Tábor

Tábor gezien vanuit het noorden
Tábor gezien vanuit het noorden

Johannes Hus werd in 1371 geboren. Al op 25-jarige leeftijd was hij rector van de Karelsuniversiteit te Praag. In 1400 werd hij tot priester gewijd. Twee jaar later preekte hij in het Tsjechisch (in plaats van in het Duits) in de Praagse Bethlehemskapel.

Jan Hus verzette zich tegen misstanden in de katholieke kerk, zoals de verkoop van geestelijke ambten en de enorme rijkdommen van de kerk en de geestelijkheid. Hij was een voorstander van het houden van de mis in de Tsjechische taal en van de communie onder tweeërlei gedaanten, dat wil zeggen brood én wijn voor de communiegangers. Vanaf het begin van de dertiende eeuw was de wijn uit de kelk gereserveerd voor de priester, als teken van superioriteit over de gewone gelovigen. Jan Hus wilde iedereen uit de kelk laten drinken, als teken van gelijkheid van alle mensen voor God.

De leidende geestelijkheid was over zijn optreden en zijn populariteit niet erg te spreken en deed Jan Hus in de ban. Hij trok zich hier niets van aan en bleef doorgaan met preken. Niet lang daarna werd hij naar het concilie van Konstanz ontboden. Omdat keizer Sigmund hem een vrijgeleide beloofde ging hij naar Konstanz. Daar werd Hus als ketter veroordeeld en op 6 juli 1415 op de brandstapel ter dood gebracht. Milán Kundera schreef in zijn boek ‘Het leven is elders’ over de dood van Jan Hus het volgende:

‘Magister Johannes Hus en Giordano Bruno konden onmogelijk door het zwaard of door de strop hun levenseinde vinden, doch alleen op de brandstapel. Hun leven veranderde in signaalvuur, in het licht van een vuurtoren, in een fakkel, brandend door de eeuwen heen; want het lichaam is tijdelijk en de gedachte eeuwig en het trillende wezen van de vlam is het beeld van de gedachte.’

Tábor werd in de vijftiende eeuw door de meest felle aanhangers van Jan Hus gesticht: de taborieten. De versterkte stad werd genoemd naar de bijbelse berg Tabor (Mattheüs 17, 1-9). Op deze berg zat Jezus Christus met de apostelen Petrus, Jakobus en Johannes toen Mozes en Elia verschenen en met Jezus in gesprek kwamen. Een stem klonk uit een heldere wolk die hen overschaduwde: ‘Dit is Mijn enige Zoon, de Man naar Mijn hart. Luister naar Hem.’

In 1420 werd een communistische samenleving gevormd. Hun motto was: ‘in Tábor is niets van mij en niets van jou, iedereen heeft in alles een gelijk aandeel.’ Midden op het marktplein stonden in die tijd grote tonnen, waarin nieuwkomers hun eigendommen konden deponeren. Vervolgens moesten zij een door de gemeenschap opgelegde taak vervullen. De verdediging van de stad viel onder de verantwoordelijkheid van drie gekozen legeraanvoerders. Een van hen was Jan Žižka van Trocnov. Onder zijn leiding werd de stad verdedigd tegen de aanvallen van de legers van de paus en katholieke edelen. De gematigde utraquisten keerden zich uiteindelijk ook tegen de taborieten. In 1434 kwam een einde aan de levenswijze van de radicale hussieten toen zij in de slag bij Lipany door de edelen werden verslagen. Maar de gedachten van de hussieten leefden voort.

De inwoners van de stad sloten zich aan bij meer gematigde groepen. Zij bleven zich verzetten tegen de centraliserende macht van de katholieke Habsburgers. In 1618 kwam het opnieuw tot een confrontatie. Bij de slag op de Witte Berg dolven zij echter als laatste Boheemse stad het onderspit.

Van de verdedigingsmuren zijn nog een groot aantal resten te vinden. Het onregelmatige stratenplan met diverse doodlopende steegjes moest de stad nog beter verdedigbaar maken tegen de vijand. De kronkelige straatjes worden geflankeerd door mooie vijftiende- en zestiende-eeuwse huizen.

Het hart van de oude stad is het charmante plein, Žižkovo Námestí, waaraan prachtige huizen staan. Aan dit plein staat ook het voormalige raadhuis uit de vijftiende eeuw dat nu als Hussitisch museum is ingericht.

Hier vindt u het stadswapen met daarop afbeeldingen van Jan Hus, Jan Žižka, Prokop de Grote, Hiëronymus van Praag en een adamietengroep (een hussitische afscheidingsgroepering). In het museum is een kopie van de petitie te zien die door 452 Boheemse en Moravische edelen was ondertekend uit protest tegen de executie van Jan Hus. Zij boden deze petitie aan Sigismund, koning van Bohemen en keizer van het Roomse Rijk aan. Het originele document bevindt zich in Edinburgh. Ook een hussietenvaandel behoort tot de collectie. Na de dood van Johannes Hus verscheen de lekenkelk als revolutionair symbool op de vlag, het zegel en het embleem. Opvallend is verder een gepantserde wagen, de voorloper van de moderne tank. Deze wagen was een uitvinding van Jan Žižka.

Onder het museum en ook daaromheen strekt zich een labyrint van onderaardse gangen uit. Deze gangen werden in de hussieten-oorlogen als wapenarsenaal en als schuilplaats gebruikt. Vanwege de lage temperatuur (7 à 8 °C) werd in de gangen ook wel bier opgeslagen. Een deel van de gangen is voor het publiek geopend.

Op het plein staat de kerk die gewijd is aan de verheerlijking van Jezus Christus op de berg Tabor (Chrám Promenení Krista Pána, 1440-1516). De toren van de kerk is 77 meter hoog. Ook een fontein uit 1567 en het bronzen beeld van Jan Žižka van Trocnov (1877) staan op het plein. (In zijn geboorteplaats Trocnov, 10 kilometer ten zuidoosten van Ceské Budejovice bevindt zich een monument met een expositie.) Op het plein staan verder een tweetal stenen tafels. Hieraan werd door de hussieten het Avondmaal uitgedeeld. De straat Klokotská leidt naar de Bechynská poort en burcht Kotnov. Van de burcht is echter niet veel meer over. Oostelijk daarvan verbindt een middeleeuws bruggetje de oevers van een meertje. Wat noordelijker bevindt zich het Žižka bastion. Daar vlakbij staat de Maria Geboortekerk.

Bestemmingen in de omgeving van Tábor

  • Bechyne

    Bechyne
    Aan de andere kant van de Moldau, aan de oevers van de rivier de Lužnice ligt het kuuroord Bechyne. Hoog op een rots boven de rivier staat het renaissanceslot....
  • Blatná

    Het kasteel van Blatná
    In een dal, tussen met bossen bedekte heuvels ligt het stadje Blatná. De plaats is beroemd vanwege de heerlijk geurende rozen die er gekweekt worden. Het...
  • Boerenbarok

    Een huis in de stijl die Boerenbarok wordt genoemd
    In Zuid-Bohemen staan huizen in een stijl die boerenbarok wordt genoemd. In de 18e eeuw werden veel Zuid-Boheemse bouwvakkers ingehuurd door de Tsjechische en...
  • Cervená Lhota

    Het rozerode kasteel Cervená Lhota
    Niet ver van Jindrichuv Hradec rijst het romantische, rozerode kasteel Cervená Lhota op uit het water. Het slot dankt zijn naam aan de kleur van de muren en het...
  • Ceské Budejovice

    Het charmante stadje Ceské Budejovice
    Het charmante stadje Ceské Budejovice ligt op de plaats waar de Moldau en de Malše samenvloeien. De stad dankt haar faam aan het wereldberoemde Budweiser bier (...
  • Cesky Krumlov

    Cascade fontein in de barokke kasteeltuinen van Cesky Krumlov
    De kroniekschrijver van de Franse koning Hendrik IV beschrijft het grondbezit van de adellijke familie Rožmberk (Rosenberg) als volgt: ‘De familie bezit zoveel...
  • Helfenburk

    Toeristen bekijken de ruïne van Helfenburk
    Helfenburk is ontstaan door een ‘cadeautje’ van Karel IV. Halverwege de 14e eeuw werd Karel in Rome tot keizer van het Heilige Roomse Rijk gekroond. Op de...
  • Hluboká nad Vltavou

    Het sprookjeskasteel Hluboká
    'Niet ver van Ceské Budejovice staat het sprookjeskasteel Hluboká, ook wel de parel van Bohemen genoemd. Het kasteel kijkt uit over de rivier de Vltava (Moldau)...
  • Husinec

    Standbeeld van Johannes Hus in zijn geboorteplaats Husinec
    Husinec is de geboorteplaats van Johannes Hus (zie ook bij de geschiedenis van Tsjechië). Op het marktplein staat zijn geboortehuis. Er is nu een museum...
  • Jindrichuv Hradec

    Het meer bij Jindrichuv Hradec
    Niet ver van de Oostenrijkse grens, aan de rivier de Nežárka ligt het stadje Jindrichuv Hradec. Het stadje is vooral interessant vanwege de indrukwekkende burcht...
  • Jordán

    Het prachtige meer Jordán
    Het meer Jordán ligt twee kilometer ten noorden van Tábor. Het meer werd in 1492 als watervoorziening voor de stad aangelegd. De taborieten doopten hun kinderen...
  • Kámen

    Kámen
    Op een granieten rots in Kámen, ten oosten van Tabor, staat een 14e-eeuws kasteel. Tegenwoordig is er een motormuseum gevestigd.
  • Kozí Hrádec

    De ruïne van de Kozí Hrádec
    Zo’n zes kilometer ten zuidoosten van Tábor vindt u de ruïne van de Kozí Hrádec, de Hussitische Wartburg waar Jan Hus tussen 1412 en 1414 diverse van zijn...
  • Kratochvíle

    Onderdeel van het teken- en poppenmuseum in het renaissancekasteel in Kratochvíle
    Kratochvíle betekent vermaak of tijdverdrijf.  uit de 16e eeuw is dan ook gebouwd als zomerverblijf van de adellijke familie Rožmberk. De familie genoot hier met...
  • Landštejn

    Een kapelletje in Landštejn
    Vlak bij de grens met Oostenrijk, ruim 20 km ten zuidoosten van Jindrichuv Hradec, ligt de ruïne van de eens zo machtige Romaanse burcht Landštejn. De vesting...
  • Lipno

    Het prachtige stuwmeer Lipno
    Het stuwmeer Lipno staat goed bekend als watersportgebied. Het enorme meer is het grootste kunstmatige meer in Tsjechië en heeft een lengte van 44 kilometer en...
  • Ohrada

    Het jachtslot Ohrada
    Twee kilometer ten zuidwesten van Hluboká bevindt zich het jachtslot Ohrada. Ook dit kasteel is door de architect Bayer gebouwd. Het slot dateert uit 1703-1713....
  • Orlík

    Het prachtige kasteel van Orlík
    Orlík is een kasteel dat eens tot de uitgebreide bezittingen van de Oostenrijkse adellijke familie Schwarzenberg (zie onder andere bij Hluboká) behoorde. Het...
  • Písek

    Standbeeld bij Písek oude stenen brug
    De koninklijke stad Písek dankt haar bekendheid voornamelijk aan de brug die de oevers van de rivier de Otava verbindt. Het is de oudste stenen brug van Tsjechië...
  • Prachatice

    Het mooie plaatsje Prachatice
    Prachatice ligt aan het einde van de route die door het Boheemse Woud van Beieren naar Tsjechië liep en ook wel de ‘Gouden Route van Prachatice’ werd genoemd....
  • Rožmberk nad Vltavou

    Het kasteel in Rožmberk nad Vltavou
    In dit kleine plaatsje domineert het kasteel, dat genoemd is naar de gelijknamige adellijke familie. Het is een van de oudste bezittingen van de Tsjechische...
  • Strakonice

    Het bekende kasteel van Strakonice
    Strakonice heeft een grote industriële ontwikkeling ondergaan, maar er is nog veel van de oude historie en traditie terug te vinden. Het bekende kasteel van de...
  • Šumava

    Eenden in het prachtige natuurgebied Šumava
    Het natuurgebied Šumava heeft zijn schoonheid zo goed kunnen behouden, omdat het lang militair terrein was. Daarom werden er geen industrieën neergezet. Het...
  • Trebon

    De straten van Trebon
    Tussen de rivier Zlatá Stoka (het gouden kanaal) en het meer Svet (= wereld) ligt Trebon. De Duitse naam van het stadje (Wittingau) herinnert aan de tijd dat de...
  • Vimperk

    De geliefde verblijfplaats Vimperk
    Een geliefde verblijfplaats in de Šumava is Vimperk. In het plaatsje staat een vroeggotisch kasteel dat in de negentiende eeuw zijn huidige uiterlijk kreeg. In...
  • Vyšší Brod

    Meer en klooster van Vyšší Brod
    De trekpleister van Vyšší Brod is het cisterciënzerklooster. Het strenge, gotische gebouw wordt als een fort door dikke muren omgeven. In 1259 werd het klooster...
  • Zlatá Koruna

    Buste van een bisschop op het centrale plein van het Zlatá Koruna klooster
    Tussen Ceské Budejovice en Cesky Krumlov ligt het cisterciënzerklooster Zlatá Koruna (Gouden Kroon). Koning Otakar II liet het klooster in 1263 bouwen. Toen...
  • Zvíkov

    Het mooie plaatsje Zvíkov
    Een tiental kilometers stroomopwaarts van Orlík, daar waar de rivier de Otava in de Moldau uitmondt, staat Zvíkov, ook wel ‘de koningin van de Boheemse burchten...

Kaart van Tábor en omgeving