Onderwijs en wetenschap

Het basisonderwijs in Bosnië duurt negen jaar en daarna kunnen de kinderen kiezen tussen het gymnasium of een middelbare school die meer op een beroepsopleiding gericht is. Binnen dit type school kan weer een keuze gemaakt worden tussen een technische, een pedagogische of een artistieke richting. Nog maar ongeveer zestig procent van de leerplichtigen, kinderen tussen zes en vijftien, bezoekt ook daadwerkelijk een school. In de jaren tachtig was dit nog 98 procent. Het aantal analfabeten in steden is nu twintig procent, op het platteland zelfs veertig procent. De verschillen in lesstof tussen de Republika Srpska en de federatie zijn groot.

In elke grote stad is een universiteit, in totaal zeven, hoewel de meeste maar een paar faculteiten hebben. De meeste studenten kiezen een technische of economische opleiding, omdat op dat gebied nog het meeste werk te vinden is. Het opleidingsniveau in Bosnië was in de communistische tijd relatief hoog. De laatste twintig jaar zijn de scholen en universiteiten echter niet meer gemoderniseerd, waardoor ze niet meer kunnen voldoen aan westerse maatstaven. Daar komt bij dat talentvolle jongeren op grote schaal naar het buitenland gaan; eerst vanwege de oorlog, nu vanwege de economische misère. Bosniërs in West-Europa en Noord-Amerika zijn vaak hoog opgeleid en hebben goede banen. Zij sturen vaak wel geld op of besteden het tijdens hun vakantie in Bosnië, maar hun kennis blijft in het buitenland. Hierdoor geniet de jongste generatie een slechtere opleiding en zo werkt de braindrain als een vicieuze cirkel.

De bekendste Bosnische wetenschapper is Vladimir Prelog (1906-1998), die in 1975 de Nobelprijs voor de Scheikunde ontving voor zijn onderzoek aan de synthese van organische moleculen en stereochemie. Zijn belangrijkste ontdekkingen deed hij in Zürich samen met Robert Cahn en Christopher Ingold. Andere bekende Bosnische wetenschappers zijn de wiskundigen Mahmut Bajraktarevic (1909-1985) en de in Amerika wonende amateurarcheoloog Semir Osmanagic, die beweert eeuwenoude piramides bij het stadje Visoko ontdekt te hebben. Die laatste wordt in de wetenschappelijke wereld niet serieus genomen.

Gerelateerde onderwerpen

  • Architectuur

    Osmaanse architectuur in Mostar
    Het verschil tussen Osmaanse en Habsburgse architectuur is zonneklaar. Typische Osmaanse bouwwerken zijn de moskee (džamija), de koranschool (medresa), het...
  • Keuken

    De koffie wordt op traditionele wijze gezet
    Bosnië heeft een sterke culinaire traditie. Ook op dit gebied zijn de verschillende cultuurinvloeden herkenbaar. In een slastiwarna zijn de zoete gerechten uit...
  • Literatuur

    Borstbeeld van Ivo Andric in Travnik
    Je kunt erover discussiëren of er wel een specifieke Bosnische literatuur bestaat. Doordat de grenzen op de westelijke Balkan zo vaak verschoven zijn, hangt de...
  • Muziek en dans

    Traditionele danskostuums van de Bosnjakken
    Veel Bosniërs zijn opgevoed met muziek en kennen talloze liederen uit het hoofd. Als iemand op een avond onder vrienden of in een café begint met zingen, gaat...