Gubbio**

Gubbio
Gubbio, ©scattata nel sett-Danielac

Zowel qua uiterlijk als traditie is Gubbio (32.000 inwoners) een stad met middeleeuwse allure. De jaarlijkse Corso dei Ceri (kaarsenoptocht), ter ere van de schutspatroon van de stad, St.-Ubaldus, zowel als de Palio della Balestra, de boogschutterswedstrijd tussen Gubbio en Sansepolcro, getuigen van die oude tradities.

Gubbio ligt op drie terrassen boven elkaar, tegen de helling van de Monte Ingino. De stad was Umbrisch, Etruskisch en Romeins (Eugubium). De grootste bloeitijd als vrije comune werd bereikt van de 11e tot de 14e eeuw, onder bestuur van bisschoppen. Volgens de legende heeft Franciscus hier een wilde wolf getemd door hem vermanend toe te spreken als ‘broeder’. Daarna kreeg het beest van de gerustgestelde bevolking vleesresten te eten.

Van 1184 tot 1624 was Gubbio deel van het hertogdom Urbino; daarna werd het bij de Kerkelijke Staat ingelijfd.

Uniek is het hooggelegen Piazza della Signoria, een groot ‘balkon’, vanwaar men een schitterend uitzicht heeft over de stad en het groene landschap er omheen. Het is een van de mooiste pleinen van Italië.

Hier staat het Palazzo dei Consoli** (14e eeuw), ontworpen door Matteo Gattapone en Angelo da Orvieto, een van de mooiste stadhuizen van het land. Met zijn sierlijke toren, loggia opzij en monumentale trap, die naar het gotische portaal leidt en de kantelen langs de dakrand, is het een elegant en indrukwekkend gebouw. Hier is het stedelijke museum, tevens pinacotheek gehuisvest. Er zijn archeologische vondsten uit de Romeinse tijd en middeleeuwse beelden tentoongesteld. Volstrekt uniek en historisch hoogst belangrijk zijn de Tavole Eugubine, zeven bronzen platen met teksten over religieuze riten, in het Umbrisch-Etruskisch en in het Latijn, uit de 2e eeuw v.C. De pinacotheek bevat o.a. een Byzantijns tweeluik uit de 13e eeuw. Van de buitenloggia kan men genieten van een prachtig uitzicht. Het gebouw en het museum zijn geopend: okt.-mrt 10-13 en 14-17, apr.-sept. 10-13.30 en 15-18, aug. tot 18.30 uur.

Het Palazzo Pretorio, ook van Gattapone, is nu stadhuis (14e eeuw). Aan de lange zijde van het plein staat het 19e-eeuwse neoclassicistische Palazzo Ranghiasci-Biancaleone.

Over de Via Ducale kan men omhoog naar het plein waar naast elkaar de dom en het hertogelijke paleis staan.

De Duomo (13e eeuw), met een eenvoudige voorgevel, heeft binnen veel belangrijke schilderijen van Umbrische en Marchische meesters.

Het 15e-eeuwse Palazzo Ducale is een fraai renaissancegebouw, in opdracht van de hertog van Urbino gesticht. Vooral de binnenplaats is elegant, met arcaden en zuilen. De muren zijn van grijze en rose baksteen. De puur middeleeuwse Via dei Consoli huisvest veel keramiekbedrijfjes. De huizen hebben veelal een ‘dodendeur’, waardoor een overledene het huis werd uitgedragen.

Aan het plein Largo del Bargello staat, achter een typische fontein, het Palazzo del Bargello uit de 13e eeuw, een zuiver gotisch paleis.

De San Francesco, onderaan de stad, aan het Piazza Quaranta Martiri, uit de 14e eeuw, heeft 15e-eeuwse fresco’s en een prachtige lessenaar met houtinlegwerk (intarsio) uit de 15e eeuw.

Ook de Via Baldassini heeft een middeleeuws karakter.

Buiten de wallen, westelijk van het centrum, ligt het best bewaarde Romeinse theater, het Teatro Romano. Hier worden vaak muziekuitvoeringen gegeven.