Mussolini’s droom

Hier liggen slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog op het Griekse eiland Rhodos
Hier liggen slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog op het Griekse eiland Rhodos, ©Nabokov

Eigenlijk had Griekenland niets met de Tweede Wereldoorlog te maken willen hebben. Het land besloot neutraal te blijven, maar had buiten Italië gerekend. Mussolini's ‘Mare Nostrum'-droom kon niet zonder Griekenland verwezenlijkt worden. Het land moest veroverd worden om deel uit te maken van het neo-Romeinse imperium dat hij wilde stichten. De Grieken boden zo'n hevig verzet dat de Italiaanse dictator de hulp van Adolf Hitler moest inroepen om Griekenland op de knieën te dwingen.

Dat lukte uiteindelijk in 1941. Althans wat betreft het vasteland. Kreta kon bijvoorbeeld pas ingenomen worden na een gigantische luchtlandingsoperatie: De slag om Kreta. De plaatselijke bevolking, vrouwen en kinderen incluis, vochten met messen en jachtgeweren mee met de geallieerde troepen tegen de Duitsers, maar het mocht niet baten. Er vielen heel veel slachtoffers. Op het eiland zijn veel gedenktekens aan deze slag te vinden.

Waarschijnlijk hebben Mussolini en Hitler de Grieken ernstig onderschat toen ze het land binnenvielen en hebben ze zich nog wel eens achter de oren gekrabd. Eenmaal in Duits/Italiaanse handen, bleef het Griekse verzet groeien en maakte men het de bezetters, vooral op de eilanden, behoorlijk lastig. Dat neemt niet weg dat er een groot aantal Grieken tijdens de Tweede Wereldoorlog is omgekomen. Ook is het merendeel van de Joodse bevolking rond Thessaloniki afgevoerd naar concentratie- en vernietigingskampen.

In 1944 hielden de Duitsers het voor gezien in Griekenland, maar op verschillende eilanden, ondermeer op Kreta, bleven ze tot de capitulatie in 1945 stand houden. Italië bleef tot 1947 de Dodekanesos (met Kos en Rhodos) overheersen. In dat jaar krijgt Griekenland de vorm die het nu nog steeds heeft.

Gerelateerde onderwerpen

  • De grote catastrofe

    Slag van Sangarios in 1921
    Zij aan zij met Servië vecht Griekenland in 1912 en 1913 in de Balkanoorlogen tegen de Turken om stukken land te heroveren. Het noorden van Griekenland (...
  • De Johannieters

    Paleis van de Grootmeester van de Johannieters van Rhodos
    Het was de tijd van de kruistochten van de westerse kruisvaarders. In 1204 tijdens de vierde kruistocht veroverden zij Constantinopel en stichtten er het...
  • Dwepen met de oudheid

    Lord Byron op zijn sterfbed
    Het Ottomaanse rijk verzwakte in de achttiende eeuw en werd ook wel ‘de zieke oude man van Europa' genoemd. In 1821 kwamen de Grieken massaal in opstand tegen de...
  • Een eiland voor elke God

    Beeldhouwwerk van de tempel van Zeus in Olympia
    De vroegste geschiedenis van Griekenland is sterk verweven met de Griekse mythen en sagen, de fantastische verhalen over goden en halfgoden die verantwoordelijk...
  • Filippos en Alexander

    Het beroemde beeld van Afrodite (De Venus van Milo)
    De grootste tegenstander en tegenpool van Athene was de stadstaat Sparta. De inwoners werden van kinds af aan getraind in gehoorzaamheid en krijgskunst. Het was...
  • Gevoelige kwesties

    De situatie tussen Griekenland en Turkije ligt nog steeds gevoelig
    De grenzen van het moderne Griekenland zijn niet helemaal tot ieders tevredenheid. Tot op de dag van vandaag zorgen bijvoorbeeld de verhouding met Turkije en de...
  • Het Byzantijnse rijk

    In de Byzantijnse periode waren veel vijandelijke invallen
    Na Alexanders dood viel zijn rijk snel uiteen en kwam Griekenland vier eeuwen lang onder Romeins bewind. In 330 n.Chr. verplaatste de Romeinse keizer Constantijn...
  • Islam en Haremmeisjes

    Griekse jongeren die worden bekeerd tot de Islam
    Maar liefst tot 1833 overheersten de Turken Griekenland. De Ottomanen veroverden Constantinopel (het huidige Istanbul) in 1453 en Griekenland wordt vanaf dan...
  • Mix van culturen

    Olympische spelen 2004 in Griekenland
    Griekenland zoals wij dat nu kennen bestaat zo’n zestig jaar. Pas in 1947 toen Italië de eilanden Kos en Rhodos afstond, werden de grenzen zoals ze nu zijn....
  • Roerige tijden

    Papagos, opperbevelhebber van het Griekse leger die de Griekse volksbeweging oprichtte en in 1952 premier werd
    De roerige tijden zouden na de tweede Wereldoorlog nog steeds niet voorbij zijn voor Griekenland. Het land kwam in een Burgeroorlog terecht die tot 1949 duurde....
  • Vazen

    Archaïstische kunst
    De Doriërs hadden in de elfde eeuw v.Chr. de touwtjes in handen op de Peleponnesos en op Kreta. Hun machtscentrum was Sparta. Grootste tegenstander van Sparta...
  • Wrede koning

    Paard van Troje
    De bewoners van de Cycladen hadden het 3000 v.Chr. voor het zeggen in het Middellands Zeegebied. Ze dreven handel met het Midden--Oosten, Noord--Afrika en zelfs...