Kozojedy. Over zijn leven...
  • Rychnov nad Knežnou

    Kasteel Rychnov nad Knežnou
    Niet ver van Náchod domineert het kasteel Rychnov nad Knežnou het gelijknamige stadje. Het kasteel werd in de eerste helft van de achttiende eeuw grondig...
  • Sobotka

    Een van de houten huisjes in Sobotka
    Het plaatsje Sobotka ligt zuidelijk van Trosky. In het stadje zijn vele houten huizen uit de tweede helft van de achttiende eeuw te vinden. Verdere...
  • Špindleruv Mlyn

    Wandelroutes in Špindleruv Mlyn in het Reuzengebergte
    Hét toeristencentrum van het Reuzengebergte is Špindleruv Mlyn. Zowel ’s ?zomers als ’s? winters wordt de plaats druk bezocht. De plaats bestaat voor het...
  • Sychrov

    Kasteel Sychrov nabij Turnov in Tsjechië
    Vijf kilometer ten noordoosten van Turnov ligt het rode slot Sychrov uit 1693. Na de Franse Revolutie kreeg een gevluchte Franse edelman, prins Camille de Rohan...
  • Teplice

    Teplice
    Dit waterrijke plaatsje is een van de oudste kuuroorden van Tsjechië. De geschiedenis van de bronnenbadplaats gaat terug tot het jaar 726. Volgens de legende...
  • Terezín (Theresienstadt)

    Terezín (Theresienstadt)
    De stad Terezín (bekender onder de naam Theresienstadt) en het gelijknamige fort werden in 1780 door Joseph II gesticht. In die tijd was het gebied regelmatig...
  • Turnov

    Panoramafoto van Turnov
    Turnov is een van de drie uitgangspunten voor wandelingen in het Boheems Paradijs. Het stadje is tot bloei gekomen door de edelstenenindustrie. Het bezit een...
  • Verblijfplaatsen in het Reuzengebergte

    Verblijfplaatsen in het Reuzengebergte
    U treft in de toeristenplaatsen zoals de hieronder genoemde Harrachov en Špindleruv Mlyn een groot aantal hotels, pensions, vakantiehuizen en campings aan. Dit...
  • Vrchlabi

    Vrchlabi
    Vrchlabi ligt iets verder van het ski- en wandelgebied af dan Špindleruv Mlyn, maar het plaatsje zelf biedt op cultureel gebied wat meer mogelijkheden. Het heeft...
  • Vysocina

    Vysocina
    Vlak bij de grens tussen Bohemen en Moravië strekt het heuvelgebied Železné Hory (IJzeren Bergen) zich uit. In dit gebied werden tussen de veertiende en...

Kaart van Liberec en omgeving