Omgeving Locarno

Het noordelijke pelgrimsoord Madonna del Sasso in Orselina
Het noordelijke pelgrimsoord Madonna del Sasso in Orselina, ©Switzerland Tourism-Walter Storto

Ten westen en ten noorden van Locarno loopt een groot aantal dalen door het bergland naar het Lago Maggiore. Al deze schilderachtige dalen zijn gevormd door smalle rivieren, zoals de Verzasca, de Maggia, de Onsernone en de Vergeletto. Oude, sterk gebogen bruggetjes spannen zich over het snel voortstromende water. De dalen zijn (tegen de wijzers van de klok in): Val Verzasca, Valle Maggia, Valle Centovalli (het dal van de honderd zijdalen), Valle Onsernone en Val di Vergeletto. In alle dalen kunt u goed wandelen. Overal staan duidelijke aanwijzingen langs de paden voor richting en tijdsduur van de wandeling.

Orselina

Met de auto of met de kabelbaan kunt u vanuit Locarno naar het noordelijke pelgrimsoord Madonna del Sasso in Orselina reizen. Via trappen door een bos leidt een weg naar de 15deeeuwse kerk. De muren in het interieur zijn overdekt met votiefborden en schilderingen. In de gangen staan Bijbelse beeldengroepen.

Vanuit Orselina zijn verdere excursies mogelijk: met een kabelbaan naar Cardada (1400 m) en vandaar met een stoeltjeslift naar de top van de Cimetta, die vanaf 1672 m een weids uitzicht biedt over de Alpen en het Lago Maggiore. Het uitzicht maakt duidelijk waarom het meer het Lago Maggiore heet, letterlijk het Lange Meer.

Val Verzasca

Het ruige dal van de Verzasca is wellicht het mooiste. Het 29 km lange dal eindigt ongeveer 6 km voor Locarno in het Lago di Vogorno, een smaragdgroen stuwmeer van 7 km lengte. Ten noorden van het meer is de natuur nog zeldzaam ongerept. De stijgende, vaak smalle weg voert langs wijngaarden, grote kastanjebomen en af en toe een dorp of een eenzaam kapelletje.

Vogorno

Het eerste dorp is Vogorno. Het ligt hoog boven de weg, waarlangs de Verzasca met talrijke watervalletjes haar weg zoekt.

Lavertezzo

In Lavertezzo leidt een gewelfde brug uit de Middeleeuwen met twee bogen (de Ponte Romano of Ponte dei Salti) over het water. Bij het dorp wint men het groenachtige gneis, een omzettingsgesteente. Tussen de huizen reikt de toren van de barokke Santa Maria degli Angelikerk omhoog.

Brione

De weg gaat naar Brione. In de Santa Maria Assuntakerk hangen i5deeeuw se muurschilderingen in de stijl van de schilder Giotto. Helaas zijn tijdens de Hervorming veel afbeeldingen door andersdenkenden beschadigd. Op de buitenmuur prijkt een schildering van een meer dan levensgrote Christoforus. De toren is gefinancierd door Italiaanse emigranten uit Californië, zoals een tekst op de torenomgang vermeldt. Bij de kerk staat het bezienswaardige kasteel Marcacci met vier hoektorens, het 18de-eeuwse huis van de familie Marcacci.

Sonogno

De weg door het dal eindigt in Sonogno. Via gemarkeerde wandelpaden kunt u de zijdalen bezichtigen, zoals de Valle Maggia naar het westen en de Valle Levantina naar het oosten. Het water valt op verscheidene plaatsen omlaag en vloeit samen in de rivier de Verzasca. Het stroomt vervolgens langs de schilderachtige huizen van het dorpje. Het vroegere leven in het dal wordt uitgebeeld en verklaard in het museum Casa Genardini, met collecties betreffende de verwerking van melk, wol en hennep en met talloze oude landbouwwerktuigen.

INFORMATIE MUSEUM CASA GENARDINI. Geopend: juli-sept., dag. 13.30-17.30 uur.

Verbindingen

De postbus rijdt van Locarno via Lavertezzo en Brione naar Sonogno.

Valle Maggia

De Valle Maggia is met een lengte van 40 km het op één na langste dal in het gebied rondom Locarno, slechts het dal van de Ticino is langer.

Maggia: In het dorp Maggia heeft de San Mauriziokerk, de oudste kerk van het dal, een indrukwekkende granieten trapopgang. Buiten het dorp staat de Santa Maria delle Graziekerk, waar u een reeks 16de-eeuwse muurschilderingen kunt bezichtigen.

INFORMATIE SANTA MARIA DELLE GRAZIEKERK. Geopend: mei-okt. 14-16 uur.

Cevio: Na 20 km komt de weg door het prachtige dal in Cevio, waar drie bezienswaardige dalen samenkomen. Op het dorpsplein bevindt zich het Pretorio (gerechtsgebouw), met op de gevel de wapens van de eerste twaalf kantons. Het Casa Respini heeft een mooi portaal. In het Antica Casa Franzoni, de voormalige woning van de familie Franzoni, bevindt zich het museum van het Maggiadal. Hier staan onder meer meubels, landbouwwerktuigen en klederdrachten uit het Maggiadal tentoongesteld.

INFORMATIE VALLE MAGGIA MUSEUM. Geopend: apr.-okt. di.-zo. 10-12 en 14-18 uur.

Naast het museum staat de Santa Maria e San Giovannikerk. Het gebedshuis heeft een vrijstaande klokkentoren, een zogenoemde campanile. Op het kerkhof liggen opmerkelijke graven, onder meer een graf met een reliëf van het Laatste Avondmaal.

Biqnasco: Het volgende dorp is Bignasco, waar het dal zich splitst in Val Bavona en Val Lavizzara, waarvan de laatste de rivier de Maggia volgt en door een brede boogbrug wordt overspannen. De steile weg met talloze haarspeldbochten gaat langs kleine gehuchten.

Brontallo: Na enige kilometers is er een afslag naar het dorp Brontallo. Hier staan langs de weg stenen en houten stallen en schuren, waarvan een aantal tot woonhuis is omgebouwd. Het interieur van de kleine San Giorgiokerk is rijk versierd met stucwerk uit de 17de en 18de eeuw. In het dorp Prato Sornico hangen nog de kettingen aan de muur, waarin wetsovertreders te schande werden gezet. De kerk heeft een aantal busten met relikwieën van heiligen.

Peccia en Fusio: De bewoners van Peccia werken in de plaatselijke marmergroeven. Bij het fraai gelegen dorp Fusio loopt het dal langzaam dood. Even voorbij het dorp ligt op 1461 m hoogte de Diga Sambucastuwdam (1955); het stuwmeer heeft een inhoud van 63 miljoen m3 water.

Verbindingen

Buslijnen: Locarno-Ponte Brolla-Cevio-Biagnasco-Peccia-Piano of Fusio; en Locarno-Ponte Brolla-Cevio-Biagnasco-Cavergno S.Carlo (dalstation van een kabelbaan).

Valle Centovalli

De Valle Centovalli (letterlijk: de vallei van de honderd dalen) begint ten westen van Locarno bij Intragna. Het dal dankt zijn naam aan de talrijke zijdalen, kloven en geulen langs de hellingen. Tot 1908 was het gebied alleen per voet bereikbaar; in 1908 kwam de postkoets en in 1924 werd er een smalspoorlijn aangelegd, die Locarno met Domodossola verbindt.

Intragna: Intragna ligt in een breed deel van het dal. De nederzetting fungeert als hoofddorp van de vallei en biedt de bezoeker een weids uitzicht. De 18deeeuwse San Gottardokerk ligt aan het dorpsplein en heeft de hoogste toren van Ticino (65 m).

Verdasio: Een zijweg leidt naar het schilderachtige Verdasio (auto voor het dorp parkeren), waar de kerk en het 17de-eeuwse Casa Tosetti een bezoek waard zijn. Tussen de huizen staan palmbomen. Even voor het dorp is het dalstation van een kabelbaanverbinding met Rasa. Langs de weg zijn op talrijke plaatsen bakken met op haallijnen voor het bezorgen van brood en post voor de veel hoger gelegen huizen. Vanwege de moeilijke levensomstandigheden in dit gebied zijn in het verleden veel bewoners geëmigreerd. Vooral schoorsteenvegers en messenmakers verspreidden zich over Europa en de rest van de wereld. Het dal zet zich in westelijke richting voort, passeert de 2004 m hoge Punt di Ruscada en bereikt voorbij Camedo de Italiaanse grens.

Palagnedra: Een andere zijweg voert naar het aantrekkelijk gelegen Palagnedra, waar in de verbouwde San Michelekerk één van de verrassingen van de streek te vinden is: in een vroeger koor, thans zijkapel (een bord wijst de weg) zijn muren en gewelf met wandschilderingen bedekt, die door Antonio da Tradate in 1492 zijn vervaardigd. Een niet al te strenge Majestas Domini kijkt uit de absis op de bezoeker neer, omgeven door de symbolen van de evangelisten. Langs de wanden staan (op vierkanten met uitbeeldingen van de maanden) levensgroot apostelen afgebeeld.

VERBINDINGEN. Door het dal rijdt de trein van Locarno naar Domodossola (lt.). De trein stopt in Ponte Brolla, Intragna en Camedo.

Valle Onserno

Ten westen van Locarno slaat voorbij Tegna in de Valle Centovalli een weg af naar de Valle Onsernone. De weg kronkelt met het riviertje mee en passeert steile ravijnen. Schilderachtige dorpen liggen hoog tegen de dalwanden om zoveel mogelijk zon op te vangen. De huizen hebben houten balkons aan de zonzijde.

Loco: In Loco dateert een kerk met een mooi interieur uit de 13de eeuw. Het museum Casa Cavazetti bevat onder meer een collectie van uit stro gevlochten voorwerpen, vroeger een van de weinige bronnen van inkomsten van de bevolking.

Russo: In Russo, een klein tegen de bergen gelegen dorpje met een plein met 16de eeuwse herenhuizen met arcaden, begint het zijdal Val di Vergeletto, dat in het gelijknamige plaatsje eindigt.

Verbindingen

Buslijnen: Locarno-Ponte Brollo-Cevio-Cerentino-Bosco/ Gurin of Cimalmotto; en Locarno-Ponte BrolloS-pruga of Vergeletto en Gresso.

Ascona

Op een afstand van enkele kilometers ten zuiden van Locarno ligt Ascona. Het dorp ligt aan de oever van het Lago Maggiore en tevens aan de monding van de rivier de Maggia. De plaats had vroeger vier burchten, waarvan slechts ruïnes over zijn. Aan het einde van de 19de eeuw trokken schrijvers en kunstenaars naar het aantrekkelijk gelegen vissersplaatsje, later gevolgd door toeristen. Het is nu een mondain kuuroord. Je kan er zwemmen en er zijn talrijke mogelijkheden voor watersport.

Kerken en klooster: Het veel bezochte plaatsje bezit een aantal bezienswaardige kerken en gebouwen. De 13de-eeuwse San Pietro e Paolokerk werd in de 16de eeuw verbouwd en heeft nog enkele gewelfschilderingen, onder andere van de 17de-eeuwse schilder Serodine die in Ascona ter wereld kwam. In het koor van de Santa Maria delle Misericordia zijn laatgotische muurschilderingen te zien. Zij beelden gebeurtenissen uit het Oude en Nieuwe Testament uit. Het voormalige klooster Collegio Pontificio Papio heeft een 16deeeuwse kruisgang. De gevel van het Casa Serodine (17de eeuw) is met stucwerk versierd.

Ronco

Op de weg van Ascona naar Brissago is een afslag naar Ronco, vanwaar men een prachtig uitzicht over het meer heeft. De San Martinokerk is rijk beschilderd. De weg loopt verder naar Losone en komt bij Intragna weer in de Valle Centovalli uit.

Brissago

Brissago ligt op een afstand van 7 km ten zuiden van Ascona op een landtong aan de voet van de Monte Gridone. In het plaatsje staan twee interessante kerken: de San Pietro e Paulo en de Santa Maria di Ponte (met een bezienswaardige preekstoel en altaren). Beide kerken zijn grotendeels in Renaissancestijl gebouwd.

Verbindingen

Auto: enige kilometers ten zuiden van Brissago ligt bij Cannobio de ZwitsersItaliaanse grens. De weg volgt het meer tot Verbania en gaat vervolgens langs Stresa naar Arona.

Boot: vanuit Locarno, Brissago en Ascona naar onder meer het eiland Isola Grande. Ascona heeft voorts bootVerbindingen met Locarno, Vira en San Nazzaro. Bus naar Locarno, Ronco, Ponte Brolla, Brissago, Brenscino en Verbania (lt.).

Mezzovico

Langs de oude weg van Locarno naar Lugano ligt Mezzovico, waar twee bijzondere kerken staan: de op een heuvel gelegen 16de-eeuwse San Abbondio en de langs het dal gelegen San Mamete (11de en 15de eeuw), met een Romaanse toren en in het interieur wandschilderingen.

Ponte Capriasca

Enige kilometers ten oosten van de oude weg ligt in een aantrekkelijk landschap het dorp Ponte Capriasca. In de San Ambrosiokerk heeft men in de 15de eeuw een kopie geschilderd van Leonardo da Vinci's werk Het Laatste Avondmaal.

Verbindingen

Auto: de moderne autoweg vormt een snelle verbinding tussen Locarno en Lugano en komt uiteindelijk op Zwitserlands zuidelijkste punt Chiasso (60 km) uit. De autoweg is in de jaren tachtig gebouwd en vormt met viaducten en tunnels een bijzonder staaltje van wegenbouw in de bergen. Men kan echter ook in dit geval de oude weg nemen, die het dal van de Vedeggio volgt. De afstand van Locarno naar het snijpunt met de autoweg bij Cadenazzo is ongeveer 15 km. Bij Cadenazzo stijgt de weg naar de 554 m hoge Monte Ceneri, om vervolgens weer af te dalen naar Bironico, vanwaar een uitstapje in het Isonedal naar het gelijknamige plaatsje kan worden gemaakt.

Bus en trein tussen Locarno en Lugano.