Zürich

Nieuwjaarsviering in Zürich
Nieuwjaarsviering in Zürich, ©Switzerland Tourism-Christof Sonderegger

Het gebied rond het 27 km lange en 142 m diepe Zürichmeer behoort tot de langst bewoonde gebieden van Zwitserland; resten van paalwoningen stammen uit de jonge steentijd (3000 v.Chr.). Omstreeks 500 v.Chr. woonden de Keltische Helvetiërs in deze regio.

Romeinen

Rond 60 v.Chr. namen de Romeinen de macht in dit gebied over. Zij vestigden in 15 v.Chr. het Romeinse tolstation Turicum op een plek die tegenwoordig bekend staat als de Lindenhof (tussen de Bahnhofstrasse en de Limmat in Zürich).

De Middeleeuwen

In de Middeleeuwen (9de eeuw) versterkte men dezelfde plaats met een burcht en ontwikkelde zich op beide oevers van de rivier de Limmat een bloeiende stad. Zürich werd in 1218 een vrije stad en trad in 1351 tot het eedgenootschap toe.

Reformatie

Huldrych Zwingly's werk leidde in 1519 tot de Reformatie, waardoor Zürich een leidende rol ging spelen in deze religieuze beweging. Zwitserland werd in twee elkaar bestrijdende kampen verdeeld: de protestanten en de katholieken (de traditionelen). Goed geschoolde aanhangers van de Reformatie emigreerden vanuit het katholieke Italië en Frankrijk naar Zürich. Vervolgens brachten handel en industrie de strategisch gunstig gelegen stad tot grote bloei. Men zette de lijfspreuk van Zwingly, 'bid en werk', in daden om.

Financieel centrum

In de negentiende eeuw breidde de machine en textielindustrie zich sterk uit, waardoor de stad een belangrijk economisch centrum werd. De vestiging van banken en verzekeringsmaatschappijen en de opening van de beurs in 1877 zorgden ervoor dat Zürich het financiële centrum van Zwitserland werd. Tegenwoordig is Zürich met een inwonertal van 365.000 en een oppervlakte van 92 km2 de grootste stad van het land. Ongeveer 25 procent van de werkende bevolking is werkzaam bij een van de driehonderd banken of verzekeringsmaatschappijen.

Lenin en Trotsky

Ondanks het grote aantal inwoners en het bruisende economische leven heeft Zürich een soort; provinciale charme weten te behouden. Richard Waqner, James Joyce en Gottfried Keiler genoten van het speciale karakter van de nauwe straten en steegjes aan beide oevers van de Limmat. Lenin en Trotsky debatteerden met voor en tegenstanders in deze centraal gelegen stad. |

Een bekend literair café uit die dagen is café Odeon, waar Lenin en Trotsky ooit de toegang werd ontzegd wegens een te korte haardracht. Het heeft maar weinig gescheeld of het pand zou in 1983 zijn afgebroken. Een storm van protesten verhinderde dit echter.

Centrum

Centrum van de stad is de Bahnhofstrasse, een winkelstraat gelegen tussen het treinstation en het meer. Alle grote banken van Zwitserland hebben langs deze straat en in de directe omgeving hun kantoren. Luxewinkels worden afgewisseld door warenhuizen en bankgebouwen. De straat is afgesloten voor verkeer, slechts trams hebben hier toegang. Boven de ingang van de bekende juwelier Kurz (Bahnhofstrasse 80) luidt op ieder heel uur een klokkenspel. Tijdens het 8 minuten durende klokkenspel verschijnen er tientallen poppen in Zwitserse klederdracht boven de toegangsdeur. Langs de Löwenstrasse, een winkelstraat die evenwijdig loopt aan de Bahnhofstrasse, staat een honderdjarige synagoge. De leeuw is het symbool van Zürich en heeft een eigen standbeeld bij de haven.

INFORMATIE: Het toeristenkantoor bevindt zich aan de buitenzijde van het treinstation.

Onder de Bahnhofplatz ligt een uitgebreid ondergronds winkelcentrum. Vanuit dit winkelcentrum heeft u aansluiting op de belangrijkste metro en treinVerbindingen.

Als u vanaf het Bahnhofplatz de lange Bahnhofstrasse uitloopt komt u bij de monding van de Limmat en het meer. Vervuiling van het meer is verboden: 30 procent van het drinkwater voor de stad haalt men uit het meer. De verschillende plaatsen langs het meer kunnen met de boot worden bezocht vanaf de vertrekplaats aan de Bür kliplatz (eindpunt Bahnhofstrasse). Korte trips zijn mogelijk naar Erlenbach en Thalwill, langere naar Rapperswil.

INFORMATIE VLOOIENMARKT. Op de Bürkliplatz, za. 6-15.30 uur.

Altstadt

De oude stad (Altstadt) van Zürich bevindt zich op beide oevers van de Limmat, ten noorden van de Bahnhofstrasse. De torens en spitsen van de Gross münster, de St. Peterskirche en de Fraumünster domineren het silhouet van de oude stad.

De twee torens van de Grossmünster uit de 15de eeuw met bekroningen uit 1787 beheersen het stadsbeeld ten noorden van de Limmat. De kerk zelf dateert uit de 12de en 13de eeuw en werd in Romaanse stijl opgetrokken. Er heeft eerder een Karolingisch gebouw gestaan; de crypte is namelijk van voor het jaar 1100. Het gebedshuis heeft een noordelijk portaal met veel beelden. In het interieur zijn onder meer de kapitelen van de zuilen bewaard gebleven; helaas zijn veel schilderingen tijdens de Reformatie overgeschilderd. De ramen in het koor zijn van A. Giacometti (1933). In de crypte staat een ïsdeeeuws beeld van Karel de Grote. Een kopie staat bij de zuidelijke toren. Aan de oostzijde van de kerk is een Romaanse kruisgang.

INFORMATIE GROSSMÜNSTER. Geopend: di.-zo. 10-18, do. 10-21 uur. Toegang gratis.

Aan de voet van de Grossmünster en aan het water staat de Wasserkirche, waarvan de huidige vorm uit 1484 dateert. Het gebouw is verbonden met het Helmhaus, een vroegclassicistisch gebouw uit 1794.

In de Kirchgasse 13 woonde van 1519 tot 1531 de reformator Zwingli; in de Spie gelgasse woonde Lenin. Op de Zahrin gerplatz staat de Predigerkirche uit de 14de eeuw, tegenwoordig is het gebouw in gebruik als bibliotheek. Even verder, op Hirschgraben 40, staat het Haus zum Rechberg, een rococohuis uit 1770. Op de noordelijker Heimplatz (nummer 1) bevindt zich het Kunsthaus, met een grote collectie werken uit de vroege en tegenwoordige Europese kunstgeschiedenis.

INFORMATIE KUNSTHAUS. Geopend: di.-vr. 10-21, za. en zo. 10-17 uur.

Op de andere oever van de Limmat, tegenover de Grossmünster, staat de Fraumünster uit de 13de tot 15de eeuw. Oorkonden wezen uit dat de kerk al in 853 in gebruik was. Het was gedurende meerdere eeuwen een vrouwenklooster, totdat de laatste abdis de reformator Zwingli volgde en klooster en eigendommen aan de stad Zürich overdroeg. Het klooster werd in 1898 afgebroken voor de bouw van het Stadthaus. Alleen een Romeinse kruisgang bleef bewaard. De kerk heeft een eenvoudig interieur met kleurrijke vensters die Marc Chagall op oudere leeftijd maakte. De ramen verbeelden taferelen uit het Oude Testament, slechts het groene middelste raam bevat een afbeelding van Jezus van Nazareth en stamt dus uit het Nieuwe Testament. Groen is de kleur van de hoop. Het ronde blauwe raam, de 'Schepping van de wereld', maakte Chagall toen hij 90 jaar oud was.

INFORMATIE FRAUMÜNSTER. Geopend: dag. 9-12.30 en 14-18 uur.

Vlak bij de Fraumünster, eveneens op de oever van de Limmat, staat de St. Peterskirche. Het huidige gebouw dateert uit de 13de eeuw. De wijzerplaat uit 1538 is de grootste van Europa en heeft een doorsnede van 8,7 m. Langs de kade van de Limmat bevinden zich veel oude gildehuizen. Fonteinen met kleurrijke beelden staan op de pleintjes.

Op de Zürichberg (675 m) bevindt zich de hoogst gelegen dierentuin van Europa. De onderkomens van tweeduizend dieren liggen verspreid in een boomrijk park.

INFORMATIE DIERENTUIN. Geopend: 8-18 uur. Bereikbaarheid: met de kabelbaan Rigiblick vanaf de Rigiplatz met tram 9 en 10; met bus nr. 5 en 6.

Wandeling

Het hoogste punt boven de stad Zürich is de Uetliberg (871 m). Vanaf hier, en met name vanaf de observatietoren, heeft u een fraai zicht op de stad, het meer en de bosrijke omgeving. Uetliberg is door middel van een wandelpad verbonden met Felsenegg (804 m). Een wandeling vanaf de Uetliberg naar Felsenegg over de Planetenweg kost de gemiddelde wandelaar 2 uur. Een kabelbaan verbindt Felsenegg met het dorp Adliswil, vanaf hier kunt u per trein terugreizen naar Zürich. ö Verbindingen UETLIBERG. Iedere 30 min. rijdt er een trein (lijn 10) van het treinstation Zürich (en het treinstation Zürich Selnau) in 23 min. naar de top van de Uetliberg (Uto Kulm Hotel). De kabelbaan FelseneggAdliswil vertrekt iedere 10 min. De trein (lijn 4) van Adliswil naar Zürich vertrekt minimaal iedere 30 min. (reistijd: 16 min.).

Musea

Schweizerische Landesmuseum

Bij het treinstation staat het Schweizerische Landesmuseum, een als kasteel gebouwd complex uit 1898, met een rijke collectie Zwitserse kunst van de vroegste tijden tot heden.

INFORMATIE SCHWEIZERISCHE LANDESMUSEUM. Geopend: di.-zo. 10-17 uur. Toegang gratis.

Zunfthaus zur Meisen

Het Zunfthaus bij de Limmat, een vroeger gildehuis van de wijnbouwers in rococostijl uit 1757, heeft een fraai interieur en de grootste verzameling keramiek van Zwitserland.

INFORTMATIE ZUNFTHAUS ZUR MEISEN. Geopend: di.-vr. en zo. 10-12 en 14-17, za. 10-12 en 14-16 uur.

Museum Rietberg

Een grote verzameling nietEuropese kunst is te zien in het Museum Rietberg Villa Wesendonck (Gablerstrasse 15). Het is de vroegere collectie van baron Von der Heydt met kunst uit het Verre Oosten, Afrika en eilanden in de Stille Oceaan.

INFORMATIE MUSEUM RIETBERG. Geopend: di.-zo. 10-17, wo. 10-21 uur.

Vervoer Zurich

Auto: Er zijn twee mogelijkheden om per auto vanuit Zürich naar Schaffhausen te rijden. De eerste route loopt langs de luchthaven Kloten en via Bülach (met een barok Rathaus uit 1763) en Eglisau aan de Rijn.' De tweede route loopt via Winterthur.

Trein: Zürich heeft treinVerbindingen met Winterthur, Eglisau, Schaffhausen, St. Gallen, Luzern, Basel, Bern en talloze andere steden. Treinen naar de luchthaven Zü richKloten vertrekken vanaf het treinstation Zürich (Bahnhofplatz), soms als intercity van elders binnenkomend; de treinreis duurt 11 min.

UITGAAN ZÜRICH. Zürich heeft een rijk cultureel leven met opera (in het Operahaus), concerten (in de Tonhalle) en theater (in het Schauspielhaus). Meer dan 30 musea hebben hun deuren voor bezoekers geopend.

ETEN EN DRINKEN ZÜRICH. De 1300 restaurants en Gaststatten bieden een grote culinaire variatie. U kunt in Zürich een gastronomische rondreis door Zwitserland maken en specialiteiten uit verschillende kantons proeven. De ZuidZwitsers hebben in de stad hun Locanda Ticinese, de Graubünders hun Böndnerstube en de FransZwitsers hun Café Romand.

In de oude, vaak mooi ingerichte gildenrestaurants, de Zunftstuben, wordt de plaatselijke Zürcher Topf geserveerd, een gerecht van rijst met verschillende gebraden vleessoorten. Verder staan op het menu Geschnetzeltes Kalbfleisch, fijngemaakt kalfsvlees met roomsaus en gebakken aardappelen, Leberspiessli, lever aan het spit geroosterd, en het dessert Marzipan-Leckerli.