Geologie

Koperaders bij Paradise Bay
Koperaders bij Paradise Bay

Voor het ontstaan van het continent Antarctica moeten we heel ver terug in de geschiedenis van de aarde, 3800 miljoen jaar geleden om ‘precies’ te zijn. Een periode die het Precambrium wordt genoemd. Volgens de meest aanvaarde theorie bestond de aarde in die tijd uit een grote oceaan met slechts één supercontinent Pangea. Tussen 200 en 300 miljoen jaar geleden scheurde het continent, door bewegingen in de onderlagen van de aarde (tectonische platen), in twee delen: Laurentia en Gondwana. Laurentia is later uiteengedreven tot het huidige Europa, Noord-Amerika en Azië. Uit Gondwana zijn Afrika, Zuid-Amerika, het deel van India ten zuiden van de Himalaya, Australië, Nieuw-Zeeland en Antarctica ontstaan.

Bovenstaande theorie wordt gestaafd door geologisch onderzoek dat heeft aangetoond dat dezelfde gesteenten in eenzelfde formatie voorkomen op Antarctica, Zuid-Afrika, Madagaskar, India en Australië. Tevens zijn op alle delen min of meer dezelfde fossielen van dieren en planten gevonden.

Toen de verschillende delen eenmaal losgescheurd waren en er in de tussenliggende oceaan vulkanen ontstonden werd nieuw gesteente gevormd en botsten onderliggende tectonische platen op elkaar. Hierdoor zijn onder andere de Himalaya en de Andes gevormd. Door botsing van de plaat waarop Oost-Antarctica ligt en die waar West-Antarctica op ligt, zijn de Transantarctic Mountains ontstaan, de bergketen die loopt van de Rosszee tot aan de Weddellzee.

Op en rond Antarctica is op een aantal plaatsen nog vulkanische activiteit waarneembaar. De actiefste plaatsen zijn Mount Erebus op het eiland Ross, tegen de rand van het Ross-ijsplateau, en op Deception, een van de South Shetlandeilanden. Mount Erebus kwam in 2008 voor het laatst tot een grote uitbarsting en pruttelt sindsdien nog steeds voort. Deception kwam in 1987 voor het laatst tot leven.

Gerelateerde onderwerpen

  • Klimaat

    Adéliepinguïns zijn gekleed op de kou
    Op Antarctica heerst een poolklimaat. Dit wil zeggen dat in de zomer de temperatuur nauwelijks boven het vriespunt komt en het er over het algemeen winderig en...
  • Landschap

        Uitzicht vanaf Petermann op de zuidzijde van het Lemairekanaal
    Het merendeel van de oppervlakte van Antarctica is bedekt met sneeuw en ijs, veelal in de vorm van ijskappen en gletsjers. Op sommige plaatsen is deze laag bijna...